Βραζιλία: Ο Φλάβιου Μπολσονάρου προηγείται ενόψει δεύτερου γύρου

Η πολιτική σκηνή της Βραζιλίας βρίσκεται σε αναβρασμό μετά τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών, που διεξήχθησαν την περασμένη Κυριακή. Ο υποψήφιος της δεξιάς, γερουσιαστής Φλάβιου Μπολσονάρου, κατάφερε να εξασφαλίσει ποσοστό 47%, ξεπερνώντας τις προσδοκίες και αφήνοντας πίσω του τον απερχόμενο πρόεδρο της κεντροαριστεράς, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος συγκέντρωσε 45%. Το αποτέλεσμα αυτό, που χαρακτηρίστηκε έκπληξη από πολλούς αναλυτές, οδηγεί τη χώρα σε δεύτερο γύρο, ο οποίος έχει προγραμματιστεί για τις 25 Οκτωβρίου.

Ο Φλάβιου Μπολσονάρου, ηλικίας 45 ετών, γιος του πρώην προέδρου Ζαΐχ Μπολσονάρου, κατάφερε να συγκεντρώσει 56 εκατομμύρια ψήφους, ξεπερνώντας ελαφρώς τις επιδόσεις του πατέρα του τόσο το 2018 (49 εκατομμύρια) όσο και το 2022 (51 εκατομμύρια). Η επίδοσή του αυτή τον καθιστά φαβορί για την προεδρία, παρά το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις έδιναν προβάδισμα στον Λούλα, ο οποίος διεκδικεί τέταρτη θητεία και δεύτερη συνεχόμενη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε θερμά συγχαρητήρια στον Μπολσονάρου, χαρακτηρίζοντας τη νίκη του «μεγάλη, αμφίρροπη αλλά πολύ, πολύ μεγάλη». Η υποστήριξη αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ευρύτερης τάσης δεξιών νικών στη Λατινική Αμερική, αν και η στροφή της μεγαλύτερης οικονομίας της περιοχής προς τα δεξιά θα αποτελούσε σημαντική εξέλιξη.

Χρηματιστηριακή ευφορία στη Σάο Πάολο

Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση και θεαματική. Στο χρηματιστήριο της Σάο Πάολο, ο δείκτης Ibovespa κατέγραψε άνοδο 9% κατά τη διάρκεια της ημέρας, ξεπερνώντας τις 200.000 μονάδες και σημειώνοντας ιστορικό υψηλό. Ο Ζέρσον Ζανλορέντσι, στέλεχος της επενδυτικής τράπεζας BTG Pactual, σχολίασε ότι οι αγορές βλέπουν τον Μπολσονάρου ως «πιο ευθυγραμμισμένο» με τις οικονομικές και δημοσιονομικές ανάγκες της Βραζιλίας.

Ο συντηρητικός υποψήφιος υπόσχεται περισσότερη λιτότητα, μείωση φόρων και περιορισμό του κράτους, ενώ δεσμεύεται για σιδηρά πυγμή κατά της εγκληματικότητας. Παρόλο που είναι σχετικά άγνωστος σε εθνικό επίπεδο μέχρι πριν από λίγους μήνες, επιδιώκει να παρουσιαστεί ως «πιο μετριοπαθής» από τον πατέρα του, ο οποίος εκτίει ποινή κατ' οίκον περιορισμού 27 ετών για απόπειρα ανατροπής του Λούλα με πραξικόπημα το 2022.

«Τσουνάμι» κατά του Λούλα

Το εκλογικό αποτέλεσμα δεν περιορίστηκε μόνο στην προεδρική αναμέτρηση. Στο Κογκρέσο, το Φιλελεύθερο Κόμμα (PL) του Μπολσονάρου σχεδόν διπλασίασε τις έδρες του στη Γερουσία, από 15 σε 28, με τη συμμετοχή της πρώην πρώτης κυρίας Μισέλ Μπολσονάρου. Στην Κάτω Βουλή, ο Νίκολας Φεχέιρα, 30 ετών, εκπρόσωπος της νέας γενιάς των συντηρητικών, επανεξελέγη με τρία εκατομμύρια ψήφους, ρεκόρ για βουλευτή στη χώρα.

Ο αναλυτής Τόμας Τράουμαν περιέγραψε τις εκλογές ως «τσουνάμι» κατά του Κόμματος Εργαζομένων (PT) του Λούλα, το οποίο κυβέρνησε τη μεγαλύτερη περίοδο των τελευταίων είκοσι ετών. Η δυναμική αυτή καθιστά τον Φλάβιου Μπολσονάρου φαβορί και τον τοποθετεί σε ισχυρότερη θέση από τον πατέρα του για να κυβερνήσει, σύμφωνα με τον ίδιο αναλυτή.

Ο μεγαλύτερος γιος του Ζαΐχ Μπολσονάρου δήλωσε την Κυριακή ότι «θεσπίστηκε το τέλος της εποχής του PT». Από την πλευρά του, ο Λούλα παραδέχτηκε ότι το αποτέλεσμα ήταν «απρόσμενο», αλλά διαβεβαίωσε ότι «είμαστε στην παράταση και θα πείσουμε τον βραζιλιάνικο λαό». Επικέντρωσε την εκστρατεία του στην υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας απέναντι στις πιέσεις των ΗΠΑ, που επέβαλαν δασμούς σε βραζιλιάνικα προϊόντα, και στα κοινωνικά προγράμματα που μείωσαν τη φτώχεια.

Αποχή και προοπτικές

Η πολιτολόγος Καρολίνα Μποτέλιου, από το δημόσιο πανεπιστήμιο του Ρίο ντε Ζανέιρο, σημείωσε ότι ο Λούλα έχει ακόμη μια ευκαιρία να επικρατήσει, εάν πείσει το 21% των ψηφοφόρων που απείχαν ή ψήφισαν λευκό/άκυρο. Ωστόσο, υπενθύμισε ότι από το 1989, ο υποψήφιος που προηγείται στον πρώτο γύρο εκλέγεται πάντα. Ο Μπολσονάρου μπορεί να ελπίζει σε προσέλκυση των ψήφων των άλλων υποψηφίων, που ανέρχονται περίπου στο 8%, οι περισσότεροι από τους οποίους ανήκουν στη δεξιά.