Στην παρουσίαση εκστρατείας ενημέρωσης για τον διά βίου εμβολιασμό συμμετείχε η ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, με τον Άδωνι Γεωργιάδη και την Ειρήνη Αγαπηδάκη να τονίζουν τη σημασία των εμβολίων σε όλες τις φάσεις της ζωής.
Ο υπουργός Υγείας ανέδειξε την υψηλή απόδοση που έχουν οι επενδύσεις στον εμβολιασμό για το σύστημα υγείας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν από τους πιο αποδοτικούς τομείς της δημόσιας υγείας.
Όπως ανέφερε, τα εμβόλια έχουν αλλάξει την πορεία της ανθρωπότητας και, από όλες τις μεγάλες ανακαλύψεις της ιατρικής επιστήμης, συνέβαλαν καθοριστικά στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Υπογράμμισε ότι τα χρήματα που δαπανώνται για τους εμβολιασμούς επιστρέφουν πολλαπλάσια στο σύστημα, καθώς προλαμβάνουν νοσήματα, επιπλοκές και μελλοντικές δαπάνες περίθαλψης.
Ο κ. Γεωργιάδης στάθηκε και στον αυξημένο προϋπολογισμό για τα εμβόλια, τονίζοντας ότι η κυβέρνηση έχει επιλέξει να διαθέσει σημαντικούς πόρους στην πρόληψη. Όπως είπε, ο ίδιος ο πρωθυπουργός αντιλαμβάνεται την αξία των εμβολιασμών, γεγονός που αποτυπώνεται στον προϋπολογισμό των περίπου 215 εκατ. ευρώ.
Ο υπουργός χαρακτήρισε τη σχετική απόφαση ιδιαίτερα γενναία για τα δημοσιονομικά δεδομένα της χώρας, επισημαίνοντας ότι το ποσό αυτό θα αυξηθεί, επειδή η πολιτεία θεωρεί πως ο εμβολιασμός σώζει ζωές και περιορίζει σημαντικά το μελλοντικό κόστος για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Η πρόληψη στο επίκεντρο της πολιτικής υγείας
Η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη, τόνισε ότι η πρόληψη αποτελεί βασικό άξονα της πολιτικής του Υπουργείου Υγείας. Όπως σημείωσε, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει ουσιαστικά βήματα στον εμβολιασμό, κυρίως μέσω του Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών και της αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων.
Η κ. Αγαπηδάκη ανέφερε ότι, για πρώτη φορά, η Ελλάδα διαθέτει επίσημα και αξιόπιστα δεδομένα για την εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού. Τα στοιχεία αυτά επιτρέπουν πιο στοχευμένο σχεδιασμό πολιτικών δημόσιας υγείας και καλύτερη παρακολούθηση των πραγματικών αναγκών.
Η αναπληρώτρια υπουργός υπογράμμισε ότι η πρόσβαση στον εμβολιασμό συνδέεται άμεσα με την ισότητα στην υγεία. Επισήμανε ακόμη ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πιο πλήρη προγράμματα εμβολιασμού για παιδιά και ενήλικες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα, καθώς και στη συμβολή των Κινητών Ομάδων Υγείας στην ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης, ειδικά σε πληθυσμούς που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας.
Στην ίδια εκδήλωση, υπέρ της ανάγκης ενίσχυσης του διά βίου εμβολιασμού τοποθετήθηκαν ο πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, Στυλιανός Λουκίδης, ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Λοιμώξεων, Νικόλαος Σύψας, και ο πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος.
Ο κ. Βασιλακόπουλος επισήμανε ότι η έγκυρη και επιστημονικά τεκμηριωμένη ενημέρωση αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στον εμβολιασμό, ιδιαίτερα στους ενήλικες, όπου η κάλυψη παραμένει ανεπαρκής.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και η ενίσχυση του ρόλου των επαγγελματιών υγείας είναι κρίσιμες προϋποθέσεις για τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι εκστρατείες ενημέρωσης, όπως αυτή της GSK Ελλάδος, μπορούν να συμβάλουν στην ευαισθητοποίηση του πληθυσμού και στην προώθηση συζητήσεων με τους επαγγελματίες υγείας για τα οφέλη των εμβολιασμών.
HPV: Ένας ιός που αφορά άνδρες και γυναίκες
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε την πρόληψη του HPV και των καρκίνων που σχετίζονται με τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων, με ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο των Επισκεπτών Υγείας.
Οι Επισκέπτες Υγείας επισημαίνουν ότι ο HPV δεν αφορά μόνο συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού. Ο ιός μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή αριθμού συντρόφων. Στην Ελλάδα, ωστόσο, μεγάλο μέρος του πληθυσμού παραμένει ανεμβολίαστο, ενώ η χώρα εξακολουθεί να απέχει από τον στόχο που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας έως το 2030.
Ο HPV αποτελεί τη συχνότερη σεξουαλικώς μεταδιδόμενη λοίμωξη παγκοσμίως. Μεταδίδεται μέσω δερματικής επαφής κατά τη σεξουαλική δραστηριότητα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο οργανισμός αποβάλλει τον ιό χωρίς συμπτώματα και χωρίς το άτομο να αντιληφθεί τη λοίμωξη.
Το πρόβλημα προκύπτει όταν η λοίμωξη επιμένει. Ορισμένοι τύποι του HPV, κυρίως οι τύποι 16 και 18, μπορούν να προκαλέσουν κυτταρικές αλλοιώσεις που συνδέονται με καρκίνους του τραχήλου της μήτρας, του αιδοίου, του κόλπου, του πρωκτού, του πέους και του στοματοφάρυγγα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, το 80% των σεξουαλικά ενεργών ανθρώπων που δεν έχουν εμβολιαστεί θα μολυνθεί από HPV κάποια στιγμή στη ζωή του.
Τον Ιανουάριο του 2026 δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας, στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Vaccine, συστηματική εθνική αποτύπωση της εμβολιαστικής κάλυψης έναντι του HPV. Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης για παιδιά ηλικίας 9 έως 15 ετών κατά την περίοδο 2022-2024.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι μόλις το 52,5% των κοριτσιών έχει ολοκληρώσει το εμβολιαστικό σχήμα έως την ηλικία των 15 ετών. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν ένα στα δύο κορίτσια παραμένει χωρίς πλήρη προστασία σε μια κρίσιμη ηλικιακή περίοδο.
Στα αγόρια καταγράφηκε σημαντική άνοδος, από 1% το 2022 σε 27,7% το 2024, όμως η κάλυψη παραμένει χαμηλή σε σχέση με τους διεθνείς στόχους. Παράλληλα, μόλις ένα στα πέντε παιδιά ηλικίας 9 έως 11 ετών έχει ξεκινήσει τον εμβολιασμό, παρότι αυτή θεωρείται η ιδανική ηλικία για τη μέγιστη προστασία πριν από την πιθανή έκθεση στον ιό.
Οι νησιωτικές περιοχές, ιδίως το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο, εμφανίζουν σημαντική υστέρηση, ενώ τα παιδιά που έχουν γεννηθεί εκτός Ελλάδας καταγράφουν έως και τριπλάσια χαμηλότερα ποσοστά κάλυψης.
Η Ελλάδα παραμένει μακριά από τον στόχο του 90% πλήρους εμβολιαστικής κάλυψης που έχει θέσει ο ΠΟΥ για το 2030.
Ο στόχος 90-70-90 και ο ρόλος των Επισκεπτών Υγείας
Το 2020, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας παρουσίασε τον στόχο εξάλειψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος βασίζεται σε τρεις πυλώνες: εμβολιασμό, προσυμπτωματικό έλεγχο και θεραπεία.
Ο στόχος προβλέπει πλήρη εμβολιασμό του 90% των κοριτσιών έως την ηλικία των 15 ετών, έλεγχο HPV στο 70% των γυναικών έως τα 35 και τα 45 έτη, καθώς και κατάλληλη θεραπεία για το 90% των γυναικών με επιβεβαιωμένη νόσο.
Εφόσον επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, εκτιμάται ότι μπορούν να αποτραπούν περισσότερα από 74 εκατομμύρια περιστατικά καρκίνου και 62 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως. Με αυτόν τον τρόπο, ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας θα μπορούσε να μετατραπεί σε νόσημα του παρελθόντος.
Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών 2026, το 9δύναμο εμβόλιο έναντι του HPV χορηγείται δωρεάν. Για τα παιδιά 9 έως 11 ετών, που αποτελούν τη συνιστώμενη ηλικιακή ομάδα, προβλέπονται δύο δόσεις με μεσοδιάστημα 6 έως 12 μηνών.
Η ηλικία των 9 έως 12 ετών θεωρείται ιδανική, καθώς τα παιδιά αναπτύσσουν περισσότερα αντισώματα και επιτυγχάνεται υψηλή προστασία πριν από την πρώτη έκθεση στον ιό.
Για εφήβους έως 18 ετών προβλέπεται αναπλήρωση με δύο δόσεις, ενώ η δωρεάν χορήγηση για τις ηλικίες 15 έως 18 ετών ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Για ανοσοκατεσταλμένα παιδιά και εφήβους ηλικίας 9 έως 18 ετών προβλέπονται τρεις δόσεις χωρίς χρονικό περιορισμό.
Για ενήλικες 18 έως 45 ετών, το εμβόλιο συνιστάται και αποζημιώνεται πλήρως για ανεμβολίαστα άτομα που ανήκουν σε ειδικές ομάδες αυξημένου κινδύνου, με δύο ή τρεις δόσεις ανάλογα με την περίπτωση.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που παρουσιάζονται, το εμβόλιο δεν επηρεάζει τη γονιμότητα, μπορεί να χορηγηθεί σε θηλάζουσες μητέρες και παρέχει προστασία για περισσότερα από 15 χρόνια, πιθανώς και δια βίου, χωρίς ανάγκη αναμνηστικής δόσης.
Ο εμβολιασμός κατά του HPV δεν αντικαθιστά τον τακτικό προληπτικό έλεγχο. Οι γυναίκες από την ηλικία των 25 ετών πρέπει να συνεχίζουν τον κυτταρολογικό και HPV έλεγχο, καθώς ο συνδυασμός πρόληψης και προσυμπτωματικής διάγνωσης αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό δρόμο για τη μείωση των σχετιζόμενων καρκίνων.
Οι Επισκέπτες Υγείας αναδεικνύονται σε κρίσιμο κρίκο για την ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης. Ενημερώνουν γονείς και εφήβους με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο, αντιμετωπίζουν την εμβολιαστική διστακτικότητα, εντοπίζουν ευάλωτους πληθυσμούς και συμμετέχουν σε σχολικά προγράμματα εμβολιασμού.
Παράλληλα, συνδέουν τον εμβολιασμό με τον τακτικό προσυμπτωματικό έλεγχο και αξιοποιούν ψηφιακά εργαλεία για πιο στοχευμένες παρεμβάσεις στην κοινότητα.
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Επισκεπτών Υγείας έχει αναπτύξει ολοκληρωμένο δίκτυο δράσεων για την ενημέρωση του πληθυσμού. Η πανελλαδική εκστρατεία για τον HPV περιλαμβάνει διανομή εξειδικευμένου έντυπου υλικού, ψηφιακές καμπάνιες και παρεμβάσεις σε σχολεία και συλλόγους γονέων.
Οι Επισκέπτες Υγείας υλοποιούν επίσης δράσεις αγωγής υγείας στην κοινότητα, προσεγγίζοντας γονείς, εφήβους και ευάλωτες ομάδες με άμεση και προσωποποιημένη επικοινωνία, με στόχο την κατάρριψη μύθων και την οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης.
Στο ίδιο πλαίσιο λειτουργεί και η Ακαδημία Προαγωγής του Εμβολιασμού, η οποία στηρίζει τη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Μέσα από αυτή, οι Επισκέπτες Υγείας εξοπλίζονται με σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και επικοινωνιακά εργαλεία, ώστε να προωθούν αποτελεσματικά την αξία του εμβολιασμού και να διαχειρίζονται με τεκμηρίωση και ενσυναίσθηση την εμβολιαστική διστακτικότητα.
