Δημοκρατικοί καταθέτουν νομοσχέδιο κυρώσεων για το σχέδιο Ε1

Μια πρωτοβουλία με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος αναμένεται να λάβει σήμερα σάρκα και οστά στο αμερικανικό Κογκρέσο, καθώς ομάδα Δημοκρατικών γερουσιαστών προτίθεται να καταθέσει νομοσχέδιο που στοχεύει στην επιβολή κυρώσεων σε φυσικά πρόσωπα ή οντότητες που συμβάλλουν στην υλοποίηση του αμφιλεγόμενου προγράμματος Ε1 του Ισραήλ. Το εν λόγω σχέδιο προβλέπει την επέκταση των εβραϊκών οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, μια εξέλιξη που, σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, απειλεί να κατακερματίσει γεωγραφικά το έδαφος στο οποίο οι Παλαιστίνιοι προσβλέπουν για τη σύσταση του μελλοντικού κράτους τους.

Η κίνηση αυτή αποτελεί την πιο πρόσφατη και σαφή ένδειξη των βαθιών διαφωνιών που έχουν ανακύψει μεταξύ των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο και της ισραηλινής κυβέρνησης, αναφορικά με τον τρόπο διαχείρισης της κατάστασης στη Δυτική Όχθη. Παράλληλα, εντείνονται οι πιέσεις εντός του κόμματος – αλλά και από ορισμένους Ρεπουμπλικάνους – για την επιβολή περιορισμών στη στρατιωτική βοήθεια που παρέχουν οι ΗΠΑ στο Ισραήλ, λόγω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Λωρίδα της Γάζας.

Στο πλαίσιο αυτό, Δημοκρατικοί κοινοβουλευτικοί έχουν απευθύνει πρόσφατα εκκλήσεις προς τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ζητώντας τον περιορισμό της βίας των εβραίων εποίκων στη Δυτική Όχθη, καθώς και τον τερματισμό των μαζικών συλλήψεων Παλαιστινίων από τις ισραηλινές δυνάμεις ασφαλείας.

Εισηγητές του νομοσχεδίου είναι οι γερουσιαστές Κρις Κουνς από το Ντέλαγουερ, Ελίζαμπεθ Γουόρεν από τη Μασαχουσέτη, Ρον Γουάιντεν από το Όρεγκον και Ρούμπεν Γκαλέγκο από την Αριζόνα. Σε δήλωσή του, ο Κουνς τόνισε χαρακτηριστικά: "Καθώς οι Παλαιστίνιοι άμαχοι είναι αντιμέτωποι με μια εκστρατεία καταστροφής και φόβου από βίαιους ακραίους εποίκους, οι ΗΠΑ πρέπει να στείλουν ένα ισχυρό μήνυμα ότι αυτή η συμπεριφορά είναι απαράδεκτη και ότι παραμένουν δεσμευμένοι στην ελευθερία, την ασφάλεια, την ευημερία και την αυτοδιάθεση για τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους".

Το νομοσχέδιο προβλέπει την επιβολή κυρώσεων σε ξένες εταιρείες, πρόσωπα ή άλλες οντότητες τις οποίες το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ θα κρίνει υπεύθυνες ή συνεργούς στην κατασκευή ισραηλινών οικισμών ή σχετικών οικοδομημάτων στην περιοχή Ε1 της Δυτικής Όχθης. Στις κυρώσεις περιλαμβάνονται όσοι συμμετάσχουν στον διαγωνισμό για την ανέγερση κατοικιών εκεί, καθώς και όσοι επιχειρήσουν να οργανώσουν, να διευθύνουν, να χρηματοδοτήσουν ή να διευκολύνουν τη μεταφορά Ισραηλινών πολιτών σε οικισμούς στην εν λόγω περιοχή.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Δημοκρατικοί ελέγχουν αυτή τη στιγμή 47 έδρες σε σύνολο 100 στη Γερουσία, ωστόσο οι δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν ότι ενδέχεται να εξασφαλίσουν τον έλεγχο του σώματος μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Το 'Ε1' είναι το διοικητικό όνομα που έχει δώσει το Ισραήλ σε μια περιοχή της κατεχόμενης Δυτικής Όχθης, ανατολικά της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, η οποία βρίσκεται στα όρια του μεγάλου ισραηλινού οικισμού Μάαλε Αντουμίμ. Οι ισραηλινές αρχές σχεδιάζουν να επεκτείνουν τον οικισμό Μάαλε Αντουμίμ στην περιοχή Ε1. Εάν αυτό συμβεί, η Δυτική Όχθη θα χωριστεί στα δύο, κατακερματίζοντας το έδαφος που οι Παλαιστίνιοι ελπίζουν ότι θα αποτελέσει το κράτος τους.

Η έγκριση του σχεδίου Ε1 από το Ισραήλ ανακοινώθηκε τον Αύγουστο του 2025 από τον Ισραηλινό υπουργό Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς. Ήδη έχουν ανακοινωθεί διαγωνισμοί για την ανέγερση 3.401 κατοικιών στην περιοχή. Πολλές δυτικές χώρες και οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στο σχέδιο Ε1, επικαλούμενες ανησυχίες ότι υπονομεύει μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων.

Την προηγούμενη εβδομάδα, η Γαλλία, η Βρετανία και ο Καναδάς ανακοίνωσαν την απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων που προέρχονται από τους ισραηλινούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη, ενώ ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ δήλωσε ότι το σχέδιο Ε1 κινδυνεύει να καταστήσει μη βιώσιμο ένα παλαιστινιακό κράτος. Υπενθυμίζεται ότι οι εβραϊκοί οικισμοί στη Δυτική Όχθη θεωρούνται παράνομοι από τον ΟΗΕ, βάσει του διεθνούς δικαίου.

Τέλος, σημειώνεται ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων δεν συνεδριάζει αυτή την περίοδο. Ως εκ τούτου, στην απίθανη περίπτωση που το νομοσχέδιο καταφέρει να εγκριθεί από τη Γερουσία, η Βουλή δεν θα το εξετάσει πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.