Βρετανία: Αυξήσεις αμυντικών δαπανών με δημοσιονομικό ρίσκο

Το Ηνωμένο Βασίλειο υποδέχεται τον Σεπτέμβριο με σοβαρές προκλήσεις στο οικονομικό και αμυντικό πεδίο. Το κόστος δανεισμού της χώρας έχει εκτοξευθεί στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 28 ετών, ενώ η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη δημοσιονομική πειθαρχία και την ενίσχυση των αμυντικών δαπανών. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της συμβουλευτικής εταιρείας RSM UK, Τόμας Πιου, επισημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα δαπανήσει περίπου το 3,7% του ΑΕΠ μόνο για την εξυπηρέτηση των τόκων του υπάρχοντος χρέους, γεγονός που περιορίζει δραστικά τα περιθώρια ελιγμών.

Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται ο νέος υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι, ο οποίος προαναγγέλλει δύσκολες αποφάσεις στον μίνι προϋπολογισμό του Οκτωβρίου. Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το δημοσιονομικό κενό των 5 δισεκατομμυρίων λιρών απαιτεί σκληρές επιλογές, ενώ παράλληλα επιχειρεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για την αμυντική πολιτική της κυβέρνησης. Σε συνέντευξή του στους Times, από το Άσβιλ των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου βρίσκεται για τη Σύνοδο των G20, ο Χίλι διαβεβαιώνει ότι παραμένει προσηλωμένος στον στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες ύψους 3,5% του ΑΕΠ έως το 2035, χαράσσοντας μια σαφή πορεία για τον εαρινό προϋπολογισμό.

Ωστόσο, ο προγραμματισμένος μίνι προϋπολογισμός της 28ης Οκτωβρίου δεν φαίνεται να περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την άμυνα. Ο Χίλι δήλωσε ότι θα οριστεί ημερομηνία-στόχος για το 3%, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες, υπογραμμίζοντας ότι ο ρόλος του υπουργού Οικονομικών είναι ευρύτερος. Αυτή η ασάφεια προκαλεί αντιδράσεις, καθώς η προηγούμενη κυβέρνηση είχε δεσμευτεί να αυξήσει τις δαπάνες στο 2,7% του ΑΕΠ από το 2027, ενώ το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά ότι για να φτάσει το 3% έως το 2030 θα χρειαστούν επιπλέον 17,3 δισεκατομμύρια λίρες.

Παρασκήνιο και πολιτικές αντιπαραθέσεις

Η στάση του Χίλι έχει ήδη προκαλέσει επικρίσεις για υποκρισία, καθώς ο ίδιος είχε παραιτηθεί από την κυβέρνηση Στάρμερ, υποστηρίζοντας ότι ο στόχος του 3% πρέπει να επιτευχθεί έως το 2030. Τώρα, μόλις έξι εβδομάδες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στο Νούμερο 11, οι πολίτες παραμένουν σε αβεβαιότητα για το χρονοδιάγραμμα των αμυντικών δαπανών, ενώ ο μίνι προϋπολογισμός του επόμενου μήνα δεν αναμένεται να δώσει σαφείς απαντήσεις.

Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ αντιμετωπίζει σήμερα για πρώτη φορά το βρετανικό κοινοβούλιο, παρουσιάζοντας το όραμά του για τη χώρα. Η ομιλία του αναμένεται να επικεντρωθεί στην οικονομική σταθερότητα και την εθνική ασφάλεια, ενώ οι βουλευτές αναμένεται να τον πιέσουν για συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με την άμυνα και το δημοσιονομικό έλλειμμα.