Δικομματική πίεση ΗΠΑ για τον Great Sea Interconnector

Μια διακομματική ομάδα μελών του αμερικανικού Κογκρέσου απευθύνει έκκληση στην κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να αναγάγει τον Great Sea Interconnector (GSI) σε κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής της στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι νομοθέτες συνδέουν άμεσα την ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ με τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης (IMEC), υπογραμμίζοντας ότι το έργο εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα της Ουάσιγκτον στην ευρύτερη περιοχή.

Η παρέμβαση πραγματοποιείται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα υπεγράφη στην Αθήνα η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου στην εταιρεία που διαχειρίζεται το έργο. Η εξέλιξη αυτή προσδίδει νέα δυναμική στην προσπάθεια υλοποίησης της διασύνδεσης, η οποία θεωρείται κομβικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.

Την πρωτοβουλία ανέλαβαν ο Δημοκρατικός βουλευτής Μπραντ Σνάιντερ και ο Ρεπουμπλικάνος συνάδελφός του Γκας Μπιλιράκης, οι οποίοι απέστειλαν επιστολή προς τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον επικεφαλής της Αναπτυξιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (DFC), Μπεν Μπλακ. Την επιστολή συνυπογράφουν επίσης οι βουλευτές Τζέικ Όκινκλος, Νταν Γκόλντμαν, Κρεγκ Γκόλντμαν και Χέιλι Στίβενς, αναδεικνύοντας τη διακομματική συναίνεση που υπάρχει στο ζήτημα.

Στο κείμενο της επιστολής, οι Αμερικανοί νομοθέτες τονίζουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος θα διαδραματίσει ζωτικό ρόλο ως πύλη προς τον IMEC, ενώ χαρακτηρίζουν τον Great Sea Interconnector ως βασικό στρατηγικό έργο υποδομής, απαραίτητο για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου διαδρόμου. Η διατύπωση αυτή καθιστά σαφές ότι το έργο δεν αντιμετωπίζεται πλέον μόνο ως ενεργειακή επένδυση, αλλά ως γεωπολιτικός μοχλός με ευρύτερες επιπτώσεις.

Οι νομοθέτες επισημαίνουν ότι η Ουάσιγκτον έχει άμεσο συμφέρον από την ανάπτυξη υποδομών που ενισχύουν τους συμμάχους της, διαφοροποιούν τις ενεργειακές οδούς και εμβαθύνουν την περιφερειακή συνεργασία. Παράλληλα, παρουσιάζουν τέτοιου είδους έργα ως εναλλακτική λύση απέναντι σε υποδομές που ελέγχονται από στρατηγικούς ανταγωνιστές των Ηνωμένων Πολιτειών, καθιστώντας σαφή τη γεωοικονομική διάσταση της προσπάθειας.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο της επιστολής, η διασύνδεση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ θα δημιουργήσει έναν ενεργειακό άξονα μεταξύ βασικών εταίρων των ΗΠΑ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι το έργο θα συμβάλει στην άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου, θα ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού του Ισραήλ και θα επιτρέψει αμφίδρομες ροές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά των νομοθετών στις γεωπολιτικές προκλήσεις που συνοδεύουν την ολοκλήρωση του έργου. Στο τέλος της επιστολής, ζητούν από την κυβέρνηση Τραμπ να τους παρασχεθεί διαβαθμισμένη ενημέρωση, προκειμένου να συζητηθούν σε βάθος οι προκλήσεις αυτές, γεγονός που υποδηλώνει ότι το θέμα αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη σοβαρότητα σε επίπεδο Κογκρέσου.

Οι συντάκτες της επιστολής εντάσσουν τον GSI στο ευρύτερο πλαίσιο του Eastern Mediterranean Gateway Act, της διακομματικής νομοθετικής πρωτοβουλίας που εισήγαγαν οι Σνάιντερ και Μπιλιράκης τον Μάιο του 2025. Το νομοσχέδιο αυτό αναγνωρίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως βασική πύλη του IMEC και περιλαμβάνει ρητή αναφορά στον Great Sea Interconnector μεταξύ των ενεργειακών υποδομών που μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για τη σύνδεση της Ινδίας και του Κόλπου με την Ευρώπη.

Η πρωτοβουλία έχει ήδη εγκριθεί σε επίπεδο Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ενώ αντίστοιχη πρόοδος έχει σημειωθεί και στη Γερουσία. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τη διακομματική διάσταση της προσπάθειας για μεγαλύτερη αμερικανική εμπλοκή στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς το ζήτημα φαίνεται να υπερβαίνει τις κομματικές διαχωριστικές γραμμές.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι νομοθέτες παρουσιάζουν το έργο ως τμήμα μιας ευρύτερης αρχιτεκτονικής που συνδέει την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, τον IMEC και τον γεωοικονομικό ανταγωνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών με άλλες μεγάλες δυνάμεις. Η προσέγγιση αυτή αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία του έργου, το οποίο πλέον δεν εκλαμβάνεται απλώς ως μια υποδομή μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά ως κρίκος σε μια αλυσίδα γεωπολιτικών εξελίξεων με παγκόσμιο αντίκτυπο.