e-ΕΦΚΑ: Το χρέος έγινε χιονοστιβάδα – 51,78 δισ. ευρώ και 21,7 δισ. μόνο σε προσαυξήσεις

Σε δυσθεώρητα επίπεδα έχουν φτάσει τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ, τα οποία στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 ανήλθαν στα 51,78 δισ. ευρώ, ενώ οι οφειλέτες των ασφαλιστικών ταμείων ξεπέρασαν το 1,49 εκατ. φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Η εικόνα που αποτυπώνεται στην τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής είναι διπλή: από τη μία πλευρά το ασφαλιστικό χρέος συνεχίζει να διογκώνεται, κυρίως λόγω πρόσθετων τελών, και από την άλλη οι εκκρεμότητες στις κύριες και επικουρικές συντάξεις ακολουθούν πτωτική πορεία.

Σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2025, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών αυξήθηκε κατά περίπου 2,05 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα των χρεών προς τα Ταμεία παραμένει μία από τις μεγαλύτερες ανοιχτές πληγές του ασφαλιστικού συστήματος.

Από τα συνολικά 51,78 δισ. ευρώ, τα 30,06 δισ. ευρώ αντιστοιχούν στην αρχική κύρια οφειλή, ενώ τα υπόλοιπα 21,71 δισ. ευρώ προέρχονται από πρόσθετα τέλη.

Με άλλα λόγια, περισσότερα από τέσσερα στα δέκα ευρώ του συνολικού χρέους δεν αποτελούν πλέον αρχική ασφαλιστική υποχρέωση, αλλά επιβαρύνσεις που συσσωρεύτηκαν πάνω στις παλιές οφειλές.

Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, καθώς δείχνει ότι η αύξηση του συνολικού αποθέματος χρεών δεν προκύπτει κυρίως από νέα απλήρωτα ποσά, αλλά από τη συνεχή επιβάρυνση παλαιών οφειλών που παραμένουν εκτός αποτελεσματικής ρύθμισης ή είσπραξης.

Τα πρόσθετα τέλη εκτοξεύουν τον λογαριασμό

Σε ετήσια βάση, οι κύριες ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές αυξήθηκαν κατά 367,9 εκατ. ευρώ.

Η αντίστοιχη αύξηση στα πρόσθετα τέλη ήταν πολλαπλάσια και έφτασε το 1,68 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

Η διαφορά αποκαλύπτει τον μηχανισμό με τον οποίο το συνολικό χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ συνεχίζει να διογκώνεται ακόμη και όταν η αύξηση των νέων κύριων οφειλών είναι σαφώς μικρότερη.

Η ίδια εικόνα επιβεβαιώνεται και από την κατανομή των χρεών ανά ύψος οφειλής.

Οι κύριες ληξιπρόθεσμες οφειλές άνω των 10.000 ευρώ αυξήθηκαν κατά 624,4 εκατ. ευρώ, ενώ στις μικρότερες οφειλές, έως 10.000 ευρώ, καταγράφηκε μείωση κατά 256,5 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση των κύριων χρεών προήλθε, επομένως, αποκλειστικά από τις μεγαλύτερες οφειλές.

Σημαντικό μέρος του συνολικού αποθέματος συγκεντρώνεται στην κατηγορία από 10.000 έως 100.000 ευρώ, ενώ σχεδόν το σύνολο των κύριων ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών αφορά ποσά πάνω από το όριο των 10.000 ευρώ.

Το στοιχείο αυτό περιορίζει και τη δυνατότητα να αποδοθεί η διόγκωση των χρεών αποκλειστικά σε μικρούς οφειλέτες ή σε περιστασιακές καθυστερήσεις καταβολής εισφορών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΑΟ, στο τέλος Μαρτίου του 2026 υπήρχαν 1.491.219 φυσικά και νομικά πρόσωπα με ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Ο συνδυασμός του αριθμού των οφειλετών με το συνολικό ύψος των χρεών αποτυπώνει ένα πρόβλημα που έχει πλέον αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.

Τα παλιά χρέη εξακολουθούν να επιβαρύνονται με τόκους και πρόσθετα τέλη, με αποτέλεσμα το συνολικό ποσό να μεγαλώνει ακόμη και όταν μέρος της αρχικής οφειλής παραμένει ουσιαστικά στάσιμο.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μηχανισμών ρύθμισης και είσπραξης. Όταν σχεδόν 21,7 δισ. ευρώ του συνολικού λογαριασμού αποτελούνται από πρόσθετες επιβαρύνσεις, γίνεται σαφές ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στη δημιουργία νέων χρεών, αλλά και στην αδυναμία ουσιαστικής διαχείρισης των παλαιών.

Υποχωρούν οι εκκρεμείς κύριες και επικουρικές συντάξεις

Διαφορετική είναι η εικόνα στο μέτωπο της απονομής συντάξεων, όπου τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ δείχνουν σταδιακή αποκλιμάκωση των εκκρεμοτήτων.

Στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026, οι εκκρεμείς αιτήσεις για κύρια σύνταξη είχαν περιοριστεί στις 33.859.

Σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, ο αριθμός τους μειώθηκε κατά 1.320 αιτήσεις, ενώ σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2025 η πτώση έφτασε τις 6.957 αιτήσεις.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μείωση στις ληξιπρόθεσμες αιτήσεις κύριας σύνταξης, δηλαδή στις υποθέσεις που παρέμεναν ανοιχτές για περισσότερο από 90 ημέρες.

Οι συγκεκριμένες εκκρεμότητες διαμορφώθηκαν στις 13.163 στο τέλος Μαρτίου του 2026.

Μέσα σε ένα τρίμηνο μειώθηκαν κατά 4.543 αιτήσεις, ενώ σε ετήσια βάση η πτώση έφτασε τις 7.084.

Η εικόνα δείχνει αισθητή επιτάχυνση στην εκκαθάριση των παλαιότερων υποθέσεων κύριας σύνταξης, ένα πεδίο που για χρόνια αποτελούσε βασικό σημείο πίεσης για τον ασφαλιστικό φορέα.

Στις επικουρικές συντάξεις οι εκκρεμότητες εξακολουθούν να είναι περισσότερες, ωστόσο και εκεί καταγράφεται σταδιακή υποχώρηση.

Ο e-ΕΦΚΑ εφαρμόζει πλέον διαφορετικό τρόπο παρακολούθησης των αιτήσεων επικουρικής σύνταξης, καθώς στις εκκρεμείς υποθέσεις περιλαμβάνονται εκείνες για τις οποίες έχει προηγουμένως εκδοθεί πράξη από τον κύριο φορέα ασφάλισης.

Με βάση αυτή τη μεθοδολογία, οι εκκρεμείς αιτήσεις επικουρικής σύνταξης ανέρχονταν σε 40.170 τον Μάρτιο του 2026.

Σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, είχαν μειωθεί κατά 1.647 αιτήσεις.

Από το σύνολο αυτό, οι 31.478 θεωρούνταν ληξιπρόθεσμες, καθώς είχαν περάσει περισσότερες από 90 ημέρες από την έκδοση της απόφασης για την κύρια σύνταξη και υπήρχε πλέον δυνατότητα απονομής της επικουρικής.

Οι ληξιπρόθεσμες επικουρικές αιτήσεις ήταν μειωμένες κατά 2.511 σε ετήσια βάση.

Τα δεδομένα του πρώτου τριμήνου του 2026 αναδεικνύουν έτσι δύο εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες μέσα στον ίδιο ασφαλιστικό μηχανισμό.

Στο σκέλος των συντάξεων η εικόνα βελτιώνεται, με τις εκκρεμείς υποθέσεις να περιορίζονται σταδιακά. Στο σκέλος των ασφαλιστικών χρεών, όμως, το πρόβλημα γίνεται βαρύτερο, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά πλέον τα 51,7 δισ. ευρώ.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η μεγάλη διόγκωση δεν προέρχεται κυρίως από νέες εισφορές που έμειναν απλήρωτες, αλλά από πρόσθετα τέλη πάνω σε παλιά χρέη. Το κράτος μπορεί να εμφανίζει καλύτερη εικόνα στην απονομή συντάξεων, όμως την ίδια στιγμή ένα βουνό ασφαλιστικών οφειλών συνεχίζει να μεγαλώνει. Και όταν σχεδόν 1,5 εκατ. οφειλέτες βρίσκονται απέναντι σε έναν συνολικό λογαριασμό 51,78 δισ. ευρώ, η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιορίζεται σε συνεχείς προσαυξήσεις που διογκώνουν λογιστικά ένα ήδη δυσβάσταχτο χρέος.