ΕΕ: Σχέδιο για ευρωπαϊκό άρθρο 4 κατά υβριδικών απειλών

Στις Βρυξέλλες συνεδριάζουν οι υπουργοί Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασικό θέμα συζήτησης τη διαμόρφωση ενός νέου μηχανισμού συντονισμένης αντίδρασης απέναντι σε υβριδικές απειλές, όπως σαμποτάζ, κυβερνοεπιθέσεις και περιστατικά με drones. Η συζήτηση επικεντρώνεται στην ανάγκη για μια κοινή ευρωπαϊκή στάση απέναντι σε επιθέσεις που παραμένουν κάτω από το κατώφλι της ένοπλης σύγκρουσης, στο πρότυπο του Άρθρου 4 του ΝΑΤΟ, χωρίς ωστόσο να προβλέπεται αυτόματη στρατιωτική απάντηση.

Το «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ανάγκης για την Ασφάλεια»

Κεντρικό σημείο των συνομιλιών αποτελεί το υπό διαμόρφωση «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ανάγκης για την Ασφάλεια», το οποίο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε παρουσιάσει στην πρόσφατη ομιλία της για την Κατάσταση της Ένωσης ως έναν μηχανισμό που θα «πλαισιώνει» το Άρθρο 4 του ΝΑΤΟ. Πρόκειται, ουσιαστικά, για την αναζήτηση ενός «ευρωπαϊκού Άρθρου 4», ενός πλαισίου δηλαδή συντονισμένης αντίδρασης απέναντι σε επιθέσεις που δεν φτάνουν στο επίπεδο της ένοπλης σύγκρουσης.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, προσερχόμενη στη σύνοδο, προειδοποίησε ότι «βλέπουμε στις πληροφορίες μας ότι η Ρωσία σχεδιάζει περισσότερες πράξεις σαμποτάζ», υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι επίσης «να διχάσουν και να εκφοβίσουν τις κοινωνίες μας» και να αποτρέψουν τη συνέχιση της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία. Η Κάλλας περιέγραψε τον νέο μηχανισμό ως εργαλείο για «οτιδήποτε βρίσκεται κάτω από το κατώφλι της ένοπλης επίθεσης», με τα κράτη-μέλη, την Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να συνδυάζουν τα διαφορετικά μέσα που διαθέτουν.

Τοποθετήσεις υπουργών Άμυνας

Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει τις υβριδικές απειλές ως μεμονωμένα περιστατικά, παραπέμποντας σε πράξεις σαμποτάζ και περιστατικά με drones, όπως αυτό στο αεροδρόμιο της Λειψίας, και στην ανάγκη κοινής αντιμετώπισής τους. Την ανάγκη να περάσει η Ευρώπη από την αντίδραση στην πρόληψη ανέδειξε και η Ιρλανδή υπουργός Άμυνας, Έλεν ΜακΕντί, η χώρα της οποίας ασκεί την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. «Πρέπει όχι μόνο να μπορούμε να απαντάμε όταν συμβαίνουν περιστατικά, αλλά και να προλαμβάνουμε πιθανές κλιμακώσεις», δήλωσε, σημειώνοντας ότι υπάρχει διάθεση μεταξύ των κρατών-μελών για έναν πρόσθετο ευρωπαϊκό μηχανισμό.

Η επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα

Δεύτερο επείγον «μέτωπο» για τους υπουργούς Άμυνας αποτελεί η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Κάγια Κάλλας προειδοποίησε ότι η ανάγκη για ναυτικά μέσα είναι «μεγαλύτερη από ποτέ», καθώς αυξάνονται τα αιτήματα συνοδείας εμπορικών πλοίων στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Η επιχείρηση είχε σχεδιαστεί με απαίτηση τουλάχιστον δέκα πλοίων, αριθμό που σήμερα δεν διαθέτει. Προσώρας, μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία σηκώνουν το «βάρος» της εν λόγω επιχείρησης, με περιορισμένη συνδρομή της Γαλλίας και του Βελγίου. «Πιέζω» τα κράτη-μέλη για νέες συνεισφορές, είπε η Κάλλας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ανακοινώσεων ακόμη και σήμερα.