ΕΕ: Εγκρίθηκε το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε επισήμως το 21ο πακέτο περιοριστικών μέτρων σε βάρος της Ρωσίας, σε μια κίνηση που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη δέσμευση των κρατών-μελών να ασκήσουν πίεση στη Μόσχα. Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο της προσπάθειας να περιοριστεί η ικανότητα της Ρωσίας να χρηματοδοτεί και να διεξάγει τον επιθετικό πόλεμο κατά της Ουκρανίας.

Νέες οικονομικές κυρώσεις και στοχευμένες καταχωρήσεις

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, το νέο πακέτο περιλαμβάνει σκληρές οικονομικές κυρώσεις που πλήττουν τομείς με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στη ρωσική οικονομία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενεργειακή βιομηχανία και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η λίστα με τις κυρώσεις περιλαμβάνει συνολικά 218 νέες καταχωρήσεις, εκ των οποίων 48 αφορούν φυσικά πρόσωπα και 170 οντότητες. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο αριθμό προσώπων και οντοτήτων που έχουν προστεθεί σε ένα πακέτο κυρώσεων τα τελευταία τέσσερα χρόνια.

Η ΕΕ τονίζει ότι τα νέα μέτρα έρχονται ως απάντηση στις σκόπιμες και βάναυσες στρατιωτικές επιθέσεις της Ρωσίας εναντίον πολιτικών υποδομών, όπως εγκαταστάσεις ενέργειας, ύδρευσης και υγείας, καθώς και πολιτιστικών και θρησκευτικών χώρων. Αυτές οι επιθέσεις προκαλούν σοβαρές δυσκολίες στον άμαχο πληθυσμό της Ουκρανίας. Παράλληλα, η Ένωση επαναβεβαιώνει την αποφασιστικότητά της να αυξήσει την πίεση στη Ρωσία, με στόχο να την αναγκάσει να σταματήσει τον πόλεμο και να συμμετάσχει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη.

Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, δήλωσε χαρακτηριστικά: "Η Ρωσία θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του παράνομου πολέμου της και θα σταματήσει να σκοτώνει πολίτες, μόνο αν πιεστεί να το πράξει. Οι κυρώσεις μας εντείνουν αυτήν την πίεση".

Στόχευση του χρηματοπιστωτικού τομέα

Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, οι κυρώσεις επεκτείνονται σημαντικά. Προβλέπεται η δέσμευση περιουσιακών στοιχείων 94 ρωσικών τραπεζών και μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και ενός ακόμη υψηλόβαθμου στελέχους του ρωσικού τραπεζικού συστήματος. Επιπλέον, η ΕΕ επεκτείνει την απαγόρευση συναλλαγών σε 33 ακόμη ρωσικά πιστωτικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην παράκαμψη των κυρώσεων. Επιβάλλονται περιορισμοί σε μια τράπεζα του Κιργιστάν που συνδέεται με το ρωσικό σύστημα διατραπεζικών πληρωμών SPFS, καθώς και σε τρεις ακόμη τράπεζες τρίτων χωρών που κατηγορούνται ότι διευκολύνουν την καταστρατήγηση των μέτρων. Για πρώτη φορά, θεσπίζεται η δυνατότητα πλήρους απαγόρευσης συναλλαγών της ΕΕ με παρόχους κρυπτονομισμάτων εκτός Ένωσης, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την καταστρατήγηση των κυρώσεων. Στο πλαίσιο αυτό, επιβάλλονται μέτρα σε 14 πλατφόρμες παροχής υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων που εδρεύουν σε τρίτες χώρες.

Ενέργεια και σκιώδης στόλος

Στον ενεργειακό τομέα, η ΕΕ παρατείνει έως τις 15 Ιουλίου 2027 την αναστολή της αυτόματης αναπροσαρμογής του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου, το οποίο παραμένει στα 41,10 δολάρια το βαρέλι. Η απόφαση αυτή ελήφθη επικαλούμενη τις έκτακτες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί στις διεθνείς αγορές μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Ενισχύονται επίσης τα μέτρα κατά του λεγόμενου "σκιώδους στόλου" της Ρωσίας. Στον κατάλογο κυρώσεων προστίθενται 41 ακόμη δεξαμενόπλοια, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 673 πλοία. Παράλληλα, επιβάλλονται κυρώσεις σε οκτώ εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που συμμετέχουν στη λειτουργία του. Στο στόχαστρο τίθενται επίσης 18 εταιρείες και ένα φυσικό πρόσωπο που δραστηριοποιούνται στον πετρελαϊκό τομέα, συμπεριλαμβανομένων τριών ρωσικών διυλιστηρίων, ενός μεγάλου διυλιστηρίου της Λευκορωσίας και εταιρειών εμπορίας πετρελαίου που κατηγορούνται για παράκαμψη των κυρώσεων.

Υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG)

Όσον αφορά το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG), το Συμβούλιο εισάγει υποχρέωση γνωστοποίησης κάθε πώλησης δεξαμενόπλοιου μεταφοράς LNG από ευρωπαϊκές εταιρείες. Αυτό ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή αυστηρότερων περιορισμών ή ακόμη και απαγόρευσης πώλησης τέτοιων πλοίων σε ρωσικά φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Παράλληλα, θεσπίζονται νέες συμβατικές υποχρεώσεις για τους Ευρωπαίους πωλητές, προκειμένου να αποτραπεί η μεταπώληση των πλοίων στη Ρωσία ή η χρήση τους για λογαριασμό της. Στόχος είναι να εμποδιστεί η δημιουργία ενός "σκιώδους στόλου LNG", ανάλογου με εκείνον που χρησιμοποιεί ήδη η Ρωσία για τις εξαγωγές πετρελαίου.

Σύμφωνα με Ευρωπαίο αξιωματούχο, οι "27" συμφώνησαν παράλληλα σε μια μεταβατική εξαίρεση ενός έτους. Αυτή επιτρέπει σε ευρωπαϊκές εταιρείες, μεταξύ των οποίων και ελληνικές ναυτιλιακές, να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Η εξαίρεση αφορά μόνο συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από τις 24 Φεβρουαρίου 2022 και οι μεταφερόμενες ποσότητες δεν μπορούν να υπερβαίνουν τα επίπεδα του 2025. Η εξαίρεση αυτή θα επανεξετάζεται κάθε χρόνο από τα κράτη-μέλη.

Πολεμική βιομηχανία και εμπόριο

Το Συμβούλιο επιβάλλει κυρώσεις σε 56 νέα φυσικά και νομικά πρόσωπα που συνδέονται με το ρωσικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα. Από αυτά, 37 σχετίζονται άμεσα με την παραγωγή και την εφοδιαστική αλυσίδα μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλου βεληνεκούς. Επιπλέον, 51 ακόμη εταιρείες προστίθενται στον κατάλογο όσων υπόκεινται σε αυστηρότερους περιορισμούς στις εξαγωγές προϊόντων διπλής χρήσης και προηγμένων τεχνολογιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εταιρείες από την Κίνα, το Χονγκ Κονγκ, την Ινδία, το Καζακστάν, το Κιργιστάν, την Τουρκία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίες κατηγορούνται ότι διευκολύνουν την παράκαμψη των ευρωπαϊκών περιορισμών.

Στον εμπορικό τομέα, η ΕΕ επεκτείνει τις απαγορεύσεις εξαγωγών προς τη Ρωσία, προσθέτοντας πρώτες ύλες και τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην αμυντική βιομηχανία. Αυτές περιλαμβάνουν σκόνες νικελίου και βηρυλλίου, ειδικά κράματα μετάλλων, υλικά για κινητήρες αεροσκαφών, καθώς και εξοπλισμό για μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους. Παράλληλα, επιβάλλονται νέοι περιορισμοί στις εισαγωγές προϊόντων που αποφέρουν σημαντικά έσοδα στη Ρωσία, άνω των 60 εκατομμυρίων ευρώ, όπως μεταλλεύματα χαλκού, νικελίου και μολύβδου, ψευδάργυρος, οξείδια χρωμίου, γυάλινα είδη, τεχνητά μαργαριτάρια και ανταλλακτικά αυτοκινήτων. Το πακέτο επεκτείνει αντίστοιχα εμπορικά μέτρα και στη Λευκορωσία.

Θεωρήσεις εισόδου, προπαγάνδα και εγκλήματα πολέμου

Για πρώτη φορά, το Συμβούλιο δημιουργεί τη νομική βάση για την επιβολή γενικής απαγόρευσης χορήγησης θεωρήσεων εισόδου (βίζας) στην ΕΕ σε στρατιώτες και πρώην στρατιώτες των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, καθώς και σε μέλη άλλων ένοπλων ομάδων που συμμετείχαν στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η απαγόρευση δεν τίθεται άμεσα σε ισχύ, καθώς η ημερομηνία εφαρμογής της θα αποφασιστεί σε μεταγενέστερο στάδιο.

Κυρώσεις επιβάλλονται επίσης σε οκτώ πρόσωπα που κατηγορούνται ότι συμμετέχουν στη διάδοση της ρωσικής πολεμικής προπαγάνδας και στην προώθηση παραπλανητικών αφηγημάτων για τον πόλεμο. Επιπλέον, στον κατάλογο κυρώσεων προστίθεται ένας Ρώσος υποστράτηγος, ο οποίος κατηγορείται για βασανιστήρια, εκτελέσεις και κακοποίηση σορών Ουκρανών στρατιωτών και αιχμαλώτων πολέμου.

Τέλος, το πακέτο ενισχύει τη νομική προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων έναντι αποφάσεων ρωσικών δικαστηρίων που συνδέονται με την εφαρμογή των ευρωπαϊκών κυρώσεων. Αυτό επιτρέπει στα κράτη-μέλη και στα δικαστήρια της ΕΕ να μην αναγνωρίζουν ή να μην εκτελούν τις σχετικές αποφάσεις. Υπενθυμίζεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης Ιουνίου είχε καλέσει στην ταχεία έγκριση του 21ου πακέτου κυρώσεων, επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση της ΕΕ να συνεχίσει να αυξάνει την πίεση προς τη Ρωσία.