Βρετανικές κυρώσεις στο Ισραήλ για τη Δυτική Όχθη

Η απόφαση της νέας βρετανικής κυβέρνησης να επιβάλει κυρώσεις που σχετίζονται με τον ισραηλινό εποικισμό στη Δυτική Όχθη έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις και ανέδειξε μια βαθιά υποκρισία στη διεθνή πολιτική σκηνή. Το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο ιστορικά διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ, έρχεται τώρα σε αντιπαράθεση με τον στενό του σύμμαχο, σε μια κίνηση που πολλοί αναλυτές χαρακτηρίζουν ως επί της ουσίας συμβολική και χωρίς πραγματικό αντίκτυπο.

Η ιστορική ειρωνεία είναι διάχυτη, καθώς η Βρετανία ήταν αυτή που με τη Διακήρυξη του Μπάλφουρ το 1917 άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία μιας εβραϊκής εστίας στην Παλαιστίνη. Δεκαετίες αργότερα, το Λονδίνο επιχειρεί να εμφανιστεί ως επικριτής της ισραηλινής πολιτικής, υιοθετώντας μέτρα που, σύμφωνα με τον Ισραηλινό ακτιβιστή και αρθρογράφο Σαϊέλ Μπεν-Εφραίμ, δεν αγγίζουν την ουσία του προβλήματος. Το πακέτο κυρώσεων επικεντρώνεται αποκλειστικά στους οικισμούς στη Δυτική Όχθη, παραβλέποντας παντελώς τη συνεχιζόμενη στ военная επιχείρηση στη Γάζα, την οποία ο αρθρογράφος χαρακτηρίζει ως ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα του αιώνα.

Η κίνηση της κυβέρνησης Μπέρναμ φαίνεται να εξυπηρετεί πρωτίστως εσωτερικούς πολιτικούς σκοπούς. Η εκλογική βάση των Εργατικών έχει ευαισθησία στο Παλαιστινιακό ζήτημα και η ηγεσία του κόμματος επιδιώκει να διατηρήσει το δημοσκοπικό προβάδισμα έναντι των Πρασίνων. Παράλληλα, όμως, η κυβέρνηση φροντίζει να μην προκαλέσει τη δυσαρέσκεια των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο πρωθυπουργός Μπέρναμ διαβεβαίωσε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι τα μέτρα αυτά είναι άνευ ουσιαστικής ισχύος και δεν θα επηρεάσουν τις ισραηλινές πολιτικές.

Η αντίδραση του Ισραήλ ήταν άμεση και πρωτοφανής σε σφοδρότητα. Ο υπουργός Εσωτερικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ απείλησε με αναγνώριση της κυριαρχίας της Αργεντινής στα νησιά Φώκλαντ, ενώ το ισραηλινό κανάλι Channel 14 δημοσίευσε λίστα με τα εγκλήματα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η κορύφωση της έντασης ήρθε με την εντολή για κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, το οποίο εξυπηρετούσε ως οιονεί διπλωματική αποστολή προς την Παλαιστινιακή Αρχή.

Οικονομικές και Στρατιωτικές Διαστάσεις

Το διμερές εμπόριο μεταξύ των δύο χωρών ανέρχεται σε περίπου 6 δισεκατομμύρια στερλίνες, με τις κυρώσεις να αφορούν ένα ελάχιστο μέρος του, μόλις 38 εκατομμύρια στερλίνες. Η απαγόρευση εξοπλιστικών συμφωνιών περιλαμβάνει εξαιρέσεις για κρίσιμα συστήματα όπως τα εξαρτήματα των μαχητικών F-35, αποκαλύπτοντας την πολυπλοκότητα της στρατιωτικής συνεργασίας. Η βρετανική BAE Systems κατασκευάζει βασικά μέρη για τα ισραηλινά αεροσκάφη, ενώ η ισραηλινή Elbit Systems προμηθεύει τον βρετανικό στρατό με drones και εξοπλισμό νυχτερινής όρασης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο αντιπροσωπεύουν περίπου το 38% του ισραηλινού εμπορίου, ένα ποσοστό που θα μπορούσε να ασκήσει τεράστια πίεση. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς το Ισραήλ αυξήθηκαν το 2025, φτάνοντας τα 32 δισεκατομμύρια δολάρια. Η Γερμανία, η οποία αποτελεί την κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής αγοράς όπλων του Ισραήλ, είναι μεταξύ των χωρών που μπλοκάρουν οποιαδήποτε ουσιαστική κύρωση στις Βρυξέλλες.

Ο Αμερικανικός Παράγοντας και το Μέλλον

Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, έχει προειδοποιήσει για απάντηση από την Ουάσινγκτον, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσαν να αποκλειστούν βρετανικές εταιρείες από αμερικανικές πολιτείες. Αυτό καταδεικνύει ότι οποιαδήποτε κυβέρνηση επιχειρήσει να θίξει την ισραηλινή οικονομία θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια εμπορική διαμάχη με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Μπεν-Εφραίμ υποστηρίζει ότι πραγματικές κυρώσεις θα ήταν αυτές που θα περιόριζαν το εμπόριο και θα ακύρωναν στρατηγικές συμφωνίες όπλων. Προτείνει μάλιστα τον αποκλεισμό του Ισραήλ από ευρωπαϊκούς θεσμούς όπως η UEFA και η Eurovision, ως ισχυρότερα σύμβολα αποδοκιμασίας. Η απόφαση για κυρώσεις στους οικισμούς ικανοποιεί την εγχώρια κοινή γνώμη, κρατά τις ΗΠΑ ικανοποιημένες και αποφεύγει να θίξει τους τομείς όπου το Ισραήλ είναι πλήρως ενσωματωμένο στη δυτική οικονομία, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται περισσότερο για επικοινωνιακό ελιγμό παρά για ουσιαστική άσκηση πίεσης.