Μπλόκο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις παρακολουθήσεις: Νέα νομοθεσία υποχρεώνει το σεβασμό στο απόρρητο των δημοσιογράφων

Οι διαπραγματευτές και οι αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία την Παρασκευή (15/12) σχετικά με τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, το νέο σύνολο κανόνων της Ένωσης που αποσκοπεί στη διασφάλιση της ανεξαρτησίας των δημοσιογράφων και στην ενίσχυση του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης.

Ο νέος νόμος θα εισαγάγει απαιτήσεις για τα μέσα ενημέρωσης να παρέχουν διαφάνεια όσον αφορά την ιδιοκτησία και τη χρηματοδότηση και θα αναγκάσει τις εθνικές κυβερνήσεις να δημιουργήσουν ένα σύστημα εποπτείας που θα εγγυάται τη συνταγματική ελευθερία, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων μέσων ενημέρωσης.

Απαιτεί επίσης ελέγχους για τις συγχωνεύσεις και δημιουργεί μία νέα ευρωπαϊκή εποπτική αρχή που θα επιβλέπει όλες τις σχετικές εξελίξεις.

Οι διαπραγματευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της ΕΕ που εκπροσωπεί τις εθνικές κυβερνήσεις και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την Παρασκευή ξεπέρασαν το τελευταίο εμπόδιο: μια συμφωνία για διατάξεις του νόμου που περιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις διεξάγουν επιχειρήσεις εναντίον δημοσιογράφων χρησιμοποιώντας spyware και άλλες μεθόδους για τον εντοπισμό και την πρόσβαση στις πηγές τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισήγαγε αρχικά μια εξαίρεση για τη διερεύνηση ορισμένων εγκλημάτων όπως η τρομοκρατία και η εμπορία ανθρώπων, καθώς χώρες όπως η Γαλλία και η Ελλάδα πίεσαν για μεγαλύτερες εγγυήσεις της εθνικής ασφάλειας, ενώ απεναντίας, οι ευρωβουλευτές ζητούσαν πιο αυστηρό πλαίσιο θωράκισης της ελευθερίας του λόγου.

Ως αποτέλεσμα, οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε μία νέα διατύπωση, σύμφωνα με την οποία ο εν λόγω νόμος «θα σεβαστεί τις ευθύνες» των επιμέρους κρατών-μελών

Η πρόταση για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης παρουσιάστηκε από την Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2022 σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η συγκέντρωση των μέσων ενημέρωσης και οι περιορισμοί στη συνταγματική ανεξαρτησία σε μέρη της ΕΕ.

Συνάντησε μεγάλη αντίσταση από τις εθνικές κυβερνήσεις που φοβήθηκαν ότι ο νόμος θα έβλαπτε τις εξουσίες τους να επιβλέπουν τον τομέα των μέσων ενημέρωσης.