Σε εξαιρετικά λεπτούς χειρισμούς στο πεδίο της διπλωματίας καλείται η Αθήνα, μέσα σε ένα πολυεπίπεδο και ιδιαίτερα σύνθετο διεθνές περιβάλλον. Το ενδιαφέρον στρέφεται σήμερα στη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία πραγματοποιείται σε χρονική συγκυρία αυξημένης πολιτικής και γεωπολιτικής φόρτισης.
Χθες το βράδυ, από το Νταβός, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει πλέον διαμορφωθεί το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας που αφορά τη Γροιλανδία και συνολικά την περιοχή της Αρκτικής. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι δεν θα προχωρήσει στην επιβολή δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες από την 1η Φεβρουαρίου. Υπενθυμίζεται ότι λίγες ώρες νωρίτερα είχε τοποθετηθεί με εντελώς διαφορετικό τόνο, κατηγορώντας την Ευρώπη ότι κινείται προς λανθασμένη κατεύθυνση.
Μέσα σε αυτό το ρευστό και μεταβαλλόμενο σκηνικό, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να κινηθεί με προσοχή, διατηρώντας αφενός τις στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και αφετέρου τη σταθερή προσήλωση στις ευρωπαϊκές αρχές και στο Διεθνές Δίκαιο. Από την Αθήνα υπογραμμίζεται η στρατηγική σημασία της σχέσης με τις ΗΠΑ, με σαφή στόχο την περαιτέρω εμβάθυνσή της. Την ίδια στιγμή, επισημαίνεται ότι η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμμετέχει ως μη μόνιμο μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και έχει διαχρονικά αγωνιστεί υπέρ της πολυμέρειας και του Διεθνούς Δικαίου ως αποκλειστικού πλαισίου επίλυσης των διεθνών διαφορών.
Αξιακός ρεαλισμός και ευθυγράμμιση με την Ευρώπη
Όπως τόνισε χθες ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, «η θέση της Ελλάδας είναι μια θέση αξιακού ρεαλισμού». Όπως ανέφερε, το διεθνές περιβάλλον μεταβάλλεται σε ό,τι αφορά τις αρχές που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις και η χώρα θα προχωρήσει στις αναγκαίες προσαρμογές. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι υπάρχουν αξίες αδιαπραγμάτευτες, πάνω στις οποίες δεν πρόκειται να υπάρξει καμία έκπτωση, καθώς αποτελούν τον σταθερό πυρήνα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ειδικότερα, επανέλαβε την πάγια ελληνική προσήλωση στη διεθνή πολυμέρεια και στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.
Σε ό,τι αφορά την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία ενός «Συμβουλίου Ειρήνης», η Αθήνα αναμένεται να κινηθεί σε πλήρη ευθυγράμμιση με τη γραμμή των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπενθυμίζεται ότι εντός της Ε.Ε. μόνο η Ουγγαρία έχει εκφραστεί θετικά απέναντι στη συγκεκριμένη ιδέα.
«Η Ελλάδα, χωρίς να αγνοεί τη διαμορφούμενη πραγματικότητα, θα τηρήσει στάση αρχής, θα συνταχθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και θα υποστηρίξει θέση απολύτως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο και την πολυμέρεια, ιδίως στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών», δήλωσε ο κ. Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στο Action24. Το τελευταίο τριήμερο έχει ήδη προηγηθεί κύκλος επαφών του υπουργού, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και με τρίτες χώρες, όπως κράτη του αραβικού κόσμου.
Σημειώνεται ότι η πρόταση αυτή έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό για δύο βασικούς λόγους: αφενός δεν περιορίζεται στη Γάζα, αλλά αφορά συνολικά τις διεθνείς διενέξεις, και αφετέρου εμφανίζει μόνιμα χαρακτηριστικά, καθώς δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρονικό όριο λειτουργίας του εν λόγω «Συμβουλίου».
Η ελληνική στάση για τη Γροιλανδία
Σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, η ελληνική θέση από την πρώτη στιγμή ήταν σαφής: το μέλλον της περιοχής εξαρτάται από τη Δανία και τους ίδιους τους κατοίκους της. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι «η Γροιλανδία αποτελεί μέρος του Βασιλείου της Δανίας και αυτό δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση». Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δίκιο όταν επισημαίνουν την ανάγκη μεγαλύτερης ενασχόλησης των βόρειων χωρών με την ασφάλεια της Αρκτικής. Υπό αυτό το πρίσμα, οι ΗΠΑ μπορούν να αναπτύξουν βάσεις στη Γροιλανδία, να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να προχωρήσουν σε οικονομική αξιοποίηση της περιοχής.
Σήμερα αναμένεται να υπάρξει σαφέστερη εικόνα για το τι ακριβώς εννοεί ο Αμερικανός πρόεδρος όταν κάνει λόγο για «πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» σχετικά με τη Γροιλανδία. Η σχετική αναφορά έγινε μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, ενώ μένει να φανεί και ποια θα είναι η επίσημη τοποθέτηση των Ευρωπαίων ηγετών μετά τις τελευταίες εξελίξεις.
