ΕΥΑΘ: Επενδύσεις 359 εκατ. ευρώ έως το 2029

Η υποχρεωτική υπαγωγή επτά Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) στη δικαιοδοσία της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης (ΕΥΑΘ ΑΕ) αναμένεται να επιφέρει θετικό αποτύπωμα στα οικονομικά μεγέθη της μητρικής εταιρείας μετά από μερικά χρόνια, παρά το γεγονός ότι αρχικά θα επιβαρύνει τον ισολογισμό της. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΑΘ, Άνθιμος Αμανατίδης, κατά τη διάρκεια της ετήσιας τακτικής γενικής συνέλευσης της εταιρείας, ανέφερε ότι κατά το πρώτο έως ενάμισι έτος μετά την υπαγωγή, τα κέρδη προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων (EBITDA) εκτιμάται ότι θα μειωθούν κατά 15% έως 20%. Αυτό οφείλεται στο υψηλό λειτουργικό κόστος και στη χαμηλή εισπραξιμότητα που χαρακτηρίζει αυτές τις δημοτικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, από το δεύτερο και κυρίως το τρίτο έτος, η εικόνα αναμένεται να αντιστραφεί, με αύξηση των EBITDA κατά 30%.

Οικονομικές προκλήσεις και επενδυτικά σχέδια

Ο κ. Αμανατίδης υπογράμμισε ότι πολλές από τις ΔΕΥΑ αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα και υψηλό δανεισμό, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια συνολική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι οι θέσεις εργασίας των υπαλλήλων σε αυτές τις επιχειρήσεις είναι πλήρως διασφαλισμένες. Ειδική αναφορά έγινε στη Χαλκιδική, όπου σχεδιάζεται ένα επενδυτικό σχέδιο ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ. Στόχος είναι η θωράκιση της περιοχής απέναντι στις αυξανόμενες ανάγκες ύδρευσης, που εντείνονται λόγω της τουριστικής ανάπτυξης, και η αντιμετώπιση του φαινομένου της λειψυδρίας. Συγκεκριμένα, στην ΕΥΑΘ θα υπαχθούν οι ΔΕΥΑ Λαγκαδά, Θέρμης, Βόλβης της Θεσσαλονίκης, καθώς και οι ΔΕΥΑ Νέας Προποντίδας, Κασσάνδρας, Πολυγύρου και Αριστοτέλη της Χαλκιδικής.

Κατά τη γενική συνέλευση, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη με απαρτία 78,4%, εγκρίθηκε η διανομή αυξημένου μερίσματος 0,0746 ευρώ ανά μετοχή από τα κέρδη της χρήσης 2025, με ημερομηνία αποκοπής την 25η Αυγούστου. Ο πρόεδρος της ΕΥΑΘ ΑΕ, Άγις Παπαδόπουλος, τόνισε ότι κανείς δεν αμφισβητεί πως η σημαντική επέκταση των δραστηριοτήτων της εταιρείας στην υπόλοιπη περιφερειακή ενότητα της Θεσσαλονίκης και στη Χαλκιδική θα αποτελέσει μια μεγάλη πρόκληση. «Σε επενδυτικό, επιχειρησιακό και λειτουργικό επίπεδο θα υπάρξουν δυσκολίες και προβλήματα, αλλά ως εταιρεία πιστεύουμε ότι έχουμε την τεχνογνωσία και τις δυνατότητες να τα διαχειριστούμε», ανέφερε χαρακτηριστικά. Προέβλεψε, μάλιστα, ότι η επέκταση αυτή θα οδηγήσει σε αύξηση του οικονομικού αντικειμένου, του κύκλου εργασιών και, σε βάθος χρόνου, της κερδοφορίας της ΕΥΑΘ, η οποία διαφορετικά δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί.

Υδρολογική θωράκιση και επενδύσεις υποδομής

Ο κ. Παπαδόπουλος αναφέρθηκε επίσης στις εξαιρετικά απαιτητικές συνθήκες που διαμορφώνουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η κλιματική κρίση, οι οποίες επηρεάζουν αναπόφευκτα τις εταιρείες ύδρευσης παγκοσμίως. Φαινόμενα όπως οι πλημμύρες και οι πυρκαγιές επιβάλλουν έναν διαφορετικό σχεδιασμό των υποδομών. Παρά την αύξηση της επισκεψιμότητας της πόλης και τα προβλήματα στον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων λόγω των καιρικών συνθηκών (ενδεικτικά, η χιονοκάλυψη μειώθηκε κατά 60% σε σχέση με τη μέση τιμή της περιόδου 1984-2025), η Θεσσαλονίκη είναι «υδρολογικά θωρακισμένη». Αυτό οφείλεται στα σημαντικά έργα υποδομής που έχουν ήδη υλοποιηθεί, ενώ ακολουθούν ακόμη περισσότερα.

Για την περίοδο 2025-2029, οι προγραμματισμένες επενδύσεις της ΕΥΑΘ ΑΕ ανέρχονται σε 359 εκατομμύρια ευρώ. Αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας μέσω διμερών συμβάσεων PPA, προϋπολογισμού 68 εκατομμυρίων ευρώ (με ορίζοντα το 2035), την εγκατάσταση 200.000 έξυπνων μετρητών, που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το 2028 (έργο ύψους 49,6 εκατομμυρίων ευρώ), την ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Λυμάτων Θεσσαλονίκης (41 εκατομμύρια ευρώ, που ολοκληρώθηκε πέρυσι), την επέκταση της Εγκατάστασης Επεξεργασίας Νερού Θεσσαλονίκης (21,7 εκατομμύρια ευρώ, με προγραμματισμένη ολοκλήρωση το 2027) και την αναβάθμιση της μονάδας επεξεργασίας λυμάτων «Αινείας» (7,7 εκατομμύρια ευρώ, με ορίζοντα ολοκλήρωσης επίσης το 2027).

Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη έργα ανακαινίσεων και επισκευών του δικτύου, ενίσχυσης του υδαταγωγού της Αραβησσού, αντικατάστασης δικτύων αποχέτευσης και πιλοτικών εφαρμογών για τη μείωση του μη τιμολογούμενου νερού, τα οποία αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του τρέχοντος έτους. Τον Σεπτέμβριο του 2028 προγραμματίζεται η ολοκλήρωση της κατασκευής του εξωτερικού δικτύου ύδρευσης Πεύκων-Χορτιάτη, για το οποίο η σύμβαση υπεγράφη πρόσφατα παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου. Για φέτος, προγραμματίζεται επίσης η συμβασιοποίηση νέων έργων, όπως η κατασκευή νέων δεξαμενών ύδρευσης (16 εκατομμύρια ευρώ), η αναβάθμιση των δικτύων ύδρευσης στο Ωραιόκαστρο και η υδροδότηση Μελισσοχωρίου, Δρυμού και Λητής (15 εκατομμύρια ευρώ), καθώς και η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού συστήματος εξυπηρέτησης πελατών και τιμολόγησης (9,8 εκατομμύρια ευρώ).

Αντιδράσεις από την τοπική αυτοδιοίκηση

Πριν από την έναρξη των εργασιών της γενικής συνέλευσης, οι δήμαρχοι των περιοχών της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής που επηρεάζονται από την υπαγωγή των ΔΕΥΑ στην ΕΥΑΘ εξέφρασαν εκ νέου την πλήρη αντίθεσή τους. Υποστήριξαν ότι δεν υπήρξε επαρκής διαβούλευση για το θέμα, ενώ εργαζόμενοι των δημοτικών εταιρειών ύδρευσης πραγματοποίησαν συμβολική διαμαρτυρία έξω από τα γραφεία της εταιρείας, κρατώντας πανό και φωνάζοντας συνθήματα. Ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και βουλευτής Β' Θεσσαλονίκης, Σωκράτης Φάμελλος, εξέφρασε αγωνία για τους σοβαρούς κινδύνους που, όπως είπε, εγκυμονεί «η βίαιη συγχώνευση» των ΔΕΥΑ με την ΕΥΑΘ. Σημείωσε ότι η κυβέρνηση μπλέκει την ΕΥΑΘ, ένα δημόσιο περιουσιακό στοιχείο της πόλης, «σε ένα ναρκοπέδιο προβλημάτων», χαρακτηρίζοντας «ακατανόητη την εμμονή» στις συγχωνεύσεις, η οποία, αντί να έχει όφελος, θα προκαλέσει υποβάθμιση των υπηρεσιών.

Ο δήμαρχος Θέρμης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος, εξέφρασε ανησυχία και φόβο για το αποτέλεσμα της υποχρεωτικής υπαγωγής, τονίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν να μην έχει προηγηθεί επαρκής διαβούλευση για ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα. Υποστήριξε ότι το αντικείμενο που «φορτώνεται» στην ΕΥΑΘ δεν έχει καμία σχέση με όσα διαχειρίζεται σήμερα η εταιρεία, καθώς οι περιφερειακοί δήμοι της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής έχουν τεράστιες ιδιομορφίες, όπως το μεγάλο ποσοστό νερού που προορίζεται για άρδευση, τις οποίες η αυτοδιοίκηση διαχειρίζεται εδώ και χρόνια με υπευθυνότητα. Τον προβληματισμό του κατέθεσε και ο δήμαρχος Βόλβης, Διαμαντής Λιάμας, σημειώνοντας ότι ο δήμος του, με 39 οικισμούς, 65 γεωτρήσεις, πέντε πηγές και 30 αρδευτικές εγκαταστάσεις, έχει αντιμετωπίσει με επιτυχία προβλήματα και έχει εξοικονομήσει ενέργεια εκσυγχρονίζοντας τα αντλιοστάσια νερού.

Η δήμαρχος Λαγκαδά, Νίκη Ανδρεάδου, εξέφρασε την πλήρη αντίθεσή της, επισημαίνοντας ότι η διαχείριση του νερού θα πρέπει να ανήκει στον εγγύτερο βαθμό της αυτοδιοίκησης για να υπάρχει πιο άμεση λογοδοσία. Ο δήμος Λαγκαδά αποτελεί το ένα τρίτο του νομού Θεσσαλονίκης και περιλαμβάνει 40 χωριά και την πόλη του Λαγκαδά. Τέλος, ο δήμαρχος Νέας Προποντίδας, Μανώλης Καρράς, εκπροσωπώντας και άλλους δημάρχους της Χαλκιδικής, δήλωσε: «Όλοι μας διαφωνούμε και δεν ερωτηθήκαμε», κάνοντας λόγο για ανεπαρκή διαβούλευση και τονίζοντας ότι εμμένει στην εθελούσια συνένωση των ΔΕΥΑ, όπως προβλέπει ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης.