ΕΕ: Ψηφιακό διαβατήριο κοινωνικής ασφάλισης για εργαζόμενους

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε σήμερα μια νέα δέσμη μέτρων με στόχο τη διευκόλυνση της διασυνοριακής κινητικότητας των εργαζομένων και την ενίσχυση των κοινωνικών τους δικαιωμάτων. Η δέσμη περιλαμβάνει πέντε νομοθετικές προτάσεις και μια ανακοίνωση για τη δίκαιη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, εισάγοντας την ψηφιοποίηση εγγράφων κοινωνικής ασφάλισης, την απλούστευση της αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων και την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αρχής Εργασίας.

Το Ευρωπαϊκό Διαβατήριο Κοινωνικής Ασφάλισης (ESSPASS)

Κεντρικό στοιχείο της δέσμης αποτελεί η δημιουργία του ευρωπαϊκού διαβατηρίου κοινωνικής ασφάλισης (ESSPASS), το οποίο θα επιτρέπει στους πολίτες να ζητούν και να λαμβάνουν ηλεκτρονικά έγγραφα κοινωνικής ασφάλισης, όπως την Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας και το φορητό έγγραφο Α1 για τους αποσπασμένους εργαζομένους. Τα έγγραφα αυτά θα μπορούν να αποθηκεύονται στο πορτοφόλι ψηφιακής ταυτότητας της ΕΕ, διευκολύνοντας τη διαδικασία για τους εργαζομένους που μετακινούνται εντός της Ένωσης.

Η ψηφιοποίηση εκτιμάται ότι θα αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, σε διάστημα 12 ετών, οι επιχειρήσεις μπορούν να εξοικονομήσουν έως 64 εκατομμύρια ευρώ, οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης 69 εκατομμύρια ευρώ και οι επιθεωρητές εργασίας 72 εκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, οι ψηφιακές υπογραφές θα μπορούσαν να αποτρέψουν απάτη ύψους έως 277 εκατομμυρίων ευρώ, ενισχύοντας την ασφάλεια και την αξιοπιστία του συστήματος.

Ψηφιακά Επαγγελματικά Προσόντα και Ταχύτερη Αναγνώριση

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει την έκδοση επαγγελματικών προσόντων σε τυποποιημένη ψηφιακή μορφή και τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού εργαλείου σύγκρισης προσόντων. Η διασυνοριακή αναγνώριση για επαγγέλματα όπως γιατροί, νοσηλευτές, μηχανικοί και εκπαιδευτικοί θα γίνεται υποχρεωτικά ψηφιακά, με στόχο η διαδικασία να περιοριστεί σε πέντε εβδομάδες από τρεις μήνες που διαρκεί σήμερα. Αυτή η αλλαγή αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας για τους επαγγελματίες που μετακινούνται σε άλλα κράτη μέλη.

Για τα προσόντα που αποκτώνται εκτός ΕΕ, οι διαδικασίες αναγνώρισης, που σήμερα διαρκούν κατά μέσο όρο 14 μήνες, θα μπορούσαν να περιοριστούν σε τέσσερις μήνες, μειώνοντας παράλληλα κατά το ήμισυ το διοικητικό κόστος για τους εργοδότες. Η Επιτροπή ενέκρινε επίσης το πρώτο κοινό πλαίσιο κατάρτισης για την αυτόματη αναγνώριση προσόντων φυσιοθεραπευτών, διευκολύνοντας την κινητικότητα των επαγγελματιών υγείας.

Οφέλη και Προοπτικές

Συνολικά, η δέσμη μέτρων εκτιμάται ότι μπορεί να αποφέρει οφέλη περίπου 6 δισεκατομμυρίων ευρώ έως το 2040. Το 2024, περίπου 14 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ζούσαν σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ, εκ των οποίων περισσότερα από 10 εκατομμύρια ήταν σε ηλικία εργασίας, αριθμός που αντιστοιχεί στο 3,9% του ενεργού πληθυσμού της Ένωσης. Παράλληλα, το 18% των ερωτηθέντων σε πρόσφατο Ευρωβαρόμετρο δήλωσε ότι θα ήθελε να εργαστεί στο εξωτερικό, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περαιτέρω διευκόλυνση της κινητικότητας.

Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Επιτροπής, αρμόδια για κοινωνικά δικαιώματα και ποιοτικές θέσεις εργασίας, Ροξάνα Μινζάτου, τόνισε ότι «αυτή η δέσμη μέτρων θα αλλάξει ριζικά την ενιαία αγορά προς το καλύτερο». Πρόσθεσε ότι «οι πολίτες θα πρέπει να είναι σε θέση να εργάζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη με την προστασία των κοινωνικών τους δικαιωμάτων και την ταχύτερη αναγνώριση των προσόντων τους και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να προσλαμβάνουν τα ταλέντα που χρειάζονται με λιγότερη γραφειοκρατία και λιγότερες καθυστερήσεις».

Επόμενα Βήματα

Μετά την έγκριση των προτάσεων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα προετοιμάσουν την εφαρμογή του ESSPASS. Ένα χρόνο μετά την έναρξη ισχύος του σχετικού κανονισμού, θα ψηφιοποιηθεί το φορητό έγγραφο Α1, το βασικό έγγραφο για τους εργαζομένους που αποσπώνται σε άλλη χώρα της ΕΕ. Εντός τριών ετών από την έναρξη ισχύος, θα ακολουθήσουν η Ευρωπαϊκή Κάρτα Ασφάλισης Ασθένειας και όλα τα υπόλοιπα έγγραφα κοινωνικής ασφάλισης, ολοκληρώνοντας σταδιακά τη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή για την κοινωνική ασφάλιση των εργαζομένων στην ΕΕ.