Βρετανία: Κάλεσε την επιτετραμμένη του Ισραήλ για το σχέδιο Ε1

Σε μια σπάνια επίδειξη διπλωματικής πίεσης, το Λονδίνο προχώρησε σε μια αιχμηρή κίνηση εναντίον του Ισραήλ, καλώντας την επιτετραμμένη της χώρας στο Φόρεϊν Όφις. Η ενέργεια αυτή έρχεται ως άμεση απάντηση στην ενεργοποίηση του αμφιλεγόμενου σχεδίου Ε1, το οποίο προβλέπει την ανέγερση χιλιάδων νέων οικιστικών μονάδων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στη διεθνή κοινότητα.

Το πρόγραμμα Ε1, το οποίο είχε εγκριθεί από το Ισραήλ τον Αύγουστο του 2025, αποτελεί ένα από τα πιο φιλόδοξα και αμφιλεγόμενα εγχειρήματα οικιστικής επέκτασης στην περιοχή. Συγκεκριμένα, προβλέπει την κατασκευή περίπου 3.400 κατοικιών σε μια έκταση 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανατολικά της Ιερουσαλήμ, ανάμεσα στον οικισμό Μάαλε Αντουμίμ και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η χωροταξική αυτή επιλογή έχει χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερα προκλητική, καθώς το συγκεκριμένο έδαφος αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ του βόρειου και του νότιου τμήματος της Δυτικής Όχθης.

Ο κίνδυνος για τη λύση των δύο κρατών

Η υλοποίηση του σχεδίου αυτού, σύμφωνα με αναλυτές, θα διαμελίσει ουσιαστικά το παλαιστινιακό έδαφος, πλήττοντας ανεπανόρθωτα την εδαφική συνοχή και τη βιωσιμότητα ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους. Οι διεθνείς αντιδράσεις δεν άργησαν να εκδηλωθούν, με τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και πληθώρα παγκόσμιων ηγετών να καταδικάζουν απερίφραστα το εγχείρημα, τονίζοντας ότι υπονομεύει κάθε προοπτική ειρηνικής επίλυσης της σύγκρουσης.

Η ένταση κορυφώθηκε την Τρίτη, όταν το ισραηλινό υπουργείο Στέγασης ανακοίνωσε την έναρξη της διαδικασίας υποβολής προσφορών για την ανέγερση άνω των 1.200 κατοικιών, στο πλαίσιο του εν λόγω σχεδίου. Την είδηση μετέδωσαν η ισραηλινή μη κυβερνητική οργάνωση Peace Now και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, επισημαίνοντας ότι οι ενδιαφερόμενοι κατασκευαστές έχουν προθεσμία έως τις 19 Οκτωβρίου για να καταθέσουν τις προσφορές τους, μόλις οκτώ ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές της χώρας.

Η βρετανική κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα και με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Εντ Μίλιμπαντ, χαρακτήρισε το μέτρο ως "απαράδεκτο", εκδίδοντας ανακοίνωση στην οποία τονίζει την ανάγκη άμεσης αναστολής του σχεδίου Ε1. "Η ισραηλινή κυβέρνηση πρέπει να αναστείλει αμέσως το σχέδιο Ε1, να αποσύρει την πρόσκληση για την υποβολή προσφορών και να σταματήσει οποιαδήποτε επέκταση των οικισμών", ανέφερε χαρακτηριστικά ο Βρετανός υπουργός, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Η διπλωματική κίνηση του Λονδίνου

Στο πλαίσιο της διπλωματικής αυτής κινητοποίησης, η Ισραηλινή επιτετραμμένη κλήθηκε στο Φόρεϊν Όφις, όπου και ενημερώθηκε για τη "βαθιά διαφωνία" του Λονδίνου με την πολιτική της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Εντ Μίλιμπαντ υπογράμμισε ότι το σχέδιο αυτό "μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα της λύσης των δύο κρατών", μια θέση που το Ηνωμένο Βασίλειο υποστηρίζει σταθερά ως τον μόνο βιώσιμο δρόμο για την ειρήνη στην περιοχή.

Το ζήτημα των οικισμών παραμένει ένα από τα πιο εκρηκτικά σημεία της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης. Σήμερα, εκτός της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, την οποία το Ισραήλ έχει προσαρτήσει, περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιοι ζουν στη Δυτική Όχθη, συνυπάρχοντας με περίπου 500.000 Ισραηλινούς εποίκους, οι οποίοι διαμένουν σε οικισμούς που θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Η κατάσταση επιδεινώνεται διαρκώς, με τη βία των εποίκων να έχει κλιμακωθεί δραματικά μετά την πρωτοφανή επίθεση της Χαμάς εναντίον του Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Σύμφωνα με καταγραφές, οι επιθέσεις εναντίον παλαιστινιακών χωριών έχουν γίνει σχεδόν καθημερινό φαινόμενο, με εκφοβισμούς και παρενοχλήσεις να αποτελούν πλέον ρουτίνα για τους κατοίκους της περιοχής. Ο απολογισμός είναι ιδιαίτερα βαρύς, καθώς, βάσει στοιχείων του παλαιστινιακού υπουργείου Υγείας, τουλάχιστον 1.097 Παλαιστίνιοι, μαχητές και άμαχοι, έχουν χάσει τη ζωή τους από ισραηλινούς στρατιώτες ή έποικους από τις 7 Οκτωβρίου 2023. Την ίδια περίοδο, σύμφωνα με ισραηλινά επίσημα στοιχεία, τουλάχιστον 48 Ισραηλινοί, συμπεριλαμβανομένων μελών των δυνάμεων ασφαλείας και πολιτών, έχουν σκοτωθεί σε παλαιστινιακές επιθέσεις ή κατά τη διάρκεια ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων, γεγονός που αναδεικνύει την αδυσώπητη κλιμάκωση της βίας και στις δύο πλευρές.