Δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό της Ε.Ε.

Οι συζητήσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος προβλέπεται να ανέλθει στο ύψος των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ, εισέρχονται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη και περίπλοκη φάση. Η πρόσφατη Σύνοδος Κορυφής ανέδειξε σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών, με αποτέλεσμα να μην επιτευχθεί η αναγκαία σύγκλιση απόψεων. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ανέθεσε στην Ιρλανδία, η οποία αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου από τον Ιούλιο, την κατάθεση μιας φιλόδοξης πρότασης για την εξεύρεση νέων ιδίων πόρων. Παράλληλα, οι ηγέτες των 27 ήρθαν σε αντιπαράθεση και για το μεταναστευτικό ζήτημα, για το οποίο έχει προγραμματιστεί μια στρατηγική συζήτηση τον Οκτώβριο, ενώ καταγράφηκαν διαφωνίες και σχετικά με το άνοιγμα ενός διπλωματικού διαύλου με το Κρεμλίνο, ύστερα από σχετική πρωτοβουλία που ανέλαβε ο ίδιος ο Αντόνιο Κόστα.

Πρόοδος με μικρά βήματα και μεγάλες προκλήσεις

Παρά τις έντονες αποκλίσεις που καταγράφηκαν για τον νέο προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν ότι υπάρχει πρόοδος σε επιμέρους πτυχές του. Ωστόσο, παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με το τελικό μέγεθος του προϋπολογισμού και τον τρόπο χρηματοδότησης τομέων όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και του Νότου τάχθηκαν υπέρ της διατήρησης των παραδοσιακών πολιτικών της Ένωσης. Ο Έλληνας πρωθυπουργός χαρακτήρισε ως προτεραιότητα τη διαφύλαξη των πόρων της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, μια θέση που υποστήριξαν και οι ομόλογοί του από την Πολωνία, την Ισπανία και την Ιταλία. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, ωστόσο, απέρριψε ως "τεχνητό" το χρονοδιάγραμμα που έχει θέσει ο Αντόνιο Κόστα για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων έως το τέλος του έτους, εκφράζοντας ανησυχίες ότι το 2027 θα ξεκινήσει ένας μεγάλος εκλογικός κύκλος σε αρκετά κράτη μέλη.

Η στάση των "φειδωλών" και η γαλλική πρόταση

Απέναντι στους λεγόμενους "φίλους της συνοχής" βρέθηκαν οι "φειδωλές" χώρες του Βορρά. Ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς χαρακτήρισε την υφιστάμενη πρόταση της κυπριακής προεδρίας της Ε.Ε. ως "μη χρηματοδοτήσιμη και μη ισορροπημένη", καλώντας την Ιρλανδία να παρουσιάσει μια νέα πρόταση με σημαντικά μικρότερο συνολικό όγκο δαπανών. Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος τάχθηκε υπέρ ενός φιλόδοξου προϋπολογισμού που θα επενδύει σε στρατηγικούς τομείς, επαναφέροντας όμως τη θέση του υπέρ της μετακύλισης της αποπληρωμής του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης.

Μετανάστευση και διπλωματία: Δύο ακόμα μέτωπα

Το μεταναστευτικό ζήτημα αναμένεται να επιστρέψει δυναμικά στην ατζέντα των 27, καθώς 19 κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, συνυπέγραψαν μια κοινή επιστολή της Ιταλίας και της Δανίας. Η επιστολή ζητά την επιτάχυνση των διαδικασιών για τη δημιουργία "κόμβων επιστροφής" σε τρίτες χώρες για όσους αιτούντες άσυλο απορρίπτονται στην Ε.Ε. Ο Γάλλος πρόεδρος και ο Ισπανός πρωθυπουργός τάχθηκαν κατά των κέντρων απελάσεων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι "αυτή δεν είναι η δική μας Ευρώπη". Παράλληλα, ο Αντόνιο Κόστα υπερασπίστηκε την απόφασή του να ξεκινήσει τις πρώτες επαφές με τη Μόσχα, μια κίνηση που επέκριναν ο Γερμανός καγκελάριος και ο Γάλλος πρόεδρος, οι οποίοι θεωρούν ότι εκείνοι, ως επικεφαλής της "συμμαχίας των προθύμων", πρέπει να έχουν την πρωτοβουλία τέτοιων κινήσεων. Παρόλα αυτά, αρκετοί ηγέτες αναγνώρισαν ότι έχει έρθει η ώρα για την Ευρώπη να βρει τον χώρο της στις διαπραγματεύσεις για την επόμενη μέρα, μετά τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία.