Διπλές κάλπες στη Γερμανία: Δοκιμασία για τη δημοκρατία

Ο πολιτικός χάρτης της Γερμανίας δοκιμάζεται αυτό το φθινόπωρο με τρόπο που δεν έχει παρατηρηθεί από την εποχή της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου και της επανένωσης. Δύο κρατίδια, η Σαξονία-Άνχαλτ και το Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, βρίσκονται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς οι εκλογικές αναμετρήσεις εκεί δεν αφορούν μόνο την τοπική αυτοδιοίκηση, αλλά θέτουν υπό αμφισβήτηση τη σταθερότητα της γερμανικής δημοκρατίας και την ικανότητα των παραδοσιακών κομμάτων να σχηματίσουν βιώσιμες κυβερνήσεις. Η άνοδος της Ακροδεξιάς, ιδιαίτερα του κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), έχει μετατρέψει αυτές τις περιφερειακές εκλογές σε βαρόμετρο για το μέλλον της χώρας.

Το πολιτικό σκηνικό στο Βερολίνο και τη Βαλτική

Στο Βερολίνο, η προεκλογική εκστρατεία έχει επικεντρωθεί σε θέματα που αγγίζουν την καθημερινότητα των πολιτών, όπως το στεγαστικό πρόβλημα και το αυξημένο κόστος ζωής. Η Αριστερά (Die Linke) και η AfD φαίνεται να μονοπωλούν τη συζήτηση γύρω από τα υψηλά ενοίκια και την ακρίβεια, με την AfD να υιοθετεί επιθετική στρατηγική άμεσης επαφής με τους ψηφοφόρους. Οργανώνοντας εκδηλώσεις έξω από εκπτωτικά σούπερ μάρκετ, προσέλκυσε συνταξιούχους και νεότερους πολίτες, προσφέροντας μπίρα και βουρστ, σε μια προσπάθεια να εδραιώσει την παρουσία της σε γειτονιές της πρωτεύουσας. Από την άλλη πλευρά, η Αριστερά, που προηγείται στις δημοσκοπήσεις, στηρίζει την υποψηφιότητα της Έλιφ Εράλπ, μιας νομικού τουρκικής καταγωγής, η οποία στοχεύει να προσεγγίσει τη μεγάλη κοινότητα μουσουλμάνων μεταναστών, τους Τούρκους της Γερμανίας, τους πρόσφυγες, τους νέους και τους εργάτες, προτάσσοντας την πειθώ και την προσήνεια.

Στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, η πολιτική ατζέντα διαφέρει, με τη μετανάστευση και την ασφάλεια να κυριαρχούν. Οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) ποντάρουν στη δοκιμασμένη πολιτικό Μανουέλα Σβέζιγκ, η οποία έχει νικήσει τον καρκίνο και διεκδικεί τη νίκη στις εκλογές, προβάλλοντας την εμπειρία και την ανθεκτικότητά της. Η AfD, από την πλευρά της, δεν εστιάζει τόσο στο πρόσωπο του υποψηφίου της, Λάιφ-Έρικ Χολμ, όσο στο πρόγραμμα, το οποίο είναι φιλορωσικό και επικεντρώνεται στην ειρήνη, την ενεργειακή ασφάλεια και την επαναλειτουργία των αγωγών Nord Stream. Μάλιστα, μία ημέρα πριν από τις εκλογές, ο ειδικός του Κρεμλίνου για θέματα οικονομικής συνεργασίας, Κίριλ Ντμίτριεφ, δήλωσε ότι εξετάζεται από κοινού με εκπροσώπους της AfD το σενάριο εισροής ρωσικού φυσικού αερίου στο κρατίδιο της Βαλτικής, παρά τις ευρωπαϊκές κυρώσεις.

Τα σενάρια για τον καγκελάριο Μερτς

Η έκβαση των εκλογών αυτών αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς και τη φυσιογνωμία του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU). Η απόφασή του να ακυρώσει το ταξίδι του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και να συγκαλέσει εκτάκτως το βράδυ της Κυριακής το προεδρείο των Χριστιανοδημοκρατών υποδηλώνει τη σοβαρότητα της κατάστασης. Σύμφωνα με ανάλυση του Γενς Τούραου, πολιτικού αναλυτή της DW, πέντε είναι τα πιθανά σενάρια για την επόμενη ημέρα:

• Πολιτική επιβίωση, παρά τις εκλογικές απώλειες, με διατήρηση της πλειοψηφίας στην ομοσπονδιακή βουλή, αλλά με εσωκομματική αμφισβήτηση και συζητήσεις για διάδοχη κατάσταση πριν από τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029.
• Αλλαγή καγκελαρίου χωρίς εκλογές μέσω της συνταγματικής δυνατότητας της λεγόμενης "εποικοδομητικής πρότασης δυσπιστίας".
• Εθελοντική παραίτηση, εάν η πίεση γίνει αφόρητη.
• Πρόωρες εκλογές, ένα σενάριο που φαντάζει το λιγότερο πιθανό, καθώς θα απαιτούσε απώλεια της εμπιστοσύνης της βουλής και διάλυσή της από τον Πρόεδρο.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν ο Μερτς θα παραμείνει καγκελάριος, αλλά αν οι διπλές εκλογές θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για μια κυβέρνηση χωρίς επαρκή λαϊκή νομιμοποίηση, η οποία θα βρίσκεται υπό διαρκή αμφισβήτηση. Οι κάλπες της Κυριακής δεν αναμένεται να ρίξουν εύκολα τον Μερτς, αλλά ενδέχεται να τον αποδυναμώσουν τόσο ώστε να ξεκινήσουν πολύ νωρίτερα τα σενάρια διαδοχής, σε μια περίοδο που η Γερμανία χρειάζεται σταθερή κυβέρνηση και υπερκομματικές συναινέσεις. Το εκλογικό φθινόπωρο είναι θερμό και ο χειμώνας που έπεται ενδέχεται να είναι ακόμη θερμότερος.