Ένα βίντεο τεχνητής νοημοσύνης 15 δευτερολέπτων, που δείχνει τον Τομ Κρουζ και τον Μπραντ Πιτ να χορεύουν σε μια παραλία, έγινε viral μόλις κυκλοφόρησε, στις αρχές Φεβρουαρίου. Δημιουργήθηκε στην πλατφόρμα AI της ByteDance και συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγες ώρες, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε όλο τον κόσμο.
Το συμβόλαιο των ηθοποιών ανέφερε ότι απαγορεύεται η χρήση της εικόνας τους χωρίς άδεια, ωστόσο ο δημιουργός της παραγωγής PR ισχυρίστηκε ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί στο μέλλον να επιτρέπει σε έναν άνθρωπο να δημιουργεί περιεχόμενο ισάξιο με παραγωγές μεγάλου στούντιο και διατυπώνεται εκ νέου συζήτηση για τα πνευματικά δικαιώματα και τη βιωσιμότητα των δημιουργών σε αυτό το νέο δημιουργικό τοπίο.
Το βίντεο είναι τόσο ρεαλιστικό ώστε πολλοί δυσκολεύτηκαν να καταλάβουν αν πρόκειται για πραγματικό υλικό ή για ψηφιακή δημιουργία.
Ευρύτερη τάση
Η υπόθεση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση που καταγράφει η UNESCO στην πρόσφατη έκθεσή της με τίτλο «Artificial Intelligence and Culture». Η ανάλυση εξετάζει τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις πολιτιστικές βιομηχανίες και επισημαίνει ότι η ψηφιακή μετάβαση και η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνουν τον χώρο. Όπως δήλωσε ο γενικός διευθυντής πολιτισμού της UNESCO, η ταχεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί νέες ευκαιρίες αλλά και σοβαρούς κινδύνους για τους δημιουργούς.
Η έκθεση καταγράφει ότι συνολικά τα ψηφιακά έσοδα σε παγκόσμιο επίπεδο αυξήθηκαν κατά 25% για τους δημιουργούς μεταξύ 2017 και 2024, αλλά η συγκέντρωση της αξίας στις πλατφόρμες streaming και τα συστήματα αλγοριθμικής διανομής περιεχομένου ευνοούν τους λιγότερο γνωστούς δημιουργούς.
Τα νέα δεν είναι καλά για τους δημιουργούς. Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται έως το 2028 να μειώσει τα έσοδα κατά 24% για τους δημιουργούς μουσικής και 21% για τους δημιουργούς οπτικοακουστικών έργων, ενώ το χάσμα ανάμεσα στους δημιουργούς πρώτης γραμμής και στους λιγότερο προβεβλημένους διευρύνεται.
Έρευνες δείχνουν ότι μόλις το 61% των χρηστών διαδικτυακών πλατφορμών παρακολουθεί περιεχόμενο από ανεξάρτητους καλλιτέχνες, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής συγκεντρώνεται στους ήδη αναγνωρισμένους δημιουργούς.
Η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης στον χώρο της τέχνης θέτει σοβαρά ερωτήματα για την πνευματική ιδιοκτησία, τη διαφάνεια στη χρήση δεδομένων και τη δίκαιη αμοιβή των δημιουργών. Η UNESCO υπογραμμίζει την ανάγκη για σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο που θα προστατεύει τα δικαιώματα των καλλιτεχνών, χωρίς να ανακόπτει την καινοτομία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διασφάλιση ότι οι δημιουργοί θα έχουν λόγο στη χρήση των έργων τους από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στη θέσπιση μηχανισμών αποζημίωσης όταν τα έργα αυτά αξιοποιούνται εμπορικά χωρίς τη συναίνεσή τους.
Η έκθεση καταλήγει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι από μόνη της απειλή, αλλά εργαλείο, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει είτε ενισχυτικά είτε αποδομητικά για τον πολιτισμό, ανάλογα με το πώς θα ρυθμιστεί και θα ενταχθεί στο οικοσύστημα της δημιουργίας.
