Σοκ, θλίψη και οργή προκαλεί ο θάνατος 58χρονου ασθενούς στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής στο Δαφνί, ο οποίος φέρεται να στραγγαλίστηκε από συγκάτοικό του τρόφιμο. Το τραγικό περιστατικό επαναφέρει με δραματικό τρόπο στο προσκήνιο τις εκρηκτικές ελλείψεις προσωπικού και τις επικίνδυνες συνθήκες λειτουργίας στις δημόσιες ψυχιατρικές δομές.
Ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων ΨΝΑ, με ανακοίνωση ιδιαίτερα σκληρή, καταγγέλλει ότι η απώλεια ακόμη μίας ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μεμονωμένο συμβάν. Αντιθέτως, τη συνδέει ευθέως με την υποστελέχωση, τις συνεχείς εφημερίες, την έλλειψη κλινών και την αποδόμηση των υπηρεσιών ψυχικής υγείας μετά την ολοκλήρωση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης.
Οι εργαζόμενοι σημειώνουν ότι είναι πρόκληση να γίνεται λόγος για «το ΕΣΥ στα καλύτερά του», τη στιγμή που το πρώην ΨΝΑ έχει φτάσει να εφημερεύει τρεις φορές μέσα σε επτά ημέρες, σε συνθήκες που χαρακτηρίζονται επισφαλείς τόσο για τους ασθενείς όσο και για το προσωπικό.
Κραυγή αγωνίας από τους εργαζόμενους στο Δαφνί
Στην ανακοίνωσή του, ο Σύλλογος εκφράζει τη θλίψη του για τον θάνατο του ασθενούς, τα ακριβή αίτια του οποίου διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το τραγικό περιστατικό φέρνει στην επιφάνεια τις συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργεί η πλειονότητα των υπηρεσιών του πρώην ΨΝΑ.
Όπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι, πολλές δομές λειτουργούν κάτω από τα όρια ασφαλείας. Οι συνέπειες αυτής της κατάστασης, όπως αναφέρουν, επιβαρύνουν καθημερινά τους ασθενείς, τις οικογένειές τους και το προσωπικό που καλείται να διαχειριστεί περιστατικά υψηλής δυσκολίας με ανεπαρκή μέσα και μειωμένες δυνάμεις.
Η ανακοίνωση στρέφεται με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο και κατά όσων, σύμφωνα με τους εργαζόμενους, αντιμετωπίζουν τέτοια τραγικά συμβάντα με όρους πρόσκαιρης δημοσιότητας, χωρίς να αναδεικνύουν τα πραγματικά αίτια και χωρίς να απαιτούν ουσιαστικές λύσεις. Ο Σύλλογος καταγγέλλει επίσης πρακτικές που, όπως σημειώνει, παραβιάζουν ακόμη και προσωπικά δεδομένα ασθενών.
Μισές οι οργανικές θέσεις ψυχιάτρων και νοσηλευτών
Τα στοιχεία που παραθέτει ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων ΨΝΑ είναι αποκαλυπτικά για το μέγεθος του προβλήματος. Οι γιατροί καλούνται να καλύψουν τις ανάγκες 9 Ψυχιατρικών Κλινικών Ενηλίκων, 3 Κέντρων Ψυχικής Υγείας, πολυάριθμων Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης σε όλη την Αττική, εξωτερικών ιατρείων και εφημεριών.
Την ίδια στιγμή, από τις 90 οργανικές θέσεις ψυχιάτρων, καλυμμένες είναι μόλις οι 46. Αυτό σημαίνει ότι περίπου οι μισές θέσεις παραμένουν κενές, ενώ οι ανάγκες ψυχικής υγείας αυξάνονται σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής πίεσης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, στην Αττική δεν έχει προσληφθεί μόνιμος ψυχίατρος από το 2024, ενώ στο πρώην ΨΝΑ έγιναν μόνο τρεις επικουρικές προσλήψεις, έπειτα από πίεση των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών τους οργάνων. Ακόμη και η νέα προκήρυξη για πέντε ψυχιάτρους χαρακτηρίζεται ανεπαρκής, καθώς υπάρχουν 44 κενές οργανικές θέσεις.
Οι περισσότερες κλινικές, όπως καταγγέλλεται, λειτουργούν με δύο επιμελητές ψυχιάτρους για 31 και πλέον ασθενείς. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι κλίνες δεν επαρκούν και οι ασθενείς φιλοξενούνται σε άλλες κλινικές, γεγονός που επιβαρύνει την ασφάλεια, τη θεραπευτική διαδικασία και την καθημερινή λειτουργία των δομών.
Αντίστοιχα βαριά είναι η εικόνα και στο νοσηλευτικό προσωπικό. Τα κενά φτάνουν επίσης περίπου στο 50%, καθώς από τις 935 οργανικές θέσεις ΠΕ και ΤΕ νοσηλευτών και ΔΕ βοηθών νοσηλευτών, καλυμμένες είναι μόνο οι 489.
Οι εργαζόμενοι απορρίπτουν τον ισχυρισμό ότι οι νοσηλευτές δεν επιθυμούν να εργαστούν στο ΕΣΥ, υπενθυμίζοντας ότι στην τελευταία προκήρυξη κατατέθηκαν 9.433 αιτήσεις για την κάλυψη 1.654 θέσεων. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν, δεν βρίσκεται στην έλλειψη ενδιαφέροντος, αλλά στις κυβερνητικές επιλογές και στην απουσία μαζικών μόνιμων προσλήψεων.
Εφημερίες στα όρια και αίτημα για άμεσες προσλήψεις
Ο Σύλλογος χαρακτηρίζει επικίνδυνη την αντιστοιχία δύο νοσηλευτών για 31 ασθενείς, ενώ επισημαίνει ότι οι Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης λειτουργούν με μονοβάρδιες. Σήμερα, όπως αναφέρει, υπάρχουν 14 ξενώνες και οικοτροφεία που λειτουργούν με 6 νοσηλευτές, ενώ θα έπρεπε να διαθέτουν 12 έως 15.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη λειτουργία των ΤΕΠ του πρώην ΨΝΑ. Μόνο το 2025 εξετάστηκαν 4.677 ασθενείς και πραγματοποιήθηκαν 2.272 εισαγωγές. Από αυτές, οι 1.535 ήταν ακούσιες και οι 743 εκούσιες. Οι αριθμοί αυτοί αποτυπώνουν την ένταση με την οποία πιέζεται το σύστημα ψυχικής υγείας.
Οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι καλούνται να προσφέρουν υπηρεσίες σε συνθήκες εξάντλησης, με μειωμένους μισθούς, ανεπάρκεια κλινών και διαρκή φόβο για πειθαρχικές ή ποινικές διώξεις, όταν τα προβλήματα οφείλονται στην έλλειψη προσωπικού και στις πολιτικές επιλογές που αφήνουν τις δομές ακάλυπτες.
Η ανακοίνωση ασκεί σφοδρή κριτική στην πολιτική που, όπως υποστηρίζουν οι εργαζόμενοι, χρηματοδοτεί πολεμικούς εξοπλισμούς και αποστολές στο εξωτερικό, ενώ δεν διαθέτει τους αναγκαίους πόρους για τη στελέχωση της δημόσιας υγείας. Καταγγέλλεται επίσης η λογική λειτουργίας των νοσοκομείων με όρους κόστους - οφέλους, η ποινικοποίηση της ιατρικής πράξης και η τρομοκράτηση των εργαζομένων.
Ο Ενιαίος Σύλλογος Εργαζομένων ΨΝΑ ζητά άμεσες μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων και ανάπτυξη όλων των αναγκαίων κρατικών δομών ψυχικής υγείας, πρόληψης, θεραπείας, προαγωγής και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.
Το μήνυμα των εργαζομένων είναι σαφές: δεν θα αποδεχθούν να χάνονται ανθρώπινες ζωές μέσα σε ένα σύστημα που λειτουργεί κάτω από τα όρια ασφαλείας. Η τραγωδία στο Δαφνί δεν είναι απλώς ένα ακόμη αστυνομικό ή νοσοκομειακό περιστατικό. Είναι προειδοποίηση για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η δημόσια ψυχική υγεία.
