Προειδοποίηση για νέο κύκλο διεθνούς οικονομικής αναταραχής, με αφετηρία τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την εύθραυστη εκεχειρία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, απηύθυνε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
Μιλώντας τη Δευτέρα 4 Μαΐου, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη ενισχυθεί και ότι η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ δυσμενέστερη εικόνα, εφόσον η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή παραταθεί έως το 2027 και οι τιμές του πετρελαίου εκτιναχθούν κοντά στα 125 δολάρια το βαρέλι.
Απομακρύνεται το σενάριο σύντομης σύγκρουσης
Η επικεφαλής του ΔΝΤ εμφανίστηκε επιφυλακτική απέναντι στο βασικό σενάριο που προέβλεπε μια περιορισμένη χρονικά σύγκρουση, με σχετικά ήπιες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Το σενάριο αυτό προέβλεπε μικρή επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 3,1% και περιορισμένη άνοδο των τιμών στο 4,4%.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη Γκεοργκίεβα, η υπόθεση μιας βραχύβιας κρίσης γίνεται όλο και λιγότερο ρεαλιστική όσο η ένταση συνεχίζεται. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, κάθε ημέρα που περνά απομακρύνει περισσότερο αυτό το ενδεχόμενο.
Η συνέχιση του πολέμου, οι νέες προβλέψεις για τις τιμές του πετρελαίου και η ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων οδηγούν πλέον το ΔΝΤ στο συμπέρασμα ότι το δυσμενές σενάριο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η σχετική τοποθέτηση έγινε στο πλαίσιο συνεδρίου που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Milken.
Κίνδυνος αποσταθεροποίησης του πληθωρισμού
Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι, αν η κρίση συνεχιστεί έως το 2027 και το πετρέλαιο κινηθεί γύρω από τα 125 δολάρια ανά βαρέλι, τότε η διεθνής οικονομία θα πρέπει να προετοιμαστεί για πολύ χειρότερο αποτέλεσμα.
Όπως σημείωσε, σε μια τέτοια περίπτωση ο πληθωρισμός θα ενισχυθεί περαιτέρω και, αναπόφευκτα, οι προσδοκίες για την πορεία των τιμών θα αρχίσουν να αποσταθεροποιούνται. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς μπορεί να επηρεάσει τη νομισματική πολιτική, το κόστος δανεισμού, τις επενδύσεις και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Η προειδοποίηση της επικεφαλής του ΔΝΤ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και η ευρύτερη αντιπαράθεση ΗΠΑ - Ιράν επαναφέρουν στο προσκήνιο το ενεργειακό ρίσκο. Η αγορά πετρελαίου παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη στις γεωπολιτικές εξελίξεις, καθώς μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να επηρεάσει άμεσα την παγκόσμια τροφοδοσία.
Τα τρία σενάρια του ΔΝΤ
Το ΔΝΤ είχε δημοσιεύσει τον προηγούμενο μήνα τρία σενάρια για την πορεία της παγκόσμιας ανάπτυξης το 2026 και το 2027, μέσα σε περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Τα σενάρια αυτά περιλαμβάνουν την κύρια πρόβλεψη αναφοράς, ένα ενδιάμεσο δυσμενές σενάριο και ένα ακόμη βαρύτερο σοβαρό σενάριο.
Στο δυσμενές σενάριο, η παγκόσμια ανάπτυξη επιβραδύνεται στο 2,5% το 2026, ενώ ο γενικός πληθωρισμός αυξάνεται στο 5,4%. Στο σοβαρότερο σενάριο, η ανάπτυξη περιορίζεται μόλις στο 2%, με τον γενικό πληθωρισμό να φτάνει στο 5,8%.
Οι εκτιμήσεις αυτές δείχνουν ότι η παράταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί μόνο περιφερειακό ζήτημα ασφάλειας, αλλά απειλή με άμεσες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Η άνοδος του πετρελαίου, η επιμονή του πληθωρισμού και η αβεβαιότητα στις αγορές μπορούν να ανατρέψουν τους σχεδιασμούς κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και κεντρικών τραπεζών για τα επόμενα χρόνια.
