Δίκη Τεμπών: Κρίσιμη εισαγγελική τοποθέτηση για μάρτυρες και κατηγορίες

Κρίσιμη ημέρα αναμένεται σήμερα για τη δίκη του πολύνεκρου σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, καθώς η εισαγγελέας του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας καλείται να τοποθετηθεί επί σειράς αιτημάτων που υπέβαλαν οι συνήγοροι υποστήριξης της κατηγορίας στις δύο προηγούμενες συνεδριάσεις.

Τα αιτήματα αφορούν τόσο τη διαδικασία όσο και την ουσία της υπόθεσης. Εφόσον γίνουν δεκτά, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την πορεία της ακροαματικής διαδικασίας, τη σειρά εξέτασης των μαρτύρων, το εύρος των στοιχείων που θα εισφερθούν στο δικαστήριο και, ενδεχομένως, το ίδιο το πλαίσιο των κατηγοριών.

Μεταξύ άλλων, ζητείται να αλλάξει η σειρά εξέτασης των μαρτύρων, να κληθούν νέα πρόσωπα για κατάθεση, να αρθεί το επιστολικό απόρρητο και να προσκομιστεί η ηλεκτρονική αλληλογραφία που αφορά τη σύμβαση 717 ανάμεσα στο υπουργείο Μεταφορών και τους εμπλεκόμενους φορείς του σιδηροδρόμου, όπως ο ΟΣΕ, η ΕΡΓΟΣΕ, η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων και η Hellenic Train.

Η σύμβαση 717 παραμένει ένα από τα κεντρικά σημεία της υπόθεσης, καθώς συνδέεται με τα συστήματα ασφαλείας του σιδηροδρομικού δικτύου και τις καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση κρίσιμων έργων. Η προσκόμιση της σχετικής ηλεκτρονικής αλληλογραφίας θεωρείται από την πλευρά της υποστήριξης της κατηγορίας αναγκαία για να φωτιστούν οι ευθύνες, οι παραλείψεις και η αλληλουχία αποφάσεων πριν από την τραγωδία.

Αιτήματα για αναβάθμιση κατηγοριών

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν τα αιτήματα που αφορούν την αναβάθμιση των κατηγοριών. Οι συνήγοροι της πολιτικής αγωγής ζητούν να μεταβληθεί η κατηγορία για τα δύο στελέχη της Hellenic Train, ώστε να εξεταστεί η απόδοση βαρύτερων ποινικών ευθυνών.

Συγκεκριμένα, ζητείται η μεταβολή της κατηγορίας της ανθρωποκτονίας από αμέλεια σε ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο, καθώς και η διεύρυνση του κατηγορητηρίου με τα αδικήματα της έκθεσης και της έκρηξης. Πρόκειται για αιτήματα με μεγάλο νομικό και πολιτικό βάρος, καθώς αγγίζουν τον πυρήνα της απόδοσης ευθυνών για τη σιδηροδρομική τραγωδία.

Στο εδώλιο βρίσκονται συνολικά 36 κατηγορούμενοι. Πρόκειται για στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, της Hellenic Train και της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, οι οποίοι αντιμετωπίζουν κατά περίπτωση διαφορετικές κατηγορίες.

Από αυτούς, 33 κατηγορούμενοι παραπέμπονται για το κακούργημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο. Η κατηγορία αφορά πράξεις επικίνδυνες για την ασφάλεια των συγκοινωνιών, από τις οποίες μπορούσε να προκύψει κοινός κίνδυνος για ανθρώπους και περιουσίες και οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων, βαριές σωματικές βλάβες και σοβαρές ζημιές σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας.

Παράλληλα, 35 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν τα πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή, της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή και της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή. Τρία πρόσωπα κατηγορούνται επιπλέον για παράβαση καθήκοντος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το αίτημα του συνηγόρου υποστήριξης της κατηγορίας Δαμιανού Μπαλασούλη, ο οποίος ζήτησε να μεταβληθεί η κατηγορία και για τα δύο στελέχη της Hellenic Train, ώστε να τους αποδοθεί και το κακούργημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών.

Προς ενίσχυση του αιτήματός του, προσκόμισε έγγραφα της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και του Σωματείου Μηχανοδηγών, στα οποία, όπως υποστήριξε, υπάρχουν σοβαρές επισημάνσεις για ελλείψεις στην πυρασφάλεια, στη λειτουργία των συστημάτων ασφαλείας και στη στελέχωση του προσωπικού.

Πρόταση για θεματική εξέταση μαρτύρων

Αλλαγές στον τρόπο διεξαγωγής της αποδεικτικής διαδικασίας πρότεινε και ο συνήγορος συγγενών θυμάτων και πατέρας της αδικοχαμένης Μάρθης, Αντώνης Ψαρόπουλος. Η πρότασή του είναι η εξέταση των μαρτύρων να οργανωθεί σε έξι θεματικές ενότητες, ώστε η διαδικασία να αποκτήσει μεγαλύτερη συνοχή και να αναδειχθούν με σαφήνεια οι διαφορετικές πλευρές της υπόθεσης.

Οι ενότητες που προτείνει αφορούν το επιχειρησιακό σκέλος μετά τη σύγκρουση, τα συστήματα ασφαλείας και τις υποδομές του σιδηροδρομικού δικτύου, τη φωτιά και την πυρόσφαιρα, τις παρεμβάσεις στον χώρο της τραγωδίας, τις ιατροδικαστικές εκθέσεις και, τέλος, τις καταθέσεις των επιβατών της επιβατικής αμαξοστοιχίας.

Η πρόταση αυτή επιδιώκει να αποφευχθεί η αποσπασματική εξέταση κρίσιμων στοιχείων και να δομηθεί η αποδεικτική διαδικασία με τρόπο που θα επιτρέπει στο δικαστήριο να αξιολογήσει συνολικά τις συνθήκες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη σύγκρουση.

Παράλληλα, ζητήθηκε να κληθούν επιπλέον μάρτυρες που δεν περιλαμβάνονται στην υφιστάμενη λίστα. Μεταξύ αυτών αναφέρονται αξιωματικοί της Πυροσβεστικής που είχαν εξεταστεί κατά την ανάκριση, ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ για την περίοδο 2021-2023, καθώς και ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Interstar Security, της εταιρείας που από το 2017 είχε αναλάβει τη φύλαξη και τη βιντεοεπιτήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου του ΟΣΕ.

Τα αιτήματα αυτά δείχνουν ότι οι συγγενείς των θυμάτων και οι συνήγοροι υποστήριξης της κατηγορίας επιδιώκουν να ανοίξει πλήρως ο φάκελος των ευθυνών, πέρα από το στενό πλαίσιο των άμεσων χειρισμών τη νύχτα της τραγωδίας. Στο επίκεντρο τίθενται οι υποδομές, οι συμβάσεις, η εποπτεία, η ασφάλεια, η πυρασφάλεια και η συνολική λειτουργία του σιδηροδρομικού συστήματος.

Οι αποφάσεις που θα ληφθούν επί των αιτημάτων αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την επόμενη φάση της δίκης. Αν η εισαγγελική πρόταση και στη συνέχεια η κρίση του δικαστηρίου οδηγήσουν σε αποδοχή μέρους των αιτημάτων, η διαδικασία μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο εύρος, με περισσότερους μάρτυρες και νέα στοιχεία.

Περισσότερο από τρία χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, η δίκη παραμένει στο επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος. Για τους συγγενείς των θυμάτων, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ποινική αποτίμηση των πράξεων και παραλείψεων συγκεκριμένων προσώπων. Είναι η πλήρης αποκάλυψη της αλυσίδας ευθυνών που οδήγησε στο πιο βαρύ σιδηροδρομικό δυστύχημα της χώρας.