Διάσκεψη για την Ουκρανία στο Γκντανσκ χωρίς τον Ζελένσκι

Η πέμπτη ετήσια διάσκεψη για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας ξεκίνησε σήμερα στο Γκντανσκ της Πολωνίας, με την απουσία του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς. Η ένταση που έχει προκύψει μεταξύ Κιέβου και Βαρσοβίας σκιάζει τις εργασίες της συνόδου, η οποία έχει ως βασική προτεραιότητα την αποκατάσταση του ενεργειακού τομέα της Ουκρανίας, ο οποίος έχει υποστεί σοβαρές ζημιές από τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις.

Πολιτικοί ηγέτες, εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου και διεθνείς επενδυτές συγκεντρώνονται από το πρωί στο συνεδριακό κέντρο Amberexpo, που βρίσκεται στις ακτές της Βαλτικής Θάλασσας. Η ασφάλεια στην περιοχή είναι ενισχυμένη, με πολυάριθμους ένοπλους αστυνομικούς να έχουν αναπτυχθεί γύρω από το κτίριο, προκειμένου να αποτραπούν τυχόν επεισόδια. Η κινητοποίηση αυτή έρχεται ως απάντηση στο κάλεσμα ενός υπερεθνικιστικού πολωνικού κόμματος για διαδηλώσεις, γεγονός που προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο έντασης στη διοργάνωση.

Η ουκρανική εκπροσώπηση και το πολωνικό αφήγημα

Το Κίεβο ανακοίνωσε την Τρίτη ότι την Ουκρανία θα εκπροσωπήσει η πρωθυπουργός Γιούλια Σβιρίντενκο, μια απόφαση που ελήφθη μετά την αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει με τη Βαρσοβία. Η διάσκεψη, η οποία θα διαρκέσει έως την Παρασκευή, αναμένεται να φιλοξενήσει σημαντικές προσωπικότητες, με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και άλλα μέλη της Κομισιόν να είναι παρόντα. Στη σύνοδο θα συμμετάσχουν επίσης οι ηγέτες της Πολωνίας, της Βουλγαρίας, της Εσθονίας, της Φινλανδίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Ρουμανίας και της Σουηδίας, υπογραμμίζοντας την ευρωπαϊκή διάσταση του εγχειρήματος.

Το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων αναμένεται να επικεντρωθεί κυρίως στον ενεργειακό τομέα, τον επιμελητειακό τομέα και τις υποδομές, που έχουν πληγεί περισσότερο από τον πόλεμο. Παράλληλα, οι συζητήσεις θα καλύψουν και τις δυνατότητες ασφαλείας της Ουκρανίας, ένα ζήτημα που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Μια κοινή έκθεση του Κιέβου, της Παγκόσμιας Τράπεζας, της ΕΕ και του ΟΗΕ, που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο, είχε εκτιμήσει ότι το συνολικό κόστος για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μετά τον πόλεμο θα ξεπεράσει τα 500 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οικονομικές προκλήσεις και επενδυτική δυσπιστία

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες στην προσπάθειά της να πείσει τους διεθνείς επενδυτές, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου, με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, έχουν περιέλθει σε τέλμα. Η Σβιρίντενκο, ωστόσο, εξέφρασε αισιοδοξία, δηλώνοντας: "Προβλέπουμε να υπογράψουμε έναν αριθμό σημαντικών συμφωνιών με διεθνείς εταίρους, κυρίως για να ενισχύσουμε τον ενεργειακό μας τομέα". Προς το παρόν, η χώρα κατευθύνει το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων πόρων της στην πολεμική προσπάθεια. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε τον Δεκέμβριο ένα δάνειο 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία για την περίοδο 2026-27, με μια πρώτη δόση 3,2 δισεκατομμυρίων ευρώ να καταβάλλεται τον Ιούνιο. Από αυτό το ποσό, τα δύο τρίτα προορίζονται για την ενίσχυση της άμυνας της χώρας.

Οι τεταμένες σχέσεις Κιέβου-Βαρσοβίας

Για πρώτη φορά από το 2022, ο Ουκρανός πρόεδρος δεν θα είναι παρών στη διάσκεψη, γεγονός που αναδεικνύει την κρίση στις διμερείς σχέσεις. Οι σχέσεις Βαρσοβίας-Κιέβου είναι τεταμένες από τα τέλη Μαΐου, όταν ο Ζελένσκι αποφάσισε να μετονομάσει μια στρατιωτική μονάδα σε Ουκρανική Επαναστατική Στρατιά (UPA). Το όνομα αυτό παραπέμπει σε μια ουκρανική εθνικιστική οργάνωση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η οποία στην Πολωνία θεωρείται υπεύθυνη για τον θάνατο περισσότερων από 100.000 Πολωνών.

Ο εθνικιστής πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, ανακοίνωσε την αφαίρεση του μεταλλίου του Τάγματος του Λευκού Αετού από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, μια κίνηση που προκάλεσε την επιστροφή πολωνικών διακρίσεων από πολλούς Ουκρανούς αξιωματούχους. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ, από την πλευρά του, εξέφρασε την ελπίδα ότι η διάσκεψη θα αποτελέσει "ένα βήμα προς τα εμπρός ή ένα μέσο αποκλιμάκωσης της συναισθηματικής έντασης", τονίζοντας ότι η κατάσταση "σίγουρα δεν είναι χρήσιμη ούτε για εμάς, τους Πολωνούς, ούτε για τους Ουκρανούς". Από την ουκρανική πλευρά, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γκεόργκι Τίχι διαβεβαίωσε ότι το Κίεβο επιδιώκει "να αποφύγει οποιαδήποτε περιττή πολιτικοποίηση αυτού του διεθνούς γεγονότος".