Βραζιλία: Μπολσονάρου και Λούλα στον β' γύρο

Ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών στη Βραζιλία, που διεξήχθη την Κυριακή, επιφύλαξε εκπλήξεις, καθώς ο υποψήφιος της δεξιάς Φλάβιο Μπολσονάρου κατάφερε να συγκεντρώσει υψηλότερο ποσοστό από τον απερχόμενο πρόεδρο της κεντροαριστεράς Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα. Ωστόσο, καθώς προχωρούσε η καταμέτρηση, η διαφορά μεταξύ των δύο υποψηφίων μειώθηκε αισθητά, οδηγώντας τους σε έναν καθοριστικό δεύτερο γύρο που θα διεξαχθεί στις 25 Οκτωβρίου.

Με σχεδόν το 99% των ψήφων να έχει καταμετρηθεί, ο γιος του πρώην προέδρου της άκρας δεξιάς Ζαΐρ Μπολσονάρου, ηλικίας 45 ετών, εξασφάλιζε λίγο πάνω από 47% των ψήφων, έναντι περίπου 45% του βετεράνου πολιτικού Λούλα, 80 ετών. Οι δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών, που προέβλεπαν ελαφρύ προβάδισμα του Λούλα, διαψεύστηκαν, υποτιμώντας για άλλη μια φορά τη δυναμική της δεξιάς, όπως είχε συμβεί και το 2018.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι παρακολουθεί "πολύ στενά" την εκλογική αναμέτρηση, αποφεύγοντας να ταχθεί ανοιχτά υπέρ του υποψηφίου της δεξιάς, αν και η προτίμησή του ήταν εμφανής. Πρόσφατα, σύμμαχοί του ανέλαβαν την εξουσία στην Αργεντινή, την Κολομβία και το Περού, ενισχύοντας την επιρροή του στην περιοχή. Η επιρροή του Τραμπ εκδηλώθηκε και στην εκστρατεία, ειδικά μετά την επιβολή δασμών και κυρώσεων στη Βραζιλία το 2025, σε αντίποινα για τη δίκη του Ζαΐρ Μπολσονάρου.

Ο Λούλα, λίγο πριν κλείσει τα 81 του χρόνια, διεκδικεί τέταρτη και τελευταία θητεία. Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, είχε καλέσει τον Αμερικανό ομόλογό του να μην "αναμιχθεί" στις βραζιλιάνικες εκλογές. Αρχικά, ο άλλοτε συνδικαλιστής ηγέτης φαινόταν να κινδυνεύει με οδυνηρή ήττα από τον Φλάβιο Μπολσονάρου, ο οποίος ήταν σχετικά άγνωστος στο ευρύ κοινό μέχρι πρόσφατα, όταν ο πατέρας του τον όρισε πολιτικό κληρονόμο του. Ο Ζαΐρ Μπολσονάρου δεν μπορεί να θέσει ξανά υποψηφιότητα, καθώς εκτίει κατ' οίκον περιορισμό 27 ετών για απόπειρα πραξικοπήματος το 2022.

Μεταξύ των σχεδόν 160 εκατομμυρίων ψηφοφόρων, πολλοί εξέφρασαν ανοιχτά τη δυσαρέσκειά τους για τους δύο βασικούς υποψηφίους, δηλώνοντας ότι θα ψηφίσουν το "μικρότερο κακό". Η 62χρονη Οσκαρίνα τζι Ολιβέιρα, από το Σάο Πάολο, δήλωσε: "Πάντα ψήφιζα τον Λούλα, αλλά μόλις έφτασα στο εκλογικό τμήμα άλλαξα γνώμη, θα ψηφίσω Μπολσονάρου. Μόνο και μόνο για να δοκιμαστεί και να δούμε τι θα κάνει".

Ο απερχόμενος πρόεδρος, μετά την ψηφοφορία του στο Σάο Πάολο, προειδοποίησε ότι ο λαός καλείται να επιλέξει "ανάμεσα στην ενίσχυση του δημοκρατικού καθεστώτος και τη βαρβαρότητα". Από την πλευρά του, ο Φλάβιο Μπολσονάρου, ψηφίζοντας στο Ρίο, υποσχέθηκε να "απελευθερώσει" τη Βραζιλία και τον λαό της, που "χρειάζεται αλλαγή" και "δεν αντέχει πια τόσα δεινά, τόσο υψηλούς φόρους, τόσες γυναίκες δολοφονημένες, τόσο πολιτικό διωγμό".

Και οι δύο υποψήφιοι δήλωσαν ότι πίστευαν στη νίκη από τον πρώτο γύρο, αν και οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι απείχαν από το 50%. Στην αρχή της καταμέτρησης, ο υποψήφιος της δεξιάς ξεπερνούσε το όριο, αλλά στη συνέχεια η διαφορά μειώθηκε. Η 57χρονη Μαρία τζι Ναζαρέ Αζεβέντου, δημόσια υπάλληλος στο Ρίο και ψηφοφόρος της αριστεράς, εξέφρασε την ανησυχία της: "Είμαι πολύ ανήσυχη για την κατεύθυνση που παίρνει η χώρα, διότι θέλω να είναι ανεξάρτητη, δεν θέλω να είναι αποικία κανενός".

Ο 45χρονος δικηγόρος Χαφαέλ Μασάντου, από την Μπραζίλια, δήλωσε: "Θα ψηφίσουμε τον Φλάβιο Μπολσονάρου για να μην ψηφίσουμε το PT. Το κόμμα αυτό είναι στην κυβέρνηση είκοσι χρόνια και δεν έχει κάνει τίποτα", αναφερόμενος στο Κόμμα Εργαζομένων του Λούλα. Ο Λούλα, που επέστρεψε στην εξουσία το 2023, χαίρει εκτίμησης για τα κοινωνικά προγράμματα που μείωσαν τη φτώχεια και για την προστασία του Αμαζονίου, αλλά πολλοί ψηφοφόροι είναι δυσαρεστημένοι με το αυξανόμενο κόστος ζωής και την εγκληματικότητα.

Ο αντίπαλός του υπόσχεται σιδηρά πυγμή κατά του εγκλήματος και πολιτικές λιτότητας, ενώ επιδιώκει την απελευθέρωση του πατέρα του. Παρά την έρευνα για διαφθορά και ξέπλυμα χρήματος που συνδέεται με τη χρηματοδότηση ταινίας που εξυμνούσε τον πατέρα του, ο Φλάβιο Μπολσονάρου παρέμεινε ανεπηρέαστος. Η δεξιά υπενθυμίζει συχνά ότι ο Λούλα πέρασε πάνω από 18 μήνες στη φυλακή για διαφθορά, πριν η καταδίκη του ακυρωθεί λόγω διαδικαστικών σφαλμάτων.

"Πολύ ικανοποιημένος" ο Φλάβιο Μπολσονάρου, βέβαιος για τη νίκη στον β' γύρο

Ο υποψήφιος της δεξιάς Φλάβιο Μπολσονάρου δήλωσε "πολύ ικανοποιημένος" μετά την πρώτη θέση στον πρώτο γύρο, εκφράζοντας βεβαιότητα για την τελική νίκη στις 25 Οκτωβρίου. "Είμαι πολύ ικανοποιημένος (...) και πολύ ευτυχής για την ιδέα ότι η Βραζιλία θα μπορέσει να δώσει σε τρεις εβδομάδες την οριστική απάντησή της", δήλωσε ο γιος του πρώην προέδρου Ζαΐρ Μπολσονάρου κατά τη διάρκεια ομιλίας του στην Μπραζίλια.

Ο Λούλα πεπεισμένος για νίκη "στην παράταση"

Μετά την επικράτηση του αντιπάλου του στον πρώτο γύρο, ο απερχόμενος πρόεδρος Λούλα αναγνώρισε ότι το αποτέλεσμα ήταν "απροσδόκητο", αλλά δήλωσε βέβαιος για τη νίκη "στην παράταση". "Το ματς τώρα αρχίζει. Είμαστε στην παράταση" και "σ' αυτήν θα πείσουμε τον βραζιλιάνικο λαό", διαβεβαίωσε ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα σε ομιλία του στη Σάου Πάουλο.