Τα νερά των ωκεανών τον Μάρτιο του 2026 πλησίασαν σε επίπεδα ρεκόρ, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα του ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου Copernicus. Το εύρημα τροφοδοτεί τις ανησυχίες για επιστροφή του Ελ Νίνιο, του φυσικού κλιματικού φαινομένου που ενισχύει την ήδη επιβαρυμένη από τον άνθρωπο υπερθέρμανση του πλανήτη.
Το μηνιαίο κλιματικό δελτίο του Copernicus, που δόθηκε στη δημοσιότητα, καταγράφει τρία διαδοχικά χρόνια στα οποία σπάστηκαν θερμοκρασιακά ρεκόρ σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 επιβεβαιωθεί η εμφάνιση Ελ Νίνιο, οι κλιματολόγοι εκτιμούν ότι η ανθρωπότητα θα βρεθεί αντιμέτωπη με νέα ακραία θερμοκρασιακά ρεκόρ.
Η θερμοκρασία των ωκεανών και το σήμα για Ελ Νίνιο
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών —εκτός πολικών περιοχών— διαμορφώθηκε τον Μάρτιο στους 20,97° Κελσίου, μόλις ένα δέκατο του βαθμού κάτω από το ρεκόρ που είχε καταγραφεί τον Μάρτιο του 2024. Τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία, ο μέσος όρος εξακολουθεί να ανεβαίνει.
Το Copernicus χαρακτηρίζει την εξέλιξη αυτή «ένδειξη πιθανής μετάβασης σε συνθήκες Ελ Νίνιο». Πρόκειται για το κυκλικό φαινόμενο κατά το οποίο τα νερά τμήματος του Ειρηνικού Ωκεανού ζεσταίνονται σημαντικά, επηρεάζοντας αλυσιδωτά το παγκόσμιο κλίμα για μήνες. Η τελευταία εκδήλωσή του, το 2023-2024, είχε ως αποτέλεσμα τα δύο αυτά χρόνια να αναδειχθούν τα θερμότερα στα ιστορικά αρχεία.
Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) του ΟΗΕ εκτιμούσε στις αρχές Μαρτίου ότι οι πιθανότητες επανεμφάνισης του Ελ Νίνιο έως τον Ιούλιο ανέρχονται στο 40%, καθώς παράλληλα υποχωρεί το αντίθετο φαινόμενο Λα Νίνια, που συνδέεται με χαμηλότερες θερμοκρασίες.
Ακραίες τιμές σε Ευρώπη και ΗΠΑ
Ο Μάρτιος του 2026 ήταν ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη. Θερμοκρασίες υψηλότερες από τα εποχικά κανονικά επίπεδα κατεγράφησαν σχεδόν σε ολόκληρη την ήπειρο —με έμφαση στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης, της Βαλτικής και τη βορειοδυτική Ρωσία— που θεωρείται η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον κόσμο.
Ταυτόχρονα, οι δυτικές ΗΠΑ βίωσαν ένα πρώιμο κύμα καύσωνα που χαρακτηρίστηκε «πρωτοφανές» για την εποχή: το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 40° Κελσίου και σε ορισμένες περιοχές έφτασε τους 44° Κελσίου.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Μάρτιος κατατάχθηκε ως ο τέταρτος θερμότερος στα χρονικά, με μέση θερμοκρασία 13,94° Κελσίου. Η τιμή αυτή υπερβαίνει κατά 1,48 βαθμούς τον προβιομηχανικό μέσο όρο της περιόδου 1850-1900 και κατά 0,53 βαθμούς τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020. Θερμότερος Μάρτιος παγκοσμίως παραμένει αυτός του 2024.
«Ολοένα πιο ισχυρές πιέσεις» στο κλιματικό σύστημα
«Τα δεδομένα του Copernicus για τον Μάρτιο του 2026 μας δίνουν τροφή για σκέψη», δήλωσε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, επικεφαλής της υπηρεσίας κλιματικής αλλαγής του παρατηρητηρίου. «Κάθε στοιχείο είναι εντυπωσιακό από μόνο του, αλλά μαζί σχηματίζουν την εικόνα ενός κλιματικού συστήματος που δέχεται συνεχείς και ολοένα πιο ισχυρές πιέσεις», κατέληξε.
