Σε μια κρίσιμη καμπή για τις σιδηροδρομικές υποδομές της Βόρειας Ελλάδας, η εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος προχώρησε στη δημοσίευση της Β' Φάσης του διαγωνισμού για το στρατηγικής σημασίας έργο που αφορά τη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του Λιμένα Θεσσαλονίκης και την κατασκευή του Προαστιακού Δυτικής Θεσσαλονίκης. Με συνολικό προϋπολογισμό που ανέρχεται στα 53,4 εκατομμύρια ευρώ, πλέον του αναλογούντος ΦΠΑ, η διαγωνιστική διαδικασία εισέρχεται πλέον στο τελικό της στάδιο, όπου οι ενδιαφερόμενοι όμιλοι καλούνται να υποβάλουν δεσμευτικές οικονομικές προσφορές.
Δύο βασικοί άξονες ανάπτυξης
Σύμφωνα με κοινή ενημέρωση από τα Υπουργεία Υποδομών και Μεταφορών, καθώς και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το συγκεκριμένο εγχείρημα διαρθρώνεται σε δύο διακριτές ενότητες. Η πρώτη εξ αυτών επικεντρώνεται στην ανάπτυξη του δικτύου του Δυτικού Προαστιακού Σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης, μέσω της κατασκευής και λειτουργικής αναβάθμισης επτά σιδηροδρομικών σταθμών και στάσεων. Για τους χρήστες των μέσων μεταφοράς, αυτό μεταφράζεται σε νέες, πλήρως προσβάσιμες υποδομές, με αποβάθρες, διαμορφωμένες προσβάσεις για πεζούς και άτομα με αναπηρία, καθώς και επαρκείς χώρους στάθμευσης, διευκολύνοντας την πρόσβαση στο δίκτυο για όσους μετακινούνται από και προς τη δυτική πλευρά της πόλης.
Η δεύτερη ενότητα του έργου αφορά την κρίσιμη σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του Οργανισμού Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ) με το υφιστάμενο εθνικό σιδηροδρομικό δίκτυο, μέσω της χάραξης μιας νέας γραμμής. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στην ενίσχυση της διασύνδεσης του λιμανιού με το εθνικό και διεθνές σιδηροδρομικό σύστημα, αναβαθμίζοντας ουσιαστικά τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως κομβικού σημείου για τις εμπορευματικές μεταφορές και τους διαδρόμους που οδηγούν προς τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Τεχνικές παρεμβάσεις και νέα χάραξη
Στο πλαίσιο του έργου προβλέπονται επίσης εκτεταμένες τεχνικές παρεμβάσεις στην υφιστάμενη ηλεκτροκινούμενη σιδηροδρομική γραμμή. Αυτές περιλαμβάνουν την ανακατασκευή τμημάτων της γραμμής όπου κρίνεται απαραίτητο, την εκτέλεση υδραυλικών έργων, έργων αποστράγγισης και κατασκευής οχετών, καθώς και την εγκατάσταση των απαραίτητων ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων και σιδηροδρομικού εξοπλισμού για τη λειτουργία των νέων σταθμών και της σύνδεσης.
Από τη διαδικασία του Ανταγωνιστικού Διαλόγου έχει προκριθεί η ανάπτυξη ενός δικτύου μορφής «Υ», το οποίο περιλαμβάνει δύο ανατολικούς κλάδους, προς Σίνδο και προς Αγχίαλο – Διαβατά, και έναν ενιαίο κλάδο που καταλήγει στον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης. Το δίκτυο θα εξυπηρετεί συνολικά επτά στάσεις: Σίνδου, Αγχιάλου, Διαβατών, Κορδελιού, Επτανήσου, Μενεμένης και Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης.
Συνέργεια με το Μετρό και ενίσχυση του λιμανιού
Η νέα αυτή χάραξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επιτρέπει τη διασύνδεση του προαστιακού δικτύου με το Μετρό Θεσσαλονίκης, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο και διαλειτουργικό σύστημα αστικών μεταφορών για την πόλη. Παράλληλα, η σύνδεση του 6ου Προβλήτα ενισχύει τον στρατηγικό χαρακτήρα του λιμανιού, βελτιώνοντας τις διεθνείς εμπορευματικές ροές και τη θέση της χώρας στον παγκόσμιο μεταφορικό χάρτη.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, μετά την υπογραφή της σύμβασης, η κατασκευή του Δυτικού Προαστιακού αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός 18 μηνών. Αντιθέτως, η σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα του ΟΛΘ έχει έναν πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα υλοποίησης, που φτάνει τους 36 μήνες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το έργο προβλέπει τμηματικές παραδόσεις στους σταθμούς του προαστιακού, επιτρέποντας τη σταδιακή λειτουργία τμημάτων του δικτύου και την άμεση απόδοση οφέλους στους πολίτες, καθώς προχωρά η κατασκευή.
Δηλώσεις υπουργών και φορέων
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, υπογράμμισε τη δέσμευση της κυβέρνησης για την ενίσχυση του ασφαλούς σιδηροδρομικού δικτύου, τονίζοντας ότι ένα ακόμα έργο που αποτελεί αίτημα δεκαετιών εισέρχεται στο τελικό στάδιο υλοποίησης. Επισήμανε δε τον καθοριστικό ρόλο των ευρωπαϊκών πόρων, οι οποίοι, όπως ανέφερε, χρηματοδοτούν έργα και μεταρρυθμίσεις προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.
Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, τόνισε ότι η Θεσσαλονίκη αποκτά σταδιακά ένα ενιαίο δίκτυο μέσων σταθερής τροχιάς. Με την παράδοση της επέκτασης προς Καλαμαριά, το Μετρό θα συνδέει την ανατολική πλευρά με τον Κεντρικό Σιδηροδρομικό Σταθμό, από όπου ο Δυτικός Προαστιακός θα επεκτείνει τη σύνδεση προς τη δυτική Θεσσαλονίκη, δημιουργώντας έναν νέο άξονα γρήγορης και αξιόπιστης μετακίνησης. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η σύνδεση του 6ου Προβλήτα ενισχύει τον ρόλο της πόλης ως πύλης προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, συνδέοντάς την με τον ευρύτερο διάδρομο Ελλάδας – Βουλγαρίας – Ρουμανίας.
Ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Τομεακών Προγραμμάτων ΕΤΠΑ, Ταμείου Συνοχής και ΕΚΤ, Βασίλειος Σιαδήμας, ανέφερε ότι μέσω του Προγράμματος «Μεταφορές 2021-2027» του ΕΣΠΑ θα χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις που βελτιώνουν τη συνδεσιμότητα και αναβαθμίζουν τις σιδηροδρομικές υποδομές. Τέλος, ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών, Στέλιος Σακαρέτσιος, σημείωσε ότι ο Δυτικός Προαστιακός και η σιδηροδρομική σύνδεση του 6ου Προβλήτα αποτελούν κρίσιμες παρεμβάσεις για τη μετάβαση σε ένα πιο σύγχρονο μοντέλο μεταφορών, ενισχύοντας τόσο την καθημερινή κινητικότητα όσο και τον στρατηγικό ρόλο της πόλης ως κόμβου μεταφορών και logistics.
