ΕΚΤ: Δεύτερη αύξηση επιτοκίων το 2026 λόγω πετρελαίου

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε στη δεύτερη αύξηση των επιτοκίων της εντός του 2026, λαμβάνοντας την απόφαση αυτή σε ένα περιβάλλον έντονων πληθωριστικών πιέσεων που τροφοδοτούνται από το νέο ράλι στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για τη διατήρηση του πληθωρισμού σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα του μεσοπρόθεσμου στόχου του 2%, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για περαιτέρω νομισματική σύσφιξη.

Η αύξηση των βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, αντίστοιχη με εκείνη του Ιουνίου, επιβεβαίωσε τις προσδοκίες των αγορών και των αναλυτών, οι οποίοι είχαν προειδοποιήσει ότι η κεντρική τράπεζα δεν διαθέτει επαρκή περιθώρια ελιγμών. Καθοριστικός παράγοντας για αυτή την εξέλιξη υπήρξε η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι, γεγονός που αποδίδεται στη νέα κλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κατά τη διάρκεια της τρέχουσας εβδομάδας.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι πληθωριστικές πιέσεις στη ζώνη του ευρώ κατέγραψαν ανοδική τροχιά, με τον ετήσιο πληθωρισμό να ανέρχεται στο 2,8% τον Ιούνιο, στο 2,9% τον Ιούλιο και στο 3,3% τον Αύγουστο. Η πορεία αυτή διευρύνει την απόκλιση από τον στόχο της ΕΚΤ για πληθωρισμό στο 2%, υπογραμμίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η νομισματική πολιτική.

Σε επίσημη ανακοίνωσή της, η ΕΚΤ επισημαίνει: «Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε σήμερα να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να δημιουργεί πιέσεις στον πληθωρισμό, ο οποίος αναμένεται να παραμείνει πολύ πάνω από τον στόχο για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Η απόφαση που λήφθηκε σήμερα υπογραμμίζει τη δέσμευση του Διοικητικού Συμβουλίου να καθορίζει τη νομισματική πολιτική με σκοπό να διασφαλίζει ότι ο πληθωρισμός σταθεροποιείται στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα.»

Οι νέες προβλέψεις

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο των νέων προβολών των εμπειρογνωμόνων της ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 3,0% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028, έναντι 3,0% το 2026, 2,3% το 2027 και 2,0% το 2028 στις προβλέψεις του Ιουνίου. Αναφορικά με τον πληθωρισμό χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, το βασικό σενάριο προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί σε 2,5% το 2026, 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028, από 2,5% το 2026 και το 2027 και 2,2% το 2028 στις προβλέψεις του Ιουνίου.

Σε σύγκριση με τον Ιούνιο, η προβολή του βασικού σεναρίου για τον πληθωρισμό παραμένει αμετάβλητη για το 2026, ενώ έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω για το 2027 και το 2028. Η προβολή του βασικού σεναρίου για τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης είναι 0,9% για το 2026, 1,4% για το 2027 και 1,5% για το 2028, από 0,8% το 2026, 1,2% το 2027 και 1,5% το 2028 στις προβλέψεις του Ιουνίου.

Πρόκειται για μια αναθεώρηση προς τα πάνω τόσο για το 2026 όσο και για το 2027, η οποία αντανακλά κυρίως την υψηλότερη από ό,τι αναμενόταν ανθεκτικότητα της οικονομίας της ζώνης του ευρώ. Οι προοπτικές εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από υψηλή αβεβαιότητα, με τους κινδύνους να είναι ανοδικοί για τον πληθωρισμό και καθοδικοί για την οικονομική ανάπτυξη. Σε ό,τι αφορά τη διαταραχή της ενέργειας, τα επικαιροποιημένα σενάρια που κατάρτισαν οι εμπειρογνώμονες αποτυπώνουν το ευρύ φάσμα αποτελεσμάτων σε σχέση με το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί ο ρυθμός ανάπτυξης και ο πληθωρισμός βάσει διαφορετικών υποθέσεων για την ένταση και τη διάρκεια της εν λόγω διαταραχής, καθώς και με τις έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις της.

Με τη σημερινή του απόφαση, το Διοικητικό Συμβούλιο εξακολουθεί να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η σύγκρουση. Θα ακολουθήσει μια προσέγγιση βασιζόμενη στα εκάστοτε διαθέσιμα στοιχεία και θα λαμβάνει αποφάσεις από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για τον καθορισμό της κατάλληλης κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Ειδικότερα, οι αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου όσον αφορά τα επιτόκια θα βασίζονται στην αξιολόγησή του για τις προοπτικές του πληθωρισμού και τους κινδύνους που τις περιβάλλουν, υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοπιστωτικών στοιχείων, καθώς και για τη δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και την ένταση με την οποία μεταδίδεται η νομισματική πολιτική. Το Διοικητικό Συμβούλιο δεν δεσμεύεται εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων.

Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ

Το Διοικητικό Συμβούλιο αποφάσισε να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης. Κατά συνέπεια, τα επιτόκια της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων, των πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης και της διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης θα αυξηθούν σε 2,50%, 2,65% και 2,90% αντιστοίχως, με ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026.

Τα προγράμματα APP και PEPP

Τα χαρτοφυλάκια στο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού (APP) και στο έκτακτο πρόγραμμα αγοράς στοιχείων ενεργητικού λόγω πανδημίας (PEPP) μειώνονται με μετρημένο και προβλέψιμο ρυθμό, καθώς το Ευρωσύστημα δεν επανεπενδύει πλέον τα ποσά από την εξόφληση τίτλων κατά τη λήξη τους. Το Διοικητικό Συμβούλιο είναι έτοιμο να προσαρμόσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του εντός των ορίων της εντολής που του έχει ανατεθεί, προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στον στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και να διαφυλάξει την ομαλή λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Επιπλέον, το μέσο για την προστασία της μετάδοσης (Transmission Protection Instrument – TPI) είναι διαθέσιμο για να αντισταθμίζει ανεπιθύμητες, άτακτες εξελίξεις στην αγορά που θέτουν σοβαρή απειλή για τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής σε όλες τις χώρες της ζώνης του ευρώ, επιτρέποντας έτσι στο Διοικητικό Συμβούλιο να εκπληρώνει πιο αποτελεσματικά την αποστολή του για σταθερότητα των τιμών.