ΕΕ: Συμφωνία για άρση κυρώσεων σε Ουσμάνοφ και Φρίντμαν

Οι πρεσβευτές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε κατ' αρχήν συμφωνία για την άρση των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί σε βάρος των Ρώσων επιχειρηματιών Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν, στο πλαίσιο των μέτρων που υιοθετήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η απόφαση, η οποία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης συμφωνίας για την ανανέωση των κυρώσεων εναντίον χιλιάδων άλλων προσώπων και οντοτήτων, θα τεθεί σε ισχύ υπό την προϋπόθεση ότι καμία κυβέρνηση κράτους-μέλους δεν θα προβάλει αντίρρηση εντός των επόμενων ωρών, όπως μετέδωσαν διπλωματικές πηγές.

Η συνολική συμφωνία προβλέπει την παράταση των κυρώσεων για περίοδο τριών ετών, διάστημα σημαντικά μεγαλύτερο από τις συνήθεις εξάμηνες ή ετήσιες ανανεώσεις, γεγονός που υποδηλώνει τη βούληση των Βρυξελλών να διασφαλίσουν σταθερότητα και συνέχεια στην πολιτική κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ωστόσο, η εξαίρεση των δύο επιχειρηματιών έχει προκαλέσει αντιδράσεις και ερωτήματα σχετικά με την επιρροή τρίτων χωρών στη λήψη αποφάσεων της ΕΕ.

Ο ρόλος της Γαλλίας και οι πιέσεις από το Αζερμπαϊτζάν

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η στάση της Γαλλίας, η οποία, σύμφωνα με διπλωμάτες, συντάχθηκε με τη Σλοβακία και άσκησε πιέσεις για τη διαγραφή του Ρωσο-ουζμπέκου δισεκατομμυριούχου Αλισέρ Ουσμάνοφ από τον κατάλογο των κυρώσεων. Η κίνηση αυτή προκάλεσε έκπληξη και δυσαρέσκεια σε αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς η Γαλλία είχε μέχρι πρότινος υιοθετήσει σκληρή στάση απέναντι στη Μόσχα. Σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους διπλωμάτες που μίλησαν στο Reuters, το Παρίσι φέρεται να υπέκυψε σε πιέσεις του Αζερμπαϊτζάν, το οποίο έχει συλλάβει τουλάχιστον δύο Γάλλους υπηκόους. Ωστόσο, υψηλόβαθμος Αζέρος διπλωμάτης απέρριψε κατηγορηματικά αυτούς τους ισχυρισμούς την Παρασκευή.

Η Γαλλία δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια ότι ενήργησε υπέρ της άρσης των κυρώσεων κατά του Ουσμάνοφ, οι οποίες περιλαμβάνουν ταξιδιωτική απαγόρευση εντός της ΕΕ και δέσμευση περιουσιακών στοιχείων που διατηρούνται σε ευρωπαϊκό έδαφος. Η σιωπή της γαλλικής πλευράς εντείνει τις εικασίες για τους πραγματικούς λόγους της στάσης της, τη στιγμή που η ΕΕ επιχειρεί να διατηρήσει ενιαίο μέτωπο απέναντι στη Ρωσία.

Ο Φρίντμαν και το αίτημα του Λουξεμβούργου

Στη συνέχεια, το Λουξεμβούργο ζήτησε την διαγραφή του Μιχαήλ Φρίντμαν από τον κατάλογο κυρώσεων, επικαλούμενο νομικούς και οικονομικούς λόγους. Ο Φρίντμαν διεκδικεί ποσό ύψους 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το Λουξεμβούργο σε υπόθεση που έχει παραπεμφθεί σε διαιτησία. Σύμφωνα με διπλωμάτες της ΕΕ, το Λουξεμβούργο υποστήριξε ότι η θέση του υπέρ της διατήρησης των κυρώσεων κατά του Φρίντμαν θα μπορούσε να αποδυναμωθεί εάν μόνο ο Ουσμάνοφ διαγραφόταν από τη λίστα, δημιουργώντας έτσι ένα νομικό προηγούμενο που θα έθετε σε κίνδυνο τη συνοχή της κυρωτικής πολιτικής.

Η ΕΕ είχε επιβάλει κυρώσεις και στους δύο άνδρες το 2022, χαρακτηρίζοντας τον Ουσμάνοφ ως πρόσωπο που διατηρεί «ιδιαίτερα στενούς δεσμούς» με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Η εξέλιξη αυτή εγείρει ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία του καθεστώτος κυρώσεων, καθώς και για την ικανότητα της ΕΕ να αντιστέκεται σε εξωτερικές πιέσεις και εσωτερικές αντιφάσεις.