Βαριά σκιά πάνω από το δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας ρίχνει ο θάνατος ακόμη ενός ασθενούς σε Ψυχιατρική Κλινική Ενηλίκων του πρώην ΨΝΑ στο Δαφνί. Ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων του πρώην Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής εκφράζει βαθιά θλίψη και έντονη αγανάκτηση, συνδέοντας το τραγικό περιστατικό με τις οριακές συνθήκες λειτουργίας των ψυχιατρικών δομών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση των εργαζομένων, η απώλεια ανθρώπινης ζωής αναδεικνύει με τον πιο δραματικό τρόπο τις τεράστιες ελλείψεις σε γιατρούς, νοσηλευτές και προσωπικό όλων των ειδικοτήτων. Όπως καταγγέλλουν, η πλειονότητα των υπηρεσιών του πρώην ΨΝΑ λειτουργεί κάτω από τα όρια ασφαλείας, σε ένα περιβάλλον αυξημένων εισαγωγών και συνεχώς διογκούμενων αναγκών ψυχικής υγείας.
Το περιστατικό έρχεται λίγες ώρες μετά το άγριο έγκλημα που σημειώθηκε στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Δαφνί, όπου ένας 59χρονος τρόφιμος έχασε τη ζωή του έπειτα από συμπλοκή με 48χρονο συγκάτοικό του. Τα αίτια του θανάτου διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές, όμως οι εργαζόμενοι επιμένουν ότι η υπόθεση δεν μπορεί να αποκοπεί από τη συνολική εικόνα κατάρρευσης των δημόσιων ψυχιατρικών υπηρεσιών.
Κλινικές στα όρια και προσωπικό σε εξάντληση
Ο Σύλλογος των εργαζομένων καταγγέλλει ότι οι συνέπειες της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης αποτυπώνονται καθημερινά στους ασθενείς, στις οικογένειές τους και στο προσωπικό. Αποδίδει ευθύνες στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, καθώς και σε προηγούμενες κυβερνήσεις, για τη διαχρονική υποβάθμιση του συστήματος ψυχικής υγείας και την απουσία ουσιαστικού σχεδίου ενίσχυσης των δημόσιων δομών.
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η αναφορά στην κατάσταση των ιατρικών υπηρεσιών. Όπως σημειώνεται, οι γιατροί καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες 9 Ψυχιατρικών Κλινικών Ενηλίκων, 3 Κέντρων Ψυχικής Υγείας, πολυάριθμων Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης στην Αττική, εξωτερικών ιατρείων και εφημεριών.
Την ίδια στιγμή, από τις 90 οργανικές θέσεις ψυχιάτρων είναι καλυμμένες μόλις οι 46, γεγονός που σημαίνει ότι το 50% των θέσεων παραμένει κενό. Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι στην Αττική έχει να προσληφθεί μόνιμος ψυχίατρος από το 2024, ενώ στο πρώην ΨΝΑ έγιναν μόνο τρεις επικουρικές προσλήψεις ύστερα από πίεση των σωματείων και των εργαζομένων.
Η νέα προκήρυξη για πέντε μόλις ψυχιάτρους, ενώ υπάρχουν 44 κενές οργανικές θέσεις, χαρακτηρίζεται από τους εργαζόμενους ως απόδειξη της απόστασης ανάμεσα στις πραγματικές ανάγκες και στις κυβερνητικές επιλογές. Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο βαριά, καθώς οι περισσότερες κλινικές λειτουργούν με δύο επιμελητές ψυχιάτρους για 31 και πλέον ασθενείς, ενώ συχνά οι διαθέσιμες κλίνες δεν επαρκούν και ασθενείς μεταφέρονται σε άλλες κλινικές.
Κενές οι μισές θέσεις νοσηλευτών
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στο νοσηλευτικό προσωπικό. Σύμφωνα με τον Ενιαίο Σύλλογο Εργαζομένων, τα κενά στους νοσηλευτές φτάνουν επίσης το 50%. Από τις 935 οργανικές θέσεις ΠΕ, ΤΕ νοσηλευτών και ΔΕ βοηθών νοσηλευτών, καλυμμένες είναι μόνο οι 489.
Οι εργαζόμενοι απορρίπτουν τον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον για εργασία στο ΕΣΥ, υπενθυμίζοντας ότι στην τελευταία προκήρυξη κατατέθηκαν 9.433 αιτήσεις για την κάλυψη 1.654 θέσεων. Κατά την ανακοίνωση, το πρόβλημα βρίσκεται στην πολιτική υποστελέχωσης και στην απουσία μόνιμων προσλήψεων, παρά στις διαθέσεις των υγειονομικών.
Ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι η αντιστοιχία δύο νοσηλευτών για 31 ασθενείς δημιουργεί επικίνδυνες συνθήκες για όλους. Ακόμη πιο προβληματική περιγράφεται η λειτουργία των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, όπου 14 ξενώνες και οικοτροφεία λειτουργούν με 6 νοσηλευτές, ενώ προβλέπονται 12 έως 15.
Στην ανακοίνωση γίνεται επίσης αναφορά στις εφημερίες του πρώην ΨΝΑ, το οποίο έχει φτάσει να εφημερεύει τρεις φορές μέσα σε επτά ημέρες. Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι οι συνθήκες αυτές είναι επισφαλείς για ασθενείς και προσωπικό, την ώρα που η κυβέρνηση επιμένει στη ρητορική περί «ΕΣΥ στα καλύτερά του».
Μόνο για το 2025, στα ΤΕΠ του πρώην ΨΝΑ εξετάστηκαν 4.677 ασθενείς και πραγματοποιήθηκαν 2.272 εισαγωγές. Από αυτές, οι 1.535 ήταν ακούσιες και οι 743 εκούσιες. Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν το μέγεθος της πίεσης που δέχονται οι ψυχιατρικές δομές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες του πληθυσμού αυξάνονται.
Καταγγελίες για πολιτική κόστους - οφέλους στην ψυχική υγεία
Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι το προσωπικό καλείται να εργαστεί σε συνθήκες διαρκούς ανασφάλειας, με μειωμένους μισθούς, ελλείψεις σε κλίνες και φόβο ποινικών ή πειθαρχικών διώξεων για προβλήματα που, όπως τονίζουν, οφείλονται στην υποστελέχωση και στην κρατική ευθύνη.
Στην ανακοίνωση ασκείται σκληρή κριτική στην πολιτική που, κατά τους εργαζόμενους, χρηματοδοτεί πολεμικούς εξοπλισμούς και αποστολές στο εξωτερικό, ενώ αφήνει ακάλυπτες τις ανάγκες της δημόσιας υγείας. Γίνεται ειδική αναφορά σε φρεγάτες και Patriot, σε αντιδιαστολή με την απουσία μαζικών προσλήψεων μόνιμων γιατρών και υγειονομικών.
Ο Σύλλογος συνδέει την κατάσταση στα νοσοκομεία με τη συνολική λογική λειτουργίας τους ως επιχειρήσεων, όπου η ανθρώπινη ζωή μπαίνει σε ζύγι κόστους - οφέλους. Παράλληλα, καταγγέλλει την ποινικοποίηση της ιατρικής πράξης, την τρομοκράτηση των εργαζομένων και θεσμικές παρεμβάσεις όπως η εγκύκλιος Βαρτζόπουλου και το νέο πειθαρχικό στο Δημόσιο.
Οι εργαζόμενοι δηλώνουν ότι δεν θα αποδεχθούν να χάνονται ανθρώπινες ζωές εξαιτίας της πολιτικής υποβάθμισης των δημόσιων υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Απαιτούν άμεσες και μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων, καθώς και ανάπτυξη κρατικών δομών ψυχικής υγείας για πρόληψη, θεραπεία, προαγωγή και ψυχοκοινωνική αποκατάσταση.
Η ανακοίνωση κλείνει με σαφές μήνυμα σύγκρουσης προς την κυβέρνηση: οι εργαζόμενοι ζητούν δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας αντάξιες των αναγκών της κοινωνίας και προειδοποιούν ότι θα σταθούν απέναντι σε κάθε πολιτική που αφήνει ασθενείς και προσωπικό εκτεθειμένους σε συνθήκες επικίνδυνης εγκατάλειψης.
