Βρετανία στηρίζει περιορισμό βέτο στο ΣΑ του ΟΗΕ

Η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε την υποστήριξή της στην πρωτοβουλία που έχουν αναλάβει η Γαλλία και το Μεξικό, με στόχο τον περιορισμό του δικαιώματος αρνησικυρίας των πέντε μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών σε περιπτώσεις διάπραξης μαζικών εγκλημάτων. Η σχετική ανακοίνωση έγινε τη Δευτέρα από τους επικεφαλής της γαλλικής και της μεξικανικής διπλωματίας, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των υπουργών Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό και Ρομπέρτο Βελάσκο Άλβαρες, συνολικά 128 χώρες έχουν ταχθεί υπέρ της πρωτοβουλίας μέχρι σήμερα. Με την προσχώρηση της Βρετανίας, η χώρα γίνεται το δεύτερο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας που αναλαμβάνει εθελοντικά αυτή τη δέσμευση, μετά τη Γαλλία. Η υποστήριξη στο εγχείρημα πλησιάζει έτσι το συμβολικό όριο των δύο τρίτων των 193 κρατών-μελών του διεθνούς οργανισμού.

Η Γαλλία και το Μεξικό εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη νέα δυναμική που διαμορφώνεται υπέρ της αναστολής του δικαιώματος αρνησικυρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας σε περιπτώσεις γενοκτονίας, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας ή εγκλημάτων πολέμου σε μαζική κλίμακα. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων μηνών, ακόμη 21 κράτη από την Αφρική, τη Λατινική Αμερική, την Καραϊβική και την Ασία τάχθηκαν υπέρ της ιδέας, η οποία είχε αρχικά παρουσιαστεί από τη Γαλλία και το Μεξικό το 2015.

Οι υπουργοί Εξωτερικών Μπαρό και Βελάσκο Άλβαρες τόνισαν ότι με την υποστήριξή τους σε αυτή την πολιτική δήλωση, τα κράτη δείχνουν τη δέσμευσή τους να εγγυηθούν ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας θα είναι σε θέση να εκπληρώνει πλήρως τη βασική ευθύνη του, που είναι η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.

Η λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας παραλύει πολύ συχνά από τη χρήση βέτο, ειδικά από τη Ρωσία και τις ΗΠΑ. Αυτή η παράλυση πυροδοτεί ευρύτερες επικρίσεις για την αναποτελεσματικότητα του ΟΗΕ να σταματήσει ή να επιλύσει συγκρούσεις.

Τον Μάιο, πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στη γαλλική διπλωματία δήλωνε ότι αν ξεπερνιόταν το όριο των δύο τρίτων, θα εξεταζόταν το ενδεχόμενο να οργανωθεί ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση που διεξάγεται αυτή την εβδομάδα. Αν και η απόφαση της Γενικής Συνέλευσης δεν θα ήταν νομικά δεσμευτική, αν υιοθετείτο με τόσο συντριπτική πλειοψηφία θα έκανε πιο δύσκολο για τα κράτη-μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία) να ασκούν το βέτο τους σε αυτές τις ακραίες περιπτώσεις.

Ωστόσο, το σχέδιο απόφασης δεν θα υποβληθεί τελικά σε ψηφοφορία αυτή την εβδομάδα, καθώς η Γαλλία και το Μεξικό επιθυμούν να έχει εξασφαλιστεί ακόμη πιο ευρεία πλειοψηφία. Ανάμεσα στις 128 χώρες που έχουν εκφράσει επί της αρχής την υποστήριξή τους στο εγχείρημα, κάποιες, ιδίως το Μαλί και η Μπουρκίνα Φάσο, βρίσκονται σε διπλωματικές διενέξεις με τη Γαλλία το τρέχον διάστημα.