Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε την άμεση ενεργοποίηση μέτρων για τον περιορισμό της ενεργειακής ακρίβειας, μετά τη συνεδρίαση των ηγετών στις Βρυξέλλες. Η αξιολόγηση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή ανέδειξε την πίεση που δέχονται οι τιμές ενέργειας, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι ευρωπαίοι ηγέτες έθεσαν ως προτεραιότητα τον συντονισμό σε επίπεδο Ένωσης και υπογράμμισαν ότι κάθε απειλή κατά κράτους-μέλους αντιμετωπίζεται ως ζήτημα συνολικής ασφάλειας. Στο ίδιο πλαίσιο, απηύθυναν αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την κατάθεση νέου πακέτου παρεμβάσεων.
Η Επιτροπή καλείται να παρουσιάσει άμεσα εργαλειοθήκη με στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τις αυξήσεις στο κόστος των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων. Στις κατευθύνσεις περιλαμβάνονται παρεμβάσεις σε όλες τις συνιστώσες της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη μείωση του κόστους και τον περιορισμό της μεταβλητότητας στην αγορά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ενεργοβόρες βιομηχανίες και στις διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών-μελών, με πρόβλεψη για προσαρμοσμένα μέτρα ανάλογα με τις ανάγκες κάθε οικονομίας. Παράλληλα, προωθείται στενή συνεργασία με τις εθνικές κυβερνήσεις για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των παρεμβάσεων.
Η νέα κατεύθυνση περιλαμβάνει ενίσχυση της ευελιξίας στις κρατικές ενισχύσεις, ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στο επίκεντρο βρίσκεται και η επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών, καθώς και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού στην ενιαία αγορά.
Το Συμβούλιο ζητά την επιτάχυνση της αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας εκπομπών, γνωστού ως EU ETS, με προθεσμία υποβολής προτάσεων έως τον Ιούλιο του 2026. Η παρέμβαση στοχεύει στη σταθεροποίηση της τιμής του άνθρακα και στη μείωση της αβεβαιότητας στην αγορά.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι συννομοθέτες καλούνται να ολοκληρώσουν εντός του έτους συμφωνία για την ανάπτυξη ενεργειακών δικτύων και διασυνδέσεων, με έμφαση στην ενίσχυση των υποδομών και τη διευκόλυνση της διακίνησης ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών.
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ, με αναφορά στο Άρθρο 42.7. Οι ηγέτες αναγνώρισαν την ανάγκη ενίσχυσης της επιχειρησιακής του διάστασης, με στόχο την αποτελεσματική ανταπόκριση σε κρίσεις που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημάνθηκε ο ρόλος της Ελλάδα στην παροχή υποστήριξης προς την Κύπρος κατά την πρόσφατη κρίση, με ενέργειες που ενίσχυσαν την παρουσία της ΕΕ στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η γεωπολιτική σημασία της Κύπρου ενισχύεται λόγω της θέσης της στην περιοχή, με την ΕΕ να δίνει έμφαση στη διατήρηση της σταθερότητας και στην προστασία των στρατηγικών της συμφερόντων. Η ευρωπαϊκή διπλωματία προσανατολίζεται στη διατήρηση παρουσίας που διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία των θαλάσσιων και ενεργειακών διαδρομών.
Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις των αποφάσεων. Τόνισε ότι οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις τιμές ενέργειας, επισημαίνοντας την άνοδο του φυσικού αερίου μετά τα πρόσφατα γεγονότα στη Μέση Ανατολή.
Η Επιτροπή προωθεί μέτρα για τη μείωση των χρεώσεων δικτύου και εξετάζει αλλαγές στη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνεται η ενίσχυση της κρατικής στήριξης, με στόχο την απορρόφηση μέρους των αυξήσεων.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε η δημιουργία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου ETS Investment Booster, με προϋπολογισμό 30 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το ταμείο θα στηρίξει έργα που συνδέονται με την απανθρακοποίηση και την ενεργειακή μετάβαση.
