Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) απηύθυνε σύσταση προς την ιταλική κυβέρνηση, με επικεφαλής την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, σχετικά με την ανάγκη αναπροσανατολισμού της κρατικής ενεργειακής βοήθειας. Συγκεκριμένα, το Ταμείο τονίζει ότι τα μέτρα στήριξης θα πρέπει να επικεντρώνονται στα φτωχότερα νοικοκυριά και όχι να εφαρμόζονται οριζόντια σε ολόκληρο τον πληθυσμό, μια πρακτική που κρίνεται δημοσιονομικά αναποτελεσματική.
Στην ετήσια έκθεσή του, γνωστή ως "Άρθρο IV", για την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, το ΔΝΤ, με έδρα την Ουάσινγκτον, υπογράμμισε τις πιεσμένες δημοσιονομικές συνθήκες που αντιμετωπίζει η χώρα. Παράλληλα, ζήτησε την αναμόρφωση του συστήματος φορολογικών ελαφρύνσεων που έχει θεσπίσει η κυβέρνηση, προκρίνοντας πιο στοχευμένες παρεμβάσεις. Η έκθεση αναφέρει χαρακτηριστικά ότι "η πρόσφατη γενικευμένη μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης σε ντίζελ και βενζίνη, που εφαρμόστηκε για να μετριαστεί ο αντίκτυπος της κρίσης, θα πρέπει να αντικατασταθεί από στοχευμένες χρηματικές ενισχύσεις προς τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά".
Η ιταλική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία της Μελόνι και του υπουργού Οικονομικών Giancarlo Giorgetti, έχει αντιδράσει στην κρίση της Μέσης Ανατολής με προσωρινά μέτρα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται μια προσωρινή μείωση του φόρου στα καύσιμα, η οποία παρατείνεται περιοδικά όσο διαρκεί η σύγκρουση. Η εξάρτηση της Ιταλίας από εισαγόμενα καύσιμα και φυσικό αέριο καθιστά την οικονομία της ιδιαίτερα ευάλωτη σε ενεργειακές αυξήσεις, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι παρατηρήσεις του ΔΝΤ ευθυγραμμίζονται με επανειλημμένες εκκλήσεις αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ενδεικτικά, στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) είχαν δηλώσει τον προηγούμενο μήνα ότι οποιαδήποτε εθνικά μέτρα "θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα". Επιπλέον, το ΔΝΤ εξέφρασε ανησυχία ότι η βοήθεια που αποσκοπεί στον περιορισμό των επιπτώσεων από τις αυξημένες τιμές ενέργειας δεν θα πρέπει "να αποδυναμώνει το κίνητρο για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας".
Οι αξιωματούχοι του Ταμείου αναφέρθηκαν επίσης στα υψηλά επίπεδα χρέους της Ιταλίας, τα οποία λειτουργούν περιοριστικά για τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Σημείωσαν ότι "η επιτάχυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής θα ενίσχυε περαιτέρω την εμπιστοσύνη των αγορών". Η ιταλική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη μόλις 0,5% το προηγούμενο έτος, ενώ για το 2026 προβλέπεται επέκταση της τάξης του 0,6%, με στήριξη από την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ. Ωστόσο, αυτή η ώθηση αναμένεται να εξαντληθεί εντός του τρέχοντος έτους, γεγονός που, σε συνδυασμό με τον πόλεμο στο Ιράν και την ενεργειακή κρίση, καθιστά δυσχερή την επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η αύξηση των καθοδικών κινδύνων για την ανάπτυξη καθιστά ακόμη πιο δύσκολο το έργο της εξυγίανσης των δημόσιων οικονομικών. Η έκθεση αναφέρει ότι "το δημόσιο χρέος αυξήθηκε περίπου στο 137% του ΑΕΠ στα τέλη του 2025 και η δυναμική του χρέους παραμένει ευάλωτη σε κραδασμούς ανάπτυξης, επιτοκίων και εμπιστοσύνης". Παρά τις προκλήσεις, οι αγορές εξακολουθούν να δείχνουν εμπιστοσύνη στην ιταλική οικονομία, με τη διαφορά απόδοσης των 10ετών ιταλικών ομολόγων έναντι των αντίστοιχων γερμανικών να κυμαίνεται γύρω στις 70 μονάδες βάσης. Το επίπεδο αυτό είναι αυξημένο σε σχέση με τις αρχές του έτους, αλλά παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τις 200 μονάδες βάσης που είχαν καταγραφεί όταν η Μελόνι ανέλαβε την εξουσία το 2022.
