ΔΟΑΕ: Διάλογος με το Ιράν για τα πυρηνικά

Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ), Ραφαέλ Γκρόσι, τόνισε από τη Βιέννη ότι η επανέναρξη του διαλόγου με την Τεχεράνη αποτελεί τον μοναδικό δρόμο για την επίλυση της κρίσης, εν μέσω ενός σχεδίου ψηφίσματος που προωθείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία και τη Γερμανία και το οποίο προβλέπει την παραπομπή του Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε στην έδρα του Οργανισμού, όπου συνεδριάζει το διοικητικό συμβούλιο, ο κ. Γκρόσι υπογράμμισε ότι η καλύτερη και ταχύτερη οδός για ένα θετικό αποτέλεσμα είναι η έναρξη ενός εποικοδομητικού διαλόγου με τον ΔΟΑΕ. Η δήλωση αυτή έρχεται να προστεθεί στις επανειλημμένες εκκλήσεις του προς την ιρανική πλευρά να επιτρέψει την πρόσβαση των επιθεωρητών του Οργανισμού στις πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας.

Η έλλειψη πρόσβασης στις εγκαταστάσεις του Φορντό, του Νατάνζ και του Ισφαχάν συνεχίζεται από τον Ιούνιο του 2025, όταν ξέσπασε ο δωδεκαήμερος πόλεμος με το Ισραήλ, στον οποίο αργότερα ενεπλάκησαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Τα πλήγματα που εξαπέλυσαν οι δύο σύμμαχοι είχαν ως στόχο αυτές τις στρατηγικής σημασίας τοποθεσίες, με αποτέλεσμα η Τεχεράνη να αναστείλει τη συνεργασία της με τον εποπτικό φορέα του ΟΗΕ.

Το σχέδιο ψηφίσματος, το οποίο περιήλθε σε γνώση του Γαλλικού Πρακτορείου, ζητά από τον Ραφαέλ Γκρόσι να διαβιβάσει το κείμενο σε όλα τα μέλη του Οργανισμού, καθώς και στο Συμβούλιο Ασφαλείας και τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. Οι τέσσερις χώρες που το συνυπογράφουν κατηγορούν το Ιράν ότι δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του που απορρέουν από την πυρηνική διακήρυξη, ενώ η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ το χαρακτήρισε ως "άλλη μια απεγνωσμένη ενέργεια" που δεν προσφέρει κανένα όφελος.

Ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ, ερωτηθείς σχετικά με την αποτελεσματικότητα αυτής της προσέγγισης, διαμήνυσε ότι η συνεργασία του με το Ιράν συνεχίζεται ανεξάρτητα από το ψήφισμα. Μάλιστα, εξέφρασε τη βεβαιότητά του ότι εάν η Τεχεράνη συμφωνήσει να ξεκινήσει σοβαρό διάλογο και παραχωρήσει την απαραίτητη πρόσβαση, αυτό θα έχει πολύ θετικά αποτελέσματα.

Η ανησυχία για τα πυρηνικά αποθέματα του Ιράν παραμένει έντονη, καθώς πριν από τα πλήγματα του Ιουνίου 2025, ο ΔΟΑΕ είχε καταγράψει ότι τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου σε ποσοστό 60% ανέρχονταν σε 440,9 κιλά, σημειώνοντας αύξηση 32,3 κιλών σε σχέση με τα μέσα Μαΐου του ίδιου έτους. Το επίπεδο αυτό πλησιάζει επικίνδυνα το 90%, το οποίο απαιτείται για την κατασκευή πυρηνικού όπλου.

Η τύχη αυτών των αποθεμάτων παραμένει άγνωστη, καθώς οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ τα είδαν για τελευταία φορά στις 10 Ιουνίου 2025. Από τότε, το Ιράν έχει αναστείλει τη συνεργασία του, επικαλούμενο τους βομβαρδισμούς που δέχθηκαν οι στρατηγικές του εγκαταστάσεις. Σε δήλωσή του πριν από τη σημερινή συνεδρίαση, ο Γκρόσι εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απουσία σημαντικής αλληλεπίδρασης, τονίζοντας ότι τα ζητήματα αυτά δεν θα εξαφανιστούν έως ότου αντιμετωπιστούν και έως ότου υπάρξει η απαραίτητη πρόσβαση.