Αλλαγή στο καθεστώς εισαγωγής μικρών δεμάτων από τρίτες χώρες τίθεται σε εφαρμογή από την 1η Ιουλίου 2026, με κάθε αποστολή αξίας έως 150 ευρώ να επιβαρύνεται με ελάχιστο τελωνειακό τέλος 3 ευρώ για κάθε κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στο δέμα. Η απόφαση οριστικοποιήθηκε στις Βρυξέλλες από τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών, στο πλαίσιο της συμφωνίας που είχε επιτευχθεί στο Συμβούλιο τον περασμένο Δεκέμβριο.
Η ρύθμιση επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο φορολογούνται οι διαδικτυακές αγορές χαμηλής αξίας από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, με κύρια πηγή αποστολών την Κίνα. Το μέτρο αφορά εκατομμύρια δέματα που εισέρχονται καθημερινά στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.
Ο νέος δασμός δεν υπολογίζεται ανά πακέτο, αλλά βάσει των διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων που περιέχονται σε αυτό. Εφόσον ένα δέμα περιλαμβάνει αντικείμενα που υπάγονται σε διαφορετικές δασμολογικές υποδιαιρέσεις, το τέλος επιβάλλεται ξεχωριστά για κάθε κατηγορία. Έτσι, αποστολή με δύο είδη διαφορετικής κατηγορίας επιβαρύνεται συνολικά με 6 ευρώ, ενώ αντίστοιχα αυξάνεται το ποσό όταν περιλαμβάνονται περισσότερα είδη.
Το νέο καθεστώς θα ισχύσει από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 1η Ιουλίου 2028, με πρόβλεψη παράτασης εφόσον κριθεί αναγκαίο. Πρόκειται για μεταβατικό μηχανισμό, ο οποίος θα αντικατασταθεί όταν τεθεί σε λειτουργία ο ενιαίος κόμβος τελωνειακών δεδομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θα επιτρέπει την πληρέστερη εφαρμογή των κανονικών δασμολογικών συντελεστών.
Η απόφαση συνδέεται με τη ραγδαία αύξηση των μικρών αποστολών προς την ευρωπαϊκή αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο αριθμός των δεμάτων χαμηλής αξίας αυξάνεται με έντονους ρυθμούς από το 2022, με τις αποστολές να διπλασιάζονται σε ετήσια βάση.
Μόνο το 2024 καταγράφηκαν περίπου 4,6 δισεκατομμύρια τέτοιες αποστολές, με το 91% να προέρχεται από την Κίνα. Η συγκέντρωση αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στις ευρωπαϊκές αρχές για τη λειτουργία της αγοράς και την τήρηση των τελωνειακών κανόνων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο γεγονός ότι περίπου το 65% των δεμάτων δηλώνονται με υποτιμημένη αξία, πρακτική που επιτρέπει την αποφυγή δασμών. Η εκτεταμένη χρήση αυτής της μεθόδου έχει οδηγήσει σε απώλειες δημοσίων εσόδων και έχει επιβαρύνει τον ανταγωνισμό σε βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Το Συμβούλιο εκτιμά ότι η εφαρμογή του ενιαίου τέλους θα ενισχύσει τόσο τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και τα δημόσια έσοδα των κρατών-μελών. Οι τελωνειακοί δασμοί αποτελούν ίδιους πόρους της Ένωσης, ενώ μέρος των εσόδων παραμένει σε εθνικό επίπεδο ως κόστος είσπραξης.
Για τους καταναλωτές, το νέο σύστημα συνεπάγεται πρόσθετο σταθερό κόστος ακόμη και για αγορές χαμηλής αξίας. Η επιβάρυνση αυξάνεται όταν στο ίδιο δέμα περιλαμβάνονται διαφορετικά είδη, ενώ σε συνδυασμό με τον ΦΠΑ και τα έξοδα μεταφοράς μπορεί να επηρεάσει την τελική τιμή των αγορών.
Παράλληλα, το μέτρο σηματοδοτεί αυστηρότερη στάση απέναντι στις πρακτικές υποτιμολόγησης και ενισχύει τον έλεγχο στο διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ιδιαίτερα μεγάλο όγκο.
