Βουλή: Στην Επιτροπή το νομοσχέδιο για ίση αμοιβή και συντάξεις

Την Παρασκευή 26 Ιουνίου αρχίζει στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή Κοινωνικών Υποθέσεων η επεξεργασία του νομοσχεδίου του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για την ισότητα αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών, την ενσωμάτωση της Οδηγίας 2023/970 της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σειρά συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων.

Το νομοσχέδιο, που κατατέθηκε το βράδυ της Τρίτης 23 Ιουνίου 2026, επιχειρεί να θεσπίσει νέο πλαίσιο μισθολογικής διαφάνειας, με υποχρεώσεις για τις επιχειρήσεις και δικαιώματα ενημέρωσης για τους εργαζομένους. Στον πυρήνα του βρίσκεται η αρχή της ίσης αμοιβής για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας, με αντικειμενικά και ουδέτερα προς το φύλο κριτήρια.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία έρχεται να καλύψει ένα κρίσιμο πεδίο της αγοράς εργασίας, όπου οι διακηρύξεις περί ισότητας συχνά προσκρούουν σε πραγματικές μισθολογικές αποκλίσεις. Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι νέες διατάξεις θα αποκτήσουν ουσιαστικό ελεγκτικό βάρος ή αν θα περιοριστούν σε τυπικές υποχρεώσεις συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις.

Μισθολογική διαφάνεια και δικαιώματα εργαζομένων

Το πρώτο μέρος του νομοσχεδίου προβλέπει την υποχρέωση ύπαρξης και διάθεσης μισθολογικών δομών που διασφαλίζουν ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας. Ρυθμίζονται επίσης υποχρεώσεις μισθολογικής διαφάνειας πριν από την πρόσληψη, κατά τη διάρκεια της απασχόλησης και μετά τη λήξη της εργασιακής σχέσης.

Οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης σε μισθολογικές πληροφορίες, ενώ οι εργοδότες θα υποχρεούνται να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με το μισθολογικό χάσμα των φύλων. Προβλέπεται ακόμη κοινή αξιολόγηση των αμοιβών της επιχείρησης με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων, όταν προκύπτουν αποκλίσεις που απαιτούν θεσμική διερεύνηση.

Το σχέδιο νόμου ενισχύει τον κοινωνικό διάλογο γύρω από την αρχή της ίσης αμοιβής, μέσω και της ενίσχυσης του Ανώτατου Συμβουλίου Εργασίας. Παράλληλα, θεσπίζονται διαδικασίες επανόρθωσης και πρόσβασης σε αποτελεσματικά ένδικα μέσα για όσους θίγονται από μισθολογικές διακρίσεις.

Κεντρικό ρόλο αποκτά ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος ορίζεται ως φορέας ισότητας και παρακολούθησης της εφαρμογής της αρχής της ίσης αμοιβής. Ενισχύονται επίσης ο Συνήγορος του Πολίτη και η Επιθεώρηση Εργασίας, ώστε να μπορούν να παρακολουθούν αποτελεσματικότερα την τήρηση των νέων κανόνων.

Ψηφιακό μητρώο, ΒΑΕ στο ΕΣΥ και ρυθμίσεις e-ΕΦΚΑ

Στο δεύτερο μέρος του νομοσχεδίου περιλαμβάνονται πρόσθετες εργασιακές και ασφαλιστικές διατάξεις. Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, προβλέπεται η δημιουργία Ψηφιακού Μητρώου Συλλογικών Ρυθμίσεων Εργασίας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, με στόχο την καλύτερη καταγραφή και παρακολούθηση των συλλογικών ρυθμίσεων.

Σημαντική διάταξη αφορά εργαζόμενους στα νοσοκομεία, στα Κέντρα Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας και στο ΕΚΑΒ. Νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί και βοηθοί ασθενοφόρων διασωστών που υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου αποκτούν δυνατότητα ένταξης στο καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων, τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση.

Η πρόβλεψη αυτή αφορά επαγγελματικές κατηγορίες που σηκώνουν σταθερά μεγάλο βάρος στο δημόσιο σύστημα υγείας. Η νομοθετική αναγνώριση της φύσης της εργασίας τους αποτελεί θεσμική κίνηση με πραγματικό ασφαλιστικό αποτύπωμα, εφόσον εφαρμοστεί χωρίς διοικητικές καθυστερήσεις και ερμηνευτικά εμπόδια.

Το νομοσχέδιο ρυθμίζει επίσης τον τρόπο παρακράτησης αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών από τον e-ΕΦΚΑ. Ποσά που έχουν καταβληθεί χωρίς να οφείλονται θα μπορούν να παρακρατούνται από τις συντάξεις των επόμενων μηνών, με απόφαση του φορέα, σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις μέχρι την πλήρη εξόφλησή τους.

Η συζήτηση στη Βουλή θα κρίνει αν το νομοσχέδιο θα αποτελέσει εργαλείο ουσιαστικής προστασίας των εργαζομένων ή ακόμη μία θεσμική προσαρμογή σε ευρωπαϊκές υποχρεώσεις. Η μισθολογική ισότητα, η διαφάνεια στις αποδοχές και η ασφαλιστική αναγνώριση κρίσιμων επαγγελμάτων απαιτούν ισχυρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, σαφείς κανόνες και πραγματική πολιτική βούληση για εφαρμογή.