25 Ιουνίου 2026

Βουλή: Αντιδράσεις για το νέο εκλογικό σύστημα στην Αυτοδιοίκηση

Σε υψηλούς τόνους αναμένεται να διεξαχθεί σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής η συζήτηση για το νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών που αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η κυβέρνηση προωθεί μια βαθιά αλλαγή στο εκλογικό σύστημα δήμων και περιφερειών, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία ήδη από τη συζήτηση στις αρμόδιες επιτροπές διατύπωσαν σοβαρές πολιτικές και συνταγματικές ενστάσεις.

Στο κέντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η διάταξη που καταργεί οριστικά τον δεύτερο γύρο στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Με το νέο σύστημα, δήμαρχοι και περιφερειάρχες θα εκλέγονται από την πρώτη Κυριακή, εφόσον συγκεντρώνουν ποσοστό 43% των έγκυρων ψήφων. Η ρύθμιση αλλάζει ριζικά τη μέχρι σήμερα διαδικασία, περιορίζοντας τη δεύτερη κρίσιμη εκλογική επιλογή των πολιτών και ενισχύοντας την κυβερνητική επιδίωξη για πιο ελεγχόμενη διοικητική σταθερότητα στην Αυτοδιοίκηση.

Συνταγματικές ενστάσεις για την κατάργηση του δεύτερου γύρου

Το ΠΑΣΟΚ, σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο να θέσει ζήτημα αντισυνταγματικότητας. Στη συνεδρίαση της επιτροπής, ο Παναγιώτης Δουδωνής υπογράμμισε ότι το κόμμα έχει εκφράσει έντονες διαφωνίες τόσο ως προς την πολιτική επιλογή όσο και ως προς τη συνταγματική της βάση.

Ο ίδιος στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της πραγματικής επιλογής του εκλογέα. Όπως σημείωσε, στον δεύτερο γύρο ο πολίτης καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε δύο συγκεκριμένες και πραγματικές υποψηφιότητες, ενώ η μεταφορά αυτής της κρίσης στην πρώτη Κυριακή μετατρέπει τη διαδικασία σε υποθετική άσκηση, χωρίς καθαρή εικόνα για το ποια σχήματα συγκρίνονται τελικά μεταξύ τους.

Αιχμηρή ήταν και η παρέμβαση του Θεόφιλου Ξανθόπουλου από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος χαρακτήρισε τον προτεινόμενο εκλογικό νόμο καινοφανή και αντισυνταγματικό. Όπως ανέφερε, με το νέο σύστημα ένας συνδυασμός θα μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να συγκεντρώνει 25% ή 30% των ψήφων και να καταλήγει στη διοίκηση δήμου ή περιφέρειας, λαμβάνοντας παράλληλα τα 3/5 των εδρών μέσω εναλλακτικών ψήφων ή ψήφων συμπάθειας.

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ απέρριψε και την κυβερνητική αιτιολόγηση περί αποφυγής του κόστους του δεύτερου γύρου, τονίζοντας ότι ένα τέτοιο επιχείρημα δεν μπορεί να δικαιολογήσει μια τόσο σοβαρή αλλοίωση του εκλογικού μηχανισμού στην Αυτοδιοίκηση.

Ποιοι στηρίζουν και ποιοι καταψηφίζουν

Το νομοσχέδιο αναμένεται να εγκριθεί με τις ψήφους της Νέας Δημοκρατίας, η οποία υπερασπίζεται τη ρύθμιση ως μέτρο λειτουργικότητας και κυβερνησιμότητας στους δήμους και στις περιφέρειες. Η αντιπολίτευση, ωστόσο, καταγγέλλει ότι πίσω από την επίκληση της σταθερότητας κρύβεται μια μεθόδευση που μειώνει την άμεση δημοκρατική νομιμοποίηση των αιρετών αρχών.

Κατά του νομοσχεδίου έχουν ταχθεί ο ΣΥΡΙΖΑ, το ΚΚΕ και η Πλεύση Ελευθερίας. Το ΠΑΣΟΚ, η ΝΙΚΗ και η Ελληνική Λύση έχουν διατηρήσει επιφύλαξη, με την τελική τους στάση να αναμένεται κατά τη σημερινή συζήτηση στην Ολομέλεια.

Η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση για την Τοπική Αυτοδιοίκηση αναμένεται να έχει έντονο πολιτικό φορτίο, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να επιβάλει έναν εκλογικό μηχανισμό που αλλάζει την ισορροπία εκπροσώπησης στους δήμους και στις περιφέρειες. Το ζήτημα ξεπερνά την τεχνική διάσταση ενός εκλογικού νόμου και αγγίζει τον πυρήνα της δημοκρατικής νομιμοποίησης στην πρώτη βαθμίδα επαφής του πολίτη με την εξουσία.