Σε φάση άμεσης ενεργοποίησης εισέρχεται το νέο πλαίσιο παρεμβάσεων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για το ιδιωτικό χρέος, με στόχο την ταχύτερη διευθέτηση οφειλών και την οικονομική ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που πιέζονται από ληξιπρόθεσμα χρέη, πλειστηριασμούς και κατασχέσεις.
Οι παρεμβάσεις αναμένεται να τεθούν σταδιακά σε εφαρμογή έως το τέλος Ιουνίου και φέρνουν αλλαγές στην προστασία της πρώτης κατοικίας, νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για οφειλές προς Εφορία και ΕΦΚΑ, επέκταση του εξωδικαστικού μηχανισμού και ειδική πρόβλεψη για άρση κατασχέσεων σε τραπεζικούς λογαριασμούς.
Ειδική ρύθμιση για την πρώτη κατοικία
Βασικός πυλώνας του νέου σχεδίου είναι η ενίσχυση της προστασίας της κύριας κατοικίας μέσα από τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η ρύθμιση, που εκτιμάται ότι θα ψηφιστεί εντός του μήνα, προβλέπει πως οι οφειλέτες θα μπορούν να καταθέτουν αίτηση ρύθμισης αποκλειστικά για την πρώτη κατοικία τους.
Η νέα διαδικασία θα εστιάζει στην αξία του συγκεκριμένου ακινήτου και στις πραγματικές δυνατότητες αποπληρωμής του οφειλέτη. Με αυτό το μοντέλο, ανοίγει περιθώριο για μεγαλύτερες διαγραφές χρεών και χαμηλότερες μηνιαίες δόσεις, ώστε η ρύθμιση να είναι βιώσιμη και να αποτρέπει την απώλεια της κατοικίας.
Η υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη θα μπορεί να ρευστοποιείται, με τα έσοδα να κατευθύνονται στην εξόφληση μέρους των υποχρεώσεων. Η αλλαγή αυτή διαφοροποιεί τη διαδικασία σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο, όπου εξετάζεται συνολικά η περιουσιακή κατάσταση του ενδιαφερομένου.
Παράλληλα, προχωρά η ενεργοποίηση του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την προστασία ευάλωτων δανειοληπτών. Ο Φορέας θα αποκτά την κύρια κατοικία οφειλετών που οδηγείται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τους την εκμισθώνει υποχρεωτικά για χρονικό διάστημα 12 ετών.
Με αυτόν τον τρόπο, οι δικαιούχοι θα μπορούν να παραμένουν στην κατοικία τους, διατηρώντας δικαίωμα επαναγοράς είτε μετά τη λήξη της μίσθωσης είτε νωρίτερα, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το κράτος θα χορηγεί στεγαστική ενίσχυση από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα, ώστε να στηριχθεί η καταβολή του ενοικίου και να περιοριστούν οι απώλειες κύριας κατοικίας.
Έκτακτη ρύθμιση 72 δόσεων για Εφορία και ΕΦΚΑ
Στο πεδίο των ληξιπρόθεσμων χρεών προς το Δημόσιο, έως τον Ιούνιο αναμένεται να ενεργοποιηθεί νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 μηνιαίων δόσεων για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Η ρύθμιση θα αφορά χρέη που έχουν βεβαιωθεί έως το τέλος του 2023 και παραμένουν αρρύθμιστα έως τον Απρίλιο του 2026.
Κρίσιμη προϋπόθεση για την ένταξη στη νέα ρύθμιση θα είναι η τακτοποίηση όλων των νεότερων οφειλών που δημιουργήθηκαν από το 2024 και μετά. Οι οφειλέτες θα πρέπει είτε να τις έχουν εξοφλήσει είτε να τις έχουν εντάξει σε ενεργή ρύθμιση, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στο νέο σχήμα αποπληρωμής.
Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να δοθεί ακόμη μία δυνατότητα σε πολίτες και επιχειρήσεις που έχασαν προηγούμενες ρυθμίσεις ή αδυνατούν να ανταποκριθούν στις τρέχουσες υποχρεώσεις τους. Η παρέμβαση θεωρείται σημαντική για όσους έχουν συσσωρευμένα χρέη και κινδυνεύουν με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
Ταυτόχρονα, διευρύνεται η πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό για οφειλές άνω των 5.000 ευρώ. Το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει αποπληρωμή έως και σε 240 μηνιαίες δόσεις, με επιτόκιο κοντά στο 3%, ενώ θα προβλέπεται δυνατότητα μερικής διαγραφής χρεών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η διαδικασία θα απαιτεί άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, προκειμένου να αξιολογείται με πληρότητα η οικονομική κατάσταση κάθε οφειλέτη. Το υπουργείο εκτιμά ότι η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού θα ενισχύσει τις βιώσιμες ρυθμίσεις και θα μειώσει την πίεση από κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και λοιπά αναγκαστικά μέτρα.
Νέο πλαίσιο για άρση κατασχέσεων
Σημαντική αλλαγή προβλέπεται και για τις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών. Σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση, θα μπορεί να αίρεται η κατάσχεση με την καταβολή του 25% της συνολικής οφειλής, εφόσον το υπόλοιπο ποσό ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση αποπληρωμής.
Το μέτρο θα εφαρμόζεται μία φορά για κάθε οφειλέτη. Αν δημιουργηθούν νέες ληξιπρόθεσμες οφειλές, η δυνατότητα επανενεργοποίησης της άρσης θα παρέχεται μόνο μετά την πλήρη εξόφληση των χρεών που εκκρεμούν.
Η παρέμβαση χαρακτηρίζεται κρίσιμη για επαγγελματίες, εργαζομένους και μικρές επιχειρήσεις που λειτουργούν με δεσμευμένους τραπεζικούς λογαριασμούς και αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια στις καθημερινές συναλλαγές τους. Το συνολικό πακέτο αποσκοπεί στην επανένταξη των οφειλετών στην οικονομική κανονικότητα, με παράλληλη διασφάλιση της είσπραξης μέρους των δημοσίων και ιδιωτικών απαιτήσεων.
