Εφορία: Τα ληξιπρόθεσμα χρέη έφτασαν τα 114,57 δισ. ευρώ

Η συσσώρευση των ληξιπρόθεσμων χρεών προς την Εφορία συνεχίζει να βαραίνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, παρά τις πάγιες ρυθμίσεις, τις εισπρακτικές κινήσεις και τις διαρκείς παρεμβάσεις της φορολογικής διοίκησης. Η ακρίβεια, το υψηλό κόστος ζωής και οι αλλεπάλληλες φορολογικές υποχρεώσεις πιέζουν όλο και περισσότερους φορολογούμενους, οδηγώντας στη δημιουργία νέων οφειλών προς το Δημόσιο.

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, όπως επεξεργάστηκαν από το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, δείχνουν ότι στο τέλος Απριλίου 2026 το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο έφτασε τα 114,57 δισ. ευρώ. Η αύξηση σε σχέση με τον Απρίλιο του 2025 ανέρχεται σε 3,77 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα όχι μόνο δεν περιορίζεται, αλλά αποκτά σταθερά μεγαλύτερες διαστάσεις.

Η πραγματική εικόνα είναι ακόμη πιο βαριά, καθώς το ποσό που εμφανίζεται στους επίσημους πίνακες έχει επηρεαστεί από διαγραφές και μεταφορές χρεών στην κατηγορία των ανεπίδεκτων είσπραξης. Χωρίς αυτές τις λογιστικές μετακινήσεις, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών θα ήταν αισθητά υψηλότερο, γεγονός που αποκαλύπτει την πραγματική πίεση που έχει δημιουργηθεί στην οικονομία.

Συνολικά, 35,53 δισ. ευρώ, δηλαδή το 31,01% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου, έχουν χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης. Μόνο τον Νοέμβριο του 2025 μεταφέρθηκε σε αυτή την κατηγορία πρόστιμο του πρώην ΚΒΣ ύψους 5,51 δισ. ευρώ, περιορίζοντας με τεχνητό τρόπο την ετήσια αύξηση των οφειλών που εμφανίζονται ως ενεργές.

Το πραγματικό χρέος και οι φορολογικές οφειλές

Το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώνεται περίπου στα 79 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, τα 52,37 δισ. ευρώ, δηλαδή το 66,26%, αφορούν καθαρά φορολογικές οφειλές. Τα πρόστιμα ανέρχονται σε 17,45 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 22,09%, ενώ οι μη φορολογικές οφειλές, όπως δάνεια, καταλογισμοί και δικαστικά έξοδα, φτάνουν τα 9,2 δισ. ευρώ, ποσοστό 11,65%.

Η ανάλυση των φορολογικών χρεών δείχνει ότι 8,15 δισ. ευρώ συνδέονται με αφερέγγυους οφειλέτες, ενώ άλλα 17,28 δισ. ευρώ προέρχονται από οφειλές ηλικίας άνω των δέκα ετών. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικά εισπράξιμο τμήμα περιορίζεται στα 26,95 δισ. ευρώ, από το οποίο προέρχεται το 92,4% των συνολικών εισπράξεων της φορολογικής διοίκησης.

Η διαπίστωση είναι αποκαλυπτική: σχεδόν όλα τα έσοδα από ληξιπρόθεσμα χρέη προέρχονται από περίπου το ένα τρίτο του πραγματικού υπολοίπου. Το υπόλοιπο τμήμα παραμένει είτε εξαιρετικά δύσκολο να εισπραχθεί είτε πρακτικά χαμένο, δημιουργώντας μια πλασματική εικόνα μεγάλου χρέους, το οποίο στην πράξη δεν μπορεί να μετατραπεί εύκολα σε δημόσιο έσοδο.

Η μεγαλύτερη πηγή φορολογικών οφειλών παραμένει ο ΦΠΑ, με χρέη ύψους 24,74 δισ. ευρώ, που αντιστοιχούν στο 47,23% των φορολογικών οφειλών. Ακολουθεί ο φόρος εισοδήματος με ποσοστό 42,17%, ενώ οι φόροι στην περιουσία, ανάμεσά τους και ο ΕΝΦΙΑ, διαμορφώνονται στα 2,79 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 5,33% των φορολογικών χρεών.

Περισσότεροι οφειλέτες, λίγοι με το μεγαλύτερο χρέος

Στο τέλος Απριλίου 2026 οι οφειλέτες της Εφορίας έφτασαν τους 4.251.967, φυσικά και νομικά πρόσωπα. Σε ετήσια βάση αυξήθηκαν κατά 9.460, με τη μεταβολή να προέρχεται κυρίως από μικρές οφειλές έως 50 ευρώ, όπου προστέθηκαν σχεδόν 77.000 νέοι οφειλέτες.

Σε μηνιαία βάση, πάντως, ο αριθμός των οφειλετών μειώθηκε κατά 545.788 σε σχέση με τον Μάρτιο. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την εξόφληση ή τη ρύθμιση της πρώτης δόσης του ΕΝΦΙΑ, η οποία είχε προκαλέσει προσωρινή διόγκωση του αριθμού των οφειλετών τον προηγούμενο μήνα.

Η κατανομή των χρεών δείχνει το βαθύ χάσμα ανάμεσα στους πολλούς μικρούς οφειλέτες και στους ελάχιστους μεγάλους. Το 96,57% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου προέρχεται από οφειλές άνω των 10.000 ευρώ. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι οι οφειλές άνω του 1 εκατ. ευρώ συγκεντρώνουν το 75,53% του συνολικού χρέους, αν και αφορούν μόλις το 0,24% των οφειλετών.

Στον αντίποδα, το 90,4% των οφειλετών χρωστά ποσά έως 10.000 ευρώ. Οι συγκεκριμένες οφειλές, όμως, αντιστοιχούν μόλις στο 3,43% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το βάρος του χρέους συγκεντρώνεται σε πολύ μικρό αριθμό μεγάλων οφειλετών, ενώ η πλειονότητα των πολιτών βρίσκεται αντιμέτωπη με μικρότερες, αλλά συχνά ασφυκτικές για την καθημερινότητά της υποχρεώσεις.

Από το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών, τα φυσικά πρόσωπα χρωστούν 43,53 δισ. ευρώ, δηλαδή το 38%. Τα νομικά πρόσωπα συγκεντρώνουν χρέη ύψους 71,04 δισ. ευρώ, ποσοστό 62% του συνολικού υπολοίπου. Η κατανομή αυτή αποτυπώνει τη μεγάλη συμμετοχή των επιχειρηματικών οφειλών στο συνολικό ιδιωτικό χρέος προς το Δημόσιο.

Παρά την ύπαρξη πάγιων ρυθμίσεων σε 24 και 48 δόσεις, μόλις 5,39 δισ. ευρώ, δηλαδή το 6,83% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου, βρίσκεται σήμερα σε καθεστώς ρύθμισης. Τα υψηλότερα ποσοστά ένταξης εμφανίζονται στις οφειλές από 10.001 έως 100.000 ευρώ, ενώ πολύ χαμηλή παραμένει η συμμετοχή τόσο στις μικρές οφειλές έως 500 ευρώ όσο και στις μεγάλες άνω των 500.000 ευρώ.

Τα στοιχεία καταρρίπτουν το αφήγημα ότι οι υπάρχουσες ρυθμίσεις επαρκούν για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα. Η Εφορία συνεχίζει να βλέπει το ληξιπρόθεσμο χρέος να φουσκώνει, οι πολίτες πιέζονται από την ακρίβεια και τις φορολογικές προθεσμίες, ενώ το κράτος εμφανίζεται να κυνηγά ένα τεράστιο ποσό από το οποίο μόνο ένα μικρό μέρος είναι πραγματικά εισπράξιμο.