Δίκτυο αποχέτευσης για την Ανατολική Αττική: Σχέδιο αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και οικονομικών προβλημάτων
Από το δεύτερο εξάμηνο του 2024 και μέχρι το τέλος του 2029, αναμένεται η σύνδεση πάνω από ένα εκατομμύριο κατοίκων της Ανατολικής Αττικής με το αποχετευτικό δίκτυο, μια σημαντική πρόοδος για την περιοχή. Παρά τις κοινοτικές οδηγίες της Ε.Ε. που απαιτούν την ύπαρξη και λειτουργία αποχετευτικών δικτύων ήδη από το 2005 για οικισμούς άνω των 2.000 κατοίκων και από το 2000 για οικισμούς άνω των 15.000 κατοίκων, η περιοχή του Λεκανοπεδίου, παρά τη μεγάλη οικιστική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, εξακολουθεί να έχει προβλήματα με τη χρήση βόθρων.
Αυτό δημιουργεί σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα, καθώς παρατηρούνται παράνομες συνδέσεις με αγωγούς ομβρίων, ενώ συχνά τα λύματα από βόθρους που υπερχειλίζουν καταλήγουν στους δρόμους. Επιπλέον, οι οικονομικές συνέπειες για τους κατοίκους είναι σημαντικές. Για παράδειγμα, μια μονοκατοικία επιβαρύνεται με περίπου 100 ευρώ το μήνα για την εκκένωση του βόθρου, ενώ για μια πολυκατοικία 10 διαμερισμάτων το κόστος φτάνει τα 400-500 ευρώ το μήνα. Σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, οι οικισμοί θα έπρεπε να είχαν αποχέτευση και δευτεροβάθμια επεξεργασία των λυμάτων εδώ και 20-25 χρόνια.
Πρόστιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Από το 2015, η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει πρόστιμα από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων λόγω μη συμμόρφωσης με τις κοινοτικές οδηγίες για την αποχέτευση, ειδικότερα για τους οικισμούς Αρτέμιδας, Κορωπίου, Ραφήνας και Νέας Μάκρης. Οι οδηγίες της Ε.Ε. (Οδηγία 91/271) απαιτούν την ύπαρξη αποχετευτικών δικτύων και τη δευτεροβάθμια επεξεργασία των λυμάτων στους οικισμούς με πληθυσμό άνω των 15.000 κατοίκων μέχρι το 2000 και σε οικισμούς με πληθυσμό μεταξύ 2.000 και 15.000 κατοίκων μέχρι το 2005.
Πρόοδος στα έργα αποχέτευσης
Αυτή τη στιγμή, η ΕΥΔΑΠ κατασκευάζει δίκτυα αποχέτευσης σε περιοχές των Δήμων Μαραθώνος, Παιανίας, Παλλήνης, Ραφήνας-Πικερμίου και Σπάτων-Αρτέμιδας. Όπως επισημαίνεται, η περιοχή αυτή αναπτύχθηκε ταχύτατα τα τελευταία χρόνια, γεγονός που έκανε τα έργα πιο περίπλοκα, αλλά πλέον προχωρούν με ικανοποιητικό ρυθμό. Τα έργα αυτά συγχρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ και αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το 2029, δηλαδή με την ολοκλήρωση της Προγραμματικής Περιόδου ΕΣΠΑ 2021-2027.
Ειδικότερα:
Στον Δήμο Ραφήνας-Πικερμίου, εργολαβίες για την κατασκευή του δικτύου αποχέτευσης είναι σε εξέλιξη σε περιοχές όπως το Ντράφι, το Πικέρμι, η Διώνη, το Κέντρο Ραφήνας, ο Νηρέας, ο Νέος Βουτζάς και η Καλλιτεχνούπολη, με εκτιμώμενη ολοκλήρωση το 2026.
Στον Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδας, έργα κατασκευής υδραυλικής σήραγγας και αγωγών διάθεσης επεξεργασμένων λυμάτων βρίσκονται σε εξέλιξη, με ολοκλήρωση τον Οκτώβριο του 2026.
Στον Δήμο Παλλήνης, τα έργα στις δημοτικές ενότητες Παλλήνης, Γέρακα και Ανθούσας αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του 2025.
Στον Δήμο Μαραθώνος, οι εργασίες στις περιοχές Νέας Μάκρης, Λιβισίου, Ζούμπερι, Ν. Βουτζά, Μαραθώνα, Αγ. Παντελεήμονα και Γραμματικού αναμένεται να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2025.
Με την ολοκλήρωση αυτών των έργων, περίπου 400.000 νέα νοικοκυριά θα συνδεθούν με το δίκτυο αποχέτευσης.
Κέντρα επεξεργασίας λυμάτων (ΚΕΛ)
Η ΕΥΔΑΠ έχει προγραμματίσει τη λειτουργία τριών Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) για την εξυπηρέτηση των κατοίκων της Ανατολικής Αττικής:
ΚΕΛ Δήμων Ραφήνας-Πικερμίου & Σπάτων-Αρτέμιδας: Ισοδύναμος πληθυσμός εξυπηρέτησης 135.000 κατοίκων, με ημερήσια δυναμικότητα 15.570 m³/ημέρα το χειμώνα και 23.650 m³/ημέρα το καλοκαίρι. Ο διαγωνισμός για την κατασκευή βρίσκεται σε εξέλιξη.
ΚΕΛ Δήμου Μαραθώνος: Ισοδύναμος πληθυσμός εξυπηρέτησης 51.400 κατοίκων, με ημερήσια δυναμικότητα 4.600 m³/ημέρα το χειμώνα και 9.880 m³/ημέρα το καλοκαίρι.
ΚΕΛ Δήμων Κορωπίου – Παιανίας: Ισοδύναμος πληθυσμός εξυπηρέτησης 100.000 κατοίκων, με ημερήσια δυναμικότητα 18.000 m³/ημέρα. Το ΚΕΛ είναι ήδη σε λειτουργία.
Το συνολικό λειτουργικό κόστος επεξεργασίας λυμάτων για τα ΚΕΛ Ανατολικής Αττικής εκτιμάται σε περίπου 5,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Αναθεώρηση της οδηγίας 91/271
Τα τελευταία δύο χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί αναθεώρηση της Οδηγίας 91/271, η οποία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 10 Απριλίου 2024 και αναμένεται η τυπική έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Η αναθεώρηση προβλέπει:
Όλοι οι οικισμοί με πληθυσμό μεγαλύτερο των 2.000 κατοίκων πρέπει να διαθέτουν σύστημα αποχέτευσης και τουλάχιστον δευτεροβάθμια επεξεργασία των λυμάτων.
Μέχρι το 2035, όλοι οι οικισμοί με πληθυσμό μεγαλύτερο των 1.000 κατοίκων πρέπει να διαθέτουν αποχετευτικό δίκτυο και σύστημα επεξεργασίας.
Μελλοντικά σχέδια
Εντός της επόμενης δεκαετίας, σύμφωνα με το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο του ΥΠΕΝ, προβλέπεται η κατασκευή δικτύου αποχέτευσης σε περισσότερους οικισμούς της Βόρειας και Νότιας Αττικής, με προτεραιότητα στους οικισμούς που έχουν πληθυσμό μεταξύ 2.000 και 15.000 κατοίκους. Συγκεκριμένα, θα κατασκευαστούν δίκτυα σε περιοχές του Δήμου Ωρωπού, του Δήμου Κορωπίου και του Δήμου Μαρκοπούλου, με προορισμό τα αντίστοιχα ΚΕΛ στην περιοχή της Αττικής.
Με αυτό το ολοκληρωμένο σχέδιο αποχέτευσης, η περιοχή της Ανατολικής Αττικής αναμένεται να κάνει σημαντικά βήματα στην επίλυση των περιβαλλοντικών και οικονομικών προβλημάτων που αντιμετωπίζει, με τη βελτίωση των υποδομών και τη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
