Διαφωνίες στο ΝΑΤΟ για αγωγούς και Ουκρανία

Σημαντικές προκλήσεις αντιμετωπίζουν τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ στην προσπάθειά τους να συντάξουν μια κοινή ανακοίνωση ενόψει της Συνόδου Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα. Οι διαφωνίες επικεντρώνονται σε δύο κρίσιμα ζητήματα: την επέκταση των αγωγών καυσίμων της Συμμαχίας προς την ανατολική Ευρώπη και τη χρονική διάρκεια της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία. Οι διπλωματικές συνομιλίες έχουν παραταθεί τις τελευταίες ημέρες, καθώς οι σύμμαχοι αρχικά φάνηκαν να έχουν καταλήξει σε μια προκαταρκτική συμφωνία για ένα σύντομο κείμενο, το οποίο θα εγκριθεί από τους ηγέτες μετά τη σύνοδο στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα.

Οι εντάσεις επανήλθαν στο προσκήνιο καθώς οι σύμμαχοι προετοιμάζονται για μια ιδιαίτερα απαιτητική συνάντηση στην τουρκική πρωτεύουσα, με τη συμμετοχή του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα εκφράσει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι πολλά μέλη του ΝΑΤΟ δεν δαπανούν επαρκείς πόρους για την άμυνά τους, ενώ παράλληλα έχει μειώσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Πολωνικές και τουρκικές διεκδικήσεις για τους αγωγούς

Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, η Πολωνία έθεσε επιτακτικά το αίτημα για χρηματοδότηση της επέκτασης προς τα ανατολικά του δικτύου αγωγών καυσίμων του ΝΑΤΟ, το οποίο χρονολογείται από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Το εν λόγω δίκτυο συνδέει στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη δυτική Ευρώπη και η Βαρσοβία θεωρεί κρίσιμη την αναβάθμισή του για την ενίσχυση της ασφάλειας στην περιοχή. Η Πολωνία έχει την υποστήριξη άλλων χωρών της ανατολικής Ευρώπης, οι οποίες ήλπιζαν ότι το ζήτημα θα είχε επιλυθεί ήδη από την περσινή σύνοδο στη Χάγη.

Παράλληλα, η Τουρκία διεκδικεί επίσης χρηματοδότηση και προσοχή για τα δικά της σχέδια επέκτασης αγωγών, στο πλαίσιο του προγράμματος αναβάθμισης των υποδομών του ΝΑΤΟ, συνολικού ύψους 28 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Άγκυρα επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Συμμαχίας, προωθώντας τα δικά της έργα υποδομής.

Ιταλικές αντιρρήσεις για τη βοήθεια στην Ουκρανία

Στο μέτωπο της Ουκρανίας, η Ιταλία επιδίωξε να αποδυναμώσει τη δέσμευση του κειμένου σχετικά με την παροχή στρατιωτικής βοήθειας, η οποία προβλεπόταν να διαρκέσει έως το τέλος του επόμενου έτους. Η Ρώμη υποστήριξε ότι μια τέτοια χρονική αναφορά θα προδίκαζε το ενδεχόμενο μιας διαπραγματευτικής λύσης στον πόλεμο, η οποία θα μπορούσε να επιτευχθεί νωρίτερα. Σύμφωνα με πηγές, το σχέδιο του κειμένου ανέφερε ότι οι σύμμαχοι θα προσφέρουν στην Ουκρανία 70 δισεκατομμύρια ευρώ για τα έτη 2026 και 2027. Το ποσό αυτό δεν περιλαμβάνει νέες δεσμεύσεις, αλλά αντιπροσωπεύει την προηγούμενη ετήσια δέσμευση του ΝΑΤΟ των 40 δισεκατομμυρίων ευρώ, συν 30 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως από ένα δάνειο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η συγκεκριμένη αναφορά στη βοήθεια θα αποτελούσε σημαντική αλλαγή σε σχέση με την περσινή ανακοίνωση, η οποία δεν περιλάμβανε καμία χρηματοδοτική στήριξη για την Ουκρανία. Η Ιταλία έχει πιέσει να αφαιρεθεί η αναφορά στο 2027, επικαλούμενη την εντατικοποίηση της διπλωματίας με τη Μόσχα ως παράδειγμα ότι ένα τέτοιο κείμενο θα συγκρουόταν με την πιθανότητα διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, άτομα που γνωρίζουν τη θέση της ιταλικής κυβέρνησης ανέφεραν ότι η Ρώμη πιθανότατα δεν θα σπάσει τη συναίνεση, ακόμη κι αν η Πολωνία πετύχει να ανοίξει ξανά η συζήτηση, τονίζοντας ότι η βοήθεια προς την Ουκρανία δεν τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Η στάση των ΗΠΑ και τα υπόλοιπα θέματα

Η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Ουκρανία έχει γίνει πιο ήπια τους τελευταίους μήνες. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει εκφράσει επιφυλακτικά θετικά σχόλια για τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και έχει συνυπογράψει τη δέσμευση των χωρών της G7 για στήριξη της Ουκρανίας και αύξηση της πίεσης προς τη Ρωσία. Η ανακοίνωση της συνόδου στην Άγκυρα αναμένεται επίσης να περιλαμβάνει αναφορά στη σημασία της διατήρησης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ και στη θέση ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Τέλος, η Ρωσία αναμένεται να αναφερθεί ως μακροπρόθεσμη απειλή για την ευρωατλαντική ασφάλεια, σύμφωνα με την περσινή διατύπωση.