Βιολάντα: Τα εργαστηριακά ευρήματα που βαραίνουν την έρευνα για την τραγωδία με τις 5 νεκρές

Σημαντικές συγκεντρώσεις προπανίου, αρωματικών υδρογονανθράκων και θειούχων ενώσεων κατέγραψαν οι αναλύσεις του Γενικού Χημείου του Κράτους στα δείγματα που ελήφθησαν από το εργοστάσιο της Βιολάντα, μετά τη φονική έκρηξη που κόστισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες. Τα εργαστηριακά ευρήματα, από αέρα, έδαφος και υλικά του χώρου, αποτυπώνουν εκτεταμένη παρουσία υγραερίου στην ευρύτερη περιοχή της μονάδας.

Τα στοιχεία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα από το γεγονός ότι ίχνη υγραερίου εντοπίστηκαν ακόμη και σε τυφλό δείγμα χώματος, το οποίο είχε ληφθεί σε απόσταση περίπου 100 μέτρων από τον αύλειο χώρο του εργοστασίου. Η διασπορά αυτή ενισχύει την εικόνα σοβαρής διαρροής, η οποία απασχολεί πλέον κεντρικά την ποινική διερεύνηση της υπόθεσης.

Τα 24 δείγματα και η εισαγγελική έρευνα

Συνολικά εξετάστηκαν 24 δείγματα, τα οποία συλλέχθηκαν στις 5 και 6 Φεβρουαρίου 2026, ύστερα από εισαγγελική παραγγελία της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Τρικάλων, στο πλαίσιο της προκαταρκτικής εξέτασης που διενεργεί η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού για την έκρηξη στη Βιολάντα.

Οι σχετικές εκθέσεις διαβιβάστηκαν στον ανακριτή Πρωτοδικών Τρικάλων στα μέσα Μαρτίου και αφορούν 16 δείγματα χώματος, δύο δείγματα υγραερίου, ένα δείγμα φελιζόλ, ένα δείγμα υλικού από δάπεδο και τρία δείγματα αέρα. Το σύνολο του υλικού θεωρείται κρίσιμο για την αποτύπωση της διαδρομής του LPG και των συνθηκών που προηγήθηκαν της έκρηξης.

Σε ένα από τα δείγματα αέρα, το οποίο ελήφθη από οπή σε τσιμεντένιο τοίχο του υπογείου που φέρεται να επικοινωνούσε με το εσωτερικό της κατασκευής, ταυτοποιήθηκε παρουσία υγραερίου, δηλαδή προπανίου, ισοβουτανίου και βουτανίου. Στην ίδια έκθεση επισημαίνεται ότι η πραγματική συγκέντρωση των επιμέρους αερίων ενδέχεται να ήταν ακόμη μεγαλύτερη από εκείνη που προσδιορίστηκε εργαστηριακά, εξαιτίας διαφυγής κατά τη διαδικασία της δειγματοληψίας.

Εντοπισμοί σε χώμα, φελιζόλ και υλικά του εργοστασίου

Παρουσία υγραερίου καταγράφηκε και σε δείγμα χώματος από τάφρο του αύλειου χώρου, σε βάθος 1,15 μέτρων, όπου εντοπίστηκαν επίσης ίχνη διφαινυλοσουλφιδίου και φθαλικού διβουτυλεστέρα. Σε άλλο δείγμα, το οποίο λήφθηκε από χαντάκι κοντά στον σωλήνα υγραερίου, δίπλα στο τοιχίο των δεξαμενών, ταυτοποιήθηκαν ουσίες όπως αιθανόλη, ακετόνη και μέθυλο-προπανόλη. Στην ίδια ανάλυση σημειώνεται ότι η μη ανίχνευση αερίων υγραερίου δεν αποκλείει την αρχική παρουσία τους, καθώς πρόκειται για ιδιαίτερα πτητικές ουσίες που μπορεί να είχαν ήδη διαφύγει.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρατήρηση ότι συγκεκριμένο δείγμα χώματος χαρακτηρίστηκε όξινο, στοιχείο που προστίθεται στα ερευνητικά δεδομένα για τις χημικές συνθήκες του υπεδάφους στον χώρο του εργοστασίου.

Σε άλλο δείγμα χώματος από τον αύλειο χώρο, επιβεβαιώθηκε ξανά η παρουσία προπανίου, ισοβουτανίου και βουτανίου, ενώ ανιχνεύθηκαν επίσης ίχνη 2-μεθυλο-2-προπανόλης, διφαινυλοσουλφιδίου και διεξυλοσουλφιδίου. Η επανάληψη παρόμοιων ευρημάτων σε διαφορετικά σημεία καταγράφει μια εικόνα διάχυτης παρουσίας υγραερίου και παράλληλων χημικών ενώσεων σε μεγάλο τμήμα της έκτασης.

Ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις εντοπίστηκαν στο δείγμα φελιζόλ που συλλέχθηκε από την τάφρο του σωλήνα υγραερίου. Εκεί μετρήθηκαν 3.893 mg/Kg προπανίου, 393 mg/Kg ισοβουτανίου και 425 mg/Kg βουτανίου. Στο ίδιο δείγμα ανιχνεύθηκε και πλήθος πτητικών ουσιών, μαζί με αρωματικούς υδρογονάνθρακες όπως τολουόλιο, ξυλόλιο, τριμέθυλο-βενζόλιο, αίθυλο-διμέθυλο-βενζόλιο, μέθυλο-πρόπυλο-βενζόλιο και τετραμέθυλο-βενζόλιο σε διάφορες ισομερείς μορφές.

Το σημείο της διαρροής και τα ευρήματα γύρω από τον αγωγό

Σε γκριζωπό δείγμα χώματος από την τάφρο του σωλήνα υγραερίου, περίπου στο μέσο της διαδρομής του, οι αναλύσεις έδειξαν και πάλι παρουσία υγραερίου, αλλά και θείου και διμέθυλο-δισουλφιδίου. Αντίστοιχα ευρήματα προέκυψαν και από χώμα που λήφθηκε κοντά στην πρώτη οπή του αγωγού υγραερίου, ύστερα από εκσκαφή για τον εντοπισμό του πιθανού σημείου διαρροής. Εκεί καταγράφηκε εκ νέου η παρουσία προπανίου, ισοβουτανίου και βουτανίου, καθώς και θείου και θειούχων ενώσεων.

Σε άλλο δείγμα, που ελήφθη δίπλα σε τρύπα του αγωγού LPG στον αύλειο χώρο, ανιχνεύθηκαν και πάλι τα βασικά συστατικά του υγραερίου, μαζί με ίχνη αρωματικών ενώσεων, υποκατεστημένων παραγώγων του βενζολίου και του ναφθαλενίου, καθώς και οργανικών θειούχων ενώσεων. Αντίστοιχη χημική εικόνα εμφάνισε και δείγμα από έκτο λάκκο σε γειτονικό χωράφι, σε απόσταση δύο μέτρων από το τοιχίο των δεξαμενών υγραερίου και σε βάθος περίπου ενός μέτρου.

Ευρήματα LPG προέκυψαν ακόμη και από χώμα που λήφθηκε από έβδομο λάκκο πίσω από χαντάκι, ανατολικά του χώρου, σε βάθος ενός μέτρου. Παράλληλα, υψηλή συγκέντρωση προπανίου, της τάξης των 650 mg/Kg, ανιχνεύθηκε σε δείγμα στερεού καμένου υλικού από το δάπεδο του υπογείου του εργοστασίου.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι μικρή ποσότητα υγραερίου βρέθηκε και στο τυφλό δείγμα χώματος που είχε ληφθεί 100 μέτρα μακριά από το εργοστάσιο, αλλά και σε δείγμα από διπλανό χωράφι, σε απόσταση ενός μέτρου από το τοιχίο των δεξαμενών LPG. Σύμφωνα με τα στοιχεία, παρουσία υγραερίου εντοπίστηκε σε όλα τα δείγματα χώματος που συλλέχθηκαν από λάκκους μπροστά από το υπόγειο, στη γωνία του υπογείου, σε χαντάκι δίπλα στους βόθρους και σε διάφορα σημεία του αύλειου χώρου.

Η κατάσταση του αγωγού και τα δείγματα από τις δεξαμενές

Η εξέταση τμήματος της υπόγειας σωλήνωσης που συνέδεε τις δύο υπέργειες δεξαμενές υγραερίου κατέγραψε σημάδια διάβρωσης στην εξωτερική επιφάνεια. Ωστόσο, στην έκθεση σημειώνεται ότι η διάβρωση αυτή ήταν επιφανειακή και αποδίδεται στην υγρασία του εδάφους και στην παρουσία υδατοδιαλυτών χλωριόντων και θειικών ιόντων.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη φθορά δεν φαίνεται να διαπερνά το πάχος του σωλήνα, ώστε να μπορεί να προκαλέσει διαρροή στο συγκεκριμένο τμήμα του αγωγού. Η εξέταση τεσσάρων εγκάρσιων τομών δεν ανέδειξε τοπική διάβρωση, ενώ και στο εσωτερικό του αγωγού δεν διαπιστώθηκαν ορατά κοιλώματα ή άλλα σημάδια που θα μπορούσαν να συνδεθούν με απώλεια του ρευστού.

Στην ίδια πραγματογνωμοσύνη αναφέρεται ότι το εσωτερικό του αγωγού είχε καφέ χρώμα, ενώ τα προϊόντα διάβρωσης που αποξέστηκαν από την εξωτερική του επιφάνεια ταυτοποιήθηκαν ως ενώσεις τρισθενούς σιδήρου και διοξείδιο του πυριτίου.

Παράλληλα εξετάστηκαν και δείγματα αερίου από τις δύο υπέργειες δεξαμενές. Η πρώτη περιείχε προπάνιο σε ποσοστό 89% κατά βάρος και η δεύτερη 87,7% κατά βάρος. Στις σχετικές αναφορές καταγράφεται ακόμη ότι οι φιάλες των δειγμάτων αερίου ανέδιδαν έντονα δυσάρεστη οσμή, χαρακτηριστική θειούχων οργανικών ενώσεων.

Το σύνολο των ευρημάτων συνθέτει μια βαριά χημική εικόνα στον χώρο της έκρηξης και ενισχύει τα ερωτήματα για την έκταση της διαρροής, τη διαδρομή του υγραερίου και τα ακριβή αίτια της τραγωδίας στη Βιολάντα, η οποία παραμένει στο επίκεντρο της δικαστικής διερεύνησης.