ΕΕ: Αδιέξοδο για διαγραφή Ρώσων ολιγαρχών από κυρώσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σοβαρό εσωτερικό αδιέξοδο αναφορικά με το αίτημα της Γαλλίας και του Λουξεμβούργου να αφαιρεθούν δύο ρώσοι ολιγάρχες από τη λίστα των κυρώσεων που έχει επιβάλει κατά της Μόσχας. Η κατάσταση έχει περιπλακεί λόγω της αμετάκλητης αρνητικής στάσης που τηρούν οι χώρες της Βαλτικής, με πρωτοστάτη τη Λετονία, η οποία αρνείται κατηγορηματικά να συναινέσει σε οποιαδήποτε χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων.

Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά, καθώς στόχος των 27 κρατών-μελών είναι να επιτευχθεί ομοφωνία μέχρι τα μεσάνυχτα της σημερινής ημέρας. Σε αντίθετη περίπτωση, το σύνολο των κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο πλήττει περίπου 3.000 πρόσωπα και οργανισμούς που στηρίζουν τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, κινδυνεύει να καταρρεύσει και να αρθεί αυτόματα. Για τον λόγο αυτό, δόθηκε νέα προθεσμία στους εκπροσώπους των κρατών-μελών να επικυρώσουν έως νωρίς το απόγευμα μια συμφωνία επί της αρχής για τη διαγραφή των ονομάτων του Αλισέρ Ουσμάνοφ και του Μιχαήλ Φρίντμαν.

Ωστόσο, παρά τις πιέσεις, τίποτα δεν φαίνεται ικανό να κάμψει την αποφασιστικότητα των τριών χωρών της Βαλτικής. Ο πρωθυπουργός της Λετονίας, Αντρις Κούλμπεργκς, ήταν σαφής μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, δηλώνοντας χαρακτηριστικά ότι «η Λετονία δεν μπορεί να δεχθεί τέτοια πρόταση». Υπενθυμίζεται ότι οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα κυρώσεων λαμβάνονται αποκλειστικά με ομοφωνία, γεγονός που καθιστά τη στάση της Λετονίας και των συμμάχων της καθοριστική για την έκβαση της διαπραγμάτευσης.

Η Γαλλία, από την πλευρά της, επιμένει στην απάλειψη του ονόματος του ρωσο-ουζμπέκου Αλισέρ Ουσμάνοφ από τη λίστα των κυρώσεων, μια κίνηση που έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια σε πολλές χώρες της Ένωσης αλλά και στην Ουκρανία. Οι επικριτές της γαλλικής πρότασης προειδοποιούν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελέσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο και θα εκπέμψει λανθασμένα μηνύματα προς το Κρεμλίνο, υπονομεύοντας την ενότητα της Ευρώπης απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.

Ακολουθώντας το παράδειγμα της Γαλλίας, το Λουξεμβούργο ζήτησε με τη σειρά του την απάλειψη του ονόματος του ρώσου ολιγάρχη Μιχαήλ Φρίντμαν από τη λίστα των ευρωπαϊκών κυρώσεων. Οι κυρώσεις αυτές περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση μετακίνησης εντός των 27 χωρών της ΕΕ, μέτρα που πλήττουν καίρια τα συμφέροντα των συγκεκριμένων επιχειρηματιών.

«Λάθος μήνυμα»

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, ζήτησε μετ' επιτάσεως από τους 27 να διατηρήσουν τις κυρώσεις, τονίζοντας ότι αυτές πρέπει να παραμείνουν «ο πυρήνας» της ευρωπαϊκής πολιτικής για να ασκηθεί πίεση στη Μόσχα. Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η Κάλας εξήγησε ότι ορισμένα κράτη-μέλη έχουν ζητήσει την αφαίρεση συγκεκριμένων προσώπων από τη λίστα και για τον λόγο αυτόν βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες, εκφράζοντας την ελπίδα ότι θα ολοκληρωθούν σύντομα με θετικό αποτέλεσμα.

Από την πλευρά του, το Κίεβο αντιδρά έντονα, χαρακτηρίζοντας την αφαίρεση των δύο ολιγαρχών από τη λίστα των κυρώσεων ως «απαράδεκτη». Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντριι Σιμπίχα, δήλωσε χθες ότι μια τέτοια κίνηση θα στείλει λάθος μήνυμα στη Μόσχα, τη στιγμή μάλιστα που η πίεση προς τη Ρωσία θα έπρεπε να ενισχυθεί αντί να χαλαρώσει.

Εν τω μεταξύ, το Παρίσι επικαλείται ενώπιον των εταίρων του μυστηριώδεις «λόγους εθνικής ασφαλείας», χωρίς να παρέχει περαιτέρω εξηγήσεις, σύμφωνα με ευρωπαίους διπλωμάτες στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, το Παρίσι ασκεί πιέσεις στο πλαίσιο μιας συμφωνίας απελευθέρωσης κρατουμένων, η οποία αφορά μεγάλο αριθμό γάλλων πολιτών που κρατούνται στο Αζερμπαϊτζάν. Ο δεύτερος ρώσος ολιγάρχης, Μιχαήλ Φρίντμαν, θα αφαιρεθεί από τη λίστα έπειτα από το αίτημα του Λουξεμβούργου, υπό την προϋπόθεση της ικανοποίησης του αιτήματος της Γαλλίας.

Ο Αλισέρ Ουσμάνοφ, ρώσος επιχειρηματίας ουζμπεκικής καταγωγής, έκανε περιουσία στον τομέα της μεταλλουργίας και στη συνέχεια μέσω της ρωσικής εταιρείας Internet Mail.Ru. Υπήρξε βασικός μέτοχος της αγγλικής ποδοσφαιρικής ομάδας της Arsenal. Από την άλλη, ο Μιχαήλ Φρίντμαν είναι ένας από τους βασικούς μετόχους του ομίλου Alfa Group, που περιλαμβάνει την Alfa Bank, μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Ρωσίας, η οποία είναι επίσης στόχος των ευρωπαϊκών κυρώσεων.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, αντέδρασε την περασμένη εβδομάδα δηλώνοντας ότι «δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για άρση των κυρώσεων» ώστε «να σωθούν ρώσοι ολιγάρχες και να δοθεί ένα δώρο στη Ρωσία». Το πακέτο των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Μόσχας πρέπει να ανανεώνεται κάθε εξάμηνο, ωστόσο οι 27 αποφάσισαν χθες ότι το χρονικό διάστημα αυτό θα επεκταθεί στους 36 μήνες για να αποφευχθούν περαιτέρω ψυχοδράματα, σύμφωνα με διπλωματική πηγή. Παρ' όλα αυτά, ακόμη και η επέκταση αυτού του χρονικού διαστήματος θα κριθεί από την έκβαση των σημερινών συνομιλιών ανάμεσα στους 27.