Έκθεση ΕΜΠ: Ανεπαρκής προστασία και κρίσιμα λάθη

Πόρισμα ΕΜΠ για Βιολάντα: Εκτεταμένες αστοχίες και κρίσιμες παραλείψεις

Σοβαρές τεχνικές ελλείψεις και εκτεταμένες φθορές καταγράφονται στο πόρισμα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου για την έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο πέντε εργαζομένων. Η έκθεση, η οποία εκτείνεται σε 95 σελίδες, αποτυπώνει ένα σύνολο παραγόντων που συνέβαλαν στη διαρροή προπανίου, με βασικό στοιχείο τη διάτρηση της υπόγειας σωλήνωσης και την ανεπαρκή αντιδιαβρωτική προστασία.

Η πραγματογνωμοσύνη εκπονήθηκε στο πλαίσιο προκαταρκτικής εξέτασης, κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, και περιλαμβάνει αυτοψία στο σημείο, εκσκαφή της υπόγειας εγκατάστασης και λεπτομερή εργαστηριακή ανάλυση μεταλλικών δειγμάτων.

Τα ευρήματα από τα δείγματα και ο μηχανισμός διάβρωσης

Κατά την έρευνα ελήφθησαν επτά δείγματα από το υπόγειο δίκτυο μεταφοράς καυσίμου, εκ των οποίων τέσσερα εξετάστηκαν σε βάθος. Τα αποτελέσματα έδειξαν σημαντική υποβάθμιση της προστατευτικής επικάλυψης, με ρηγματώσεις, αποκολλήσεις και απώλεια συνοχής, στοιχεία που διευκόλυναν τη διείσδυση υγρασίας και διαβρωτικών παραγόντων.

Σε ορισμένα σημεία εντοπίστηκαν μικροκενά και αρχόμενες αποκολλήσεις στη διεπιφάνεια μετάλλου και επικάλυψης, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα ανάπτυξης ηλεκτροχημικής διάβρωσης. Η μακροχρόνια έκθεση σε περιβαλλοντικές συνθήκες φαίνεται να συνέβαλε στην επιτάχυνση της φθοράς.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στα ευρήματα που δείχνουν πλήρη διάτρηση της σωλήνωσης σε περισσότερα από ένα σημεία, με έντονη απώλεια μετάλλου και εκτεταμένη παρουσία προϊόντων διάβρωσης. Το φαινόμενο δεν εμφανίζεται ως μεμονωμένο, αλλά ως επαναλαμβανόμενη διαδικασία σε διαφορετικά τμήματα της εγκατάστασης.

Κατασκευαστικές επιλογές υψηλού κινδύνου

Η έκθεση επισημαίνει ότι η χρήση βιδωτών συνδέσεων σε υπόγειο περιβάλλον αυξάνει τον κίνδυνο διάβρωσης, ειδικά όταν δεν συνοδεύεται από επαρκή προστατευτικά μέτρα. Σε αρκετά σημεία εντοπίστηκαν ενδείξεις τοπικής διάβρωσης στις συνδέσεις, οι οποίες θεωρούνται πιθανά σημεία μελλοντικής αστοχίας.

Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι το υπόγειο δίκτυο δεν διέθετε εξωτερική αντιδιαβρωτική επικάλυψη, γεγονός που αντιβαίνει στις βασικές απαιτήσεις των κανονισμών για εγκαταστάσεις αερίων καυσίμων. Η απουσία προστασίας επέτρεψε την άμεση επαφή του μετάλλου με το έδαφος, ενισχύοντας την ανάπτυξη διαβρωτικών μηχανισμών.

Επιπλέον, η τοποθέτηση της σωλήνωσης απευθείας στο φυσικό έδαφος, χωρίς προστατευτική στρώση άμμου, δημιούργησε συνθήκες αυξημένης υγρασίας και ηλεκτρικής αγωγιμότητας, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη λειτουργική αντοχή του συστήματος.

Απόκλιση από τα πρότυπα και συνολική υποβάθμιση

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του πορίσματος, οι κατασκευαστικές πρακτικές που εφαρμόστηκαν αποκλίνουν ουσιωδώς από τα ισχύοντα ευρωπαϊκά και εθνικά πρότυπα. Οι κανονισμοί προβλέπουν συγκεκριμένα μέτρα για την αποτροπή διαρροών και τη διασφάλιση της αντοχής των υπόγειων αγωγών, τα οποία στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν τηρήθηκαν.

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός συστήματος με εκτεταμένη διάβρωση και πολλαπλά ενεργά σημεία φθοράς. Ακόμη και σε περιοχές χωρίς πλήρη αστοχία, εντοπίζονται μικροκοιλότητες και ενδείξεις εξέλιξης του φαινομένου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η υποβάθμιση ήταν γενικευμένη και όχι περιορισμένη σε μεμονωμένα σημεία.

Το πόρισμα καταλήγει ότι η αστοχία της σωλήνωσης δεν οφείλεται στην ποιότητα του υλικού, αλλά στην ανεπαρκή εφαρμογή βασικών κανόνων εγκατάστασης και προστασίας, οι οποίοι θα μπορούσαν να αποτρέψουν την εξέλιξη της διάβρωσης και, τελικά, την καταστροφική διαρροή.