Τα σενάρια για τον χρόνο των επόμενων εκλογών έχουν πλέον περάσει στο κέντρο των κυβερνητικών συζητήσεων, προκαλώντας διαφορετικές προσεγγίσεις τόσο μεταξύ υπουργών όσο και στο στενό περιβάλλον του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το ερώτημα αν οι κάλπες θα στηθούν το φθινόπωρο ή την άνοιξη παραμένει ανοιχτό, με το Μέγαρο Μαξίμου να σταθμίζει πολιτικά, κοινωνικά και διεθνή δεδομένα πριν από οποιαδήποτε τελική απόφαση.
Η πλήρης εξάντληση της τετραετίας δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως αδιαπραγμάτευτη θεσμική γραμμή. Παρά τις δημόσιες διαψεύσεις, οι συζητήσεις για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες έχουν ανοίξει και εκτός του στενού κυβερνητικού πυρήνα. Στο παρασκήνιο αναγνωρίζεται ότι το πολιτικό ημερολόγιο παραμένει ευέλικτο, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να διαβάσει έγκαιρα τις συνθήκες που θα διαμορφωθούν τους επόμενους μήνες.
Ρευστότητα στο εσωτερικό και στο διεθνές περιβάλλον
Βασικός παράγοντας αβεβαιότητας είναι η μεγάλη ρευστότητα που επικρατεί τόσο στην εσωτερική πολιτική σκηνή όσο και στο διεθνές πεδίο. Οι εξελίξεις σε οικονομία, γεωπολιτική, κοινωνικό κλίμα και αντιπολίτευση καθιστούν δύσκολη οποιαδήποτε ασφαλή πρόβλεψη. Στο κυβερνητικό επιτελείο γνωρίζουν ότι η επιλογή του χρόνου των εκλογών δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από ένα σύνολο μεταβλητών που ακόμη δεν έχουν αποκρυσταλλωθεί.
Σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση για τον εκλογικό χρόνο δεν αφορά μόνο την τυπική λήξη της κυβερνητικής θητείας. Συνδέεται με την αναζήτηση του κατάλληλου πολιτικού momentum, με την εικόνα της κυβέρνησης, με τις κινήσεις της αντιπολίτευσης και με το αν η κοινωνία θα είναι έτοιμη να μπει σε προεκλογική περίοδο.
Οι δύο γραμμές μέσα στην κυβέρνηση
Στο εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης διαμορφώνονται δύο βασικές σχολές σκέψης. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι θεωρούν ότι το φθινόπωρο μπορεί να προσφέρει ευνοϊκό παράθυρο για εκλογές, ιδίως αν η κυβέρνηση επιδιώξει να προλάβει φθορές ή απρόβλεπτες εξελίξεις. Από την άλλη, υπάρχουν εκείνοι που εκτιμούν ότι η άνοιξη παρέχει μεγαλύτερο χρόνο προετοιμασίας και καλύτερη δυνατότητα πολιτικής διαχείρισης.
Οι σχετικές συζητήσεις έχουν γίνει σε επίπεδο υπουργών που έχουν εικόνα των προβληματισμών του Πρωθυπουργού. Το προηγούμενο διάστημα, με πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη, συζητήθηκαν ευρύτερα ζητήματα πολιτικής στρατηγικής, αλλά και παράμετροι που σχετίζονται με τον πιθανό χρόνο των εκλογών.
Κορυφαίος υπουργός με εμπειρία στις εκλογικές διαδικασίες φέρεται να αναγνωρίζει ότι το χρονικό παράθυρο από τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο έως την άνοιξη παραμένει ανοιχτό. Ωστόσο, επισημαίνει ότι το πολιτικό τοπίο εξακολουθεί να είναι ασταθές και ότι ακόμη και το σενάριο των φθινοπωρινών εκλογών, παρότι θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να θεωρηθεί ιδανικό, σήμερα φαίνεται μακρινό. Η απόσταση των πέντε μηνών, σε πολιτικούς όρους, θεωρείται μεγάλη.
Το κλίμα στην κοινωνία και οι άγνωστοι παίκτες
Ένα ακόμη κρίσιμο στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη είναι η στάση της κοινωνίας. Στο κυβερνητικό επιτελείο υπάρχει η εκτίμηση ότι οι πολίτες δεν βρίσκονται ακόμη σε εκλογική διάθεση, γεγονός που περιπλέκει τους υπολογισμούς. Η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες απαιτεί πολιτική νομιμοποίηση, πειστικό αφήγημα και συνθήκες που να καθιστούν την επιλογή κατανοητή από το εκλογικό σώμα.
Παράλληλα, το πολιτικό σκηνικό δεν έχει πάρει την τελική του μορφή. Στο Μαξίμου γνωρίζουν ότι δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη όλοι οι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Οι διεργασίες στην αντιπολίτευση, οι πιθανές ανακατατάξεις στον χώρο της Κεντροαριστεράς και η συνολική κυβερνητική φθορά αποτελούν στοιχεία που θα βαρύνουν στην τελική απόφαση.
Έτσι, το εκλογικό ημερολόγιο παραμένει ανοιχτό, με το φθινόπωρο και την άνοιξη να αποτελούν τα δύο βασικά σημεία αναφοράς. Η τελική επιλογή θα εξαρτηθεί από τη συγκυρία, τη δυνατότητα του Πρωθυπουργού να επιβάλει την πολιτική ατζέντα και την εκτίμηση του Μαξίμου για το πότε η κάλπη μπορεί να λειτουργήσει με τους ευνοϊκότερους δυνατούς όρους για τη Νέα Δημοκρατία.
