Διπλάσιο ΕΝΦΙΑ θα κληθούν να καταβάλουν φέτος τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων (servicers) για τα χιλιάδες αναξιοποίητα ακίνητα που διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους, σε μια περίοδο κατά την οποία η στεγαστική κρίση βρίσκεται σε οξύτατη φάση.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία, οι τράπεζες κατέχουν περίπου 8.300 ακίνητα, ενώ οι servicers άλλα 11.000. Από το σύνολο αυτό, περίπου 7.000 είναι κατοικίες, με το κόστος που συνεπάγεται η επιβολή του διπλού φόρου να εκτιμάται κοντά στα 20 εκατ. ευρώ.
Τα εκκαθαριστικά του ΕΝΦΙΑ με την προσαύξηση του 100% αναμένεται να αποσταλούν στους ιδιοκτήτες έως το τέλος Φεβρουαρίου, καθώς από το τρέχον έτος ενεργοποιείται η σχετική νομοθετική πρόβλεψη, η οποία θα παραμείνει σε ισχύ έως και το 2028.
Τα πρόσθετα έσοδα που θα προκύψουν από την εφαρμογή του μέτρου προβλέπεται να κατευθυνθούν σε παρεμβάσεις και δράσεις που αφορούν τη στήριξη της στεγαστικής πολιτικής.
Με την επιβολή του διπλού ΕΝΦΙΑ, η κυβέρνηση επιχειρεί να «ξεκλειδώσει» χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν εκτός αγοράς, αυξάνοντας την προσφορά κατοικιών με στόχο να ανακοπεί, έστω μερικώς, η ανοδική πορεία των ενοικίων.
Έλεγχοι, προϋποθέσεις και εξαιρέσεις
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων έχει ήδη συλλέξει όλα τα απαραίτητα δεδομένα από τις δηλώσεις Ε9 και τα μητρώα των τραπεζών, προκειμένου να εντοπίσει ποια ακίνητα παρέμειναν κλειστά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ημερομηνία που αποτελεί τη βάση για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2026. Για να αποφευχθεί η επιβολή της προσαύξησης, το ακίνητο θα πρέπει να έχει ενοικιαστεί ή να έχει χρησιμοποιηθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο ίδιο έτος.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου αναμένεται να καθοριστούν με υπουργική απόφαση. Σε αυτήν θα εξειδικευθούν τα κριτήρια βάσει των οποίων ένα ακίνητο θα χαρακτηρίζεται «κλειστό», οι διαδικασίες δήλωσης της ενοικίασης ή χρήσης, καθώς και οι πιθανές εξαιρέσεις για ειδικές περιπτώσεις, όπως ακίνητα που βρίσκονται υπό ανακαίνιση ή σε περιοχές με χαμηλή εμπορική ζήτηση.
Η πρώτη αποτύπωση από την ΑΑΔΕ ανέδειξε με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό απόθεμα ακινήτων που διατηρούν οι τράπεζες και οι servicers. Από εκεί και πέρα, μένει να φανεί αν το μέτρο θα λειτουργήσει αποτρεπτικά ή αν θα οδηγήσει πράγματι σε ενεργοποίηση και αξιοποίηση της περιουσίας αυτής. Η καταγραφή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς φωτίζει το πραγματικό μέγεθος των κλειστών κατοικιών που βρίσκονται στα χέρια του χρηματοπιστωτικού συστήματος και παρέχει στην κυβέρνηση ένα εργαλείο παρακολούθησης και αξιολόγησης της αγοράς, με στόχο την αύξηση της προσφοράς και την αποκλιμάκωση των πιέσεων στα ενοίκια.
Το στοίχημα της αγοράς το 2026
Η διαδικασία καταγραφής θεωρείται καθοριστική ώστε η επιβολή του διπλού ΕΝΦΙΑ να γίνει με στοχευμένο και δίκαιο τρόπο, χωρίς να επιβαρυνθούν αδικαιολόγητα φορείς που έχουν ήδη κινηθεί προς την αξιοποίηση των ακινήτων τους. Όπως επισημαίνουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, η προσαύξηση του φόρου στα κλειστά ακίνητα του χρηματοπιστωτικού τομέα επιχειρεί να συνδέσει ευθέως τη φορολογία με την κοινωνική και οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας, εκπέμποντας το μήνυμα ότι τα ακίνητα δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον ανενεργά.
Το 2026 εκτιμάται ότι θα αποτελέσει έτος-ορόσημο για την αύξηση της προσφοράς κλειστών ακινήτων στην αγορά. Πρόκειται για ένα κρίσιμο στοίχημα, από την έκβαση του οποίου θα εξαρτηθεί αν το οξύ στεγαστικό πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπιστεί έστω και εν μέρει ή αν κινδυνεύει να προσλάβει ακόμη πιο εκρηκτικές διαστάσεις.
