ΕΕ: Συνεργασία με Μαρόκο για μεταναστευτικό

Η πρόσφατη μαζική είσοδος μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα ανέδειξε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση στη διαχείριση των εξωτερικών της συνόρων. Το περιστατικό, που σημειώθηκε την περασμένη εβδομάδα, με περίπου 72.000 ανθρώπους να εισέρχονται στο έδαφος της Ένωσης, λειτούργησε ως αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης.

Ο αρμόδιος Επίτροπος της ΕΕ για τη Μετανάστευση, Μάγκνους Μπρούνερ, μιλώντας ενώπιον της επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υπογράμμισε ότι η Ένωση οφείλει να αξιοποιήσει το σύνολο των διαθέσιμων μέσων, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών για τις βίζες και το εμπόριο, προκειμένου να διασφαλίσει τη συνεργασία του Μαρόκου στο μεταναστευτικό ζήτημα. Η δήλωση αυτή έρχεται να επιβεβαιώσει τη στρατηγική της ΕΕ, η οποία στηρίζεται ολοένα και περισσότερο σε συμφωνίες με χώρες της Βόρειας Αφρικής, προσφέροντας οικονομική βοήθεια και άλλα κίνητρα με αντάλλαγμα την εντατικοποίηση των συνοριακών ελέγχων και τη συνεργασία στους επαναπατρισμούς.

Η εξάρτηση από τη γειτονιά και οι επιπτώσεις της

Ο κ. Μπρούνερ, αναφερόμενος στο περιστατικό της Θέουτα, τόνισε ότι αυτό αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση της ευπάθειας της Ένωσης. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, όσο ο έλεγχος των συνόρων εξαρτάται από την καλή βούληση ενός γειτονικού κράτους, η ΕΕ παραμένει εκτεθειμένη. Η διαπίστωση αυτή έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες των επικριτών της συγκεκριμένης στρατηγικής, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η Ένωση καθίσταται ευάλωτη σε πιέσεις από χώρες διέλευσης. Οι χώρες αυτές, σύμφωνα με τους επικριτές, μπορούν να χαλαρώσουν ή να απειλήσουν να χαλαρώσουν τους ελέγχους μετανάστευσης, προκειμένου να αποσπάσουν πολιτικά ή οικονομικά ανταλλάγματα.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Επίτροπος υπογράμμισε την ανάγκη να ενισχυθεί η συνεργασία με τρίτες χώρες στους τομείς των επαναπατρισμών και της επανεισδοχής, τονίζοντας ότι πρέπει να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να εξασφαλιστούν αποτελεσματικές συνεργασίες. Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, εγείρει ερωτήματα σχετικά με το βαθμό επιρροής που μπορεί να ασκήσει η Ένωση σε χώρες με τις οποίες διατηρεί πολυεπίπεδες σχέσεις.

Η μαρτυρία του δημάρχου της Θέουτα

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η τοποθέτηση του δημάρχου του ισπανικού θύλακα, Χουάν Χεσούς Βίβα, ο οποίος μίλησε στους βουλευτές για τις τραγικές διαστάσεις του περιστατικού. Ο κ. Βίβα ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της μαζικής διέλευσης των συνόρων έχασαν τη ζωή τους περίπου 100 άνθρωποι, ενώ εκτίμησε ότι μεταξύ 3.000 και 5.000 μετανάστες παραμένουν ακόμη στην περιοχή της Θέουτα.

Ο δήμαρχος, με ιδιαίτερα σκληρό τόνο, εξέφρασε την έλλειψη εμπιστοσύνης προς το Μαρόκο, δηλώνοντας ότι η χώρα αυτή δεν αποτελεί αξιόπιστο εταίρο. Υποστήριξε, μάλιστα, ότι η ευθύνη για την εποπτεία του μοναδικού χερσαίου συνόρου της Ευρώπης με την Αφρική θα πρέπει να περιέλθει στην ίδια την Ένωση και όχι να παραμείνει στα χέρια του Μαρόκου. Η τοποθέτηση αυτή αναδεικνύει τις έντονες αντιθέσεις και τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν εντός της ΕΕ σχετικά με τον βέλτιστο τρόπο διαχείρισης του μεταναστευτικού ζητήματος.