Η εκτίναξη των τιμών στα ακίνητα στην Ελλάδα οφείλεται κυρίως στην αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό, στην περιορισμένη στεγαστική πολιτική και στο υψηλό κόστος κατασκευής, σύμφωνα με έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και της Επιτροπής Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων του ΕΕΑ. Η μελέτη αναδεικνύει τις βασικές αιτίες αλλά και τις συνέπειες της συνεχούς ανόδου στην αγορά κατοικίας.
Η πλειονότητα των πολιτών αντιλαμβάνεται την έντονη αύξηση των τιμών τα τελευταία χρόνια. Το 93,7% των συμμετεχόντων στην έρευνα δηλώνει ότι η αξία των ακινήτων έχει αυξηθεί σημαντικά μέσα στην τελευταία πενταετία, καταδεικνύοντας την πίεση που αντιμετωπίζουν όσοι αναζητούν κατοικία για αγορά ή ενοικίαση.
Μεγάλη επίδραση στην άνοδο των τιμών έχει η παρουσία ξένων επενδυτών στην ελληνική αγορά. Το 34,2% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι η δραστηριότητα των ξένων αγοραστών, που στρέφονται στην Ελλάδα για επενδύσεις σε ακίνητα, αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της ανόδου. Παράλληλα, το 28,9% αποδίδει την αύξηση στην περιορισμένη στεγαστική πολιτική και στην έλλειψη επαρκών κινήτρων για την ανάπτυξη νέων κατοικιών.
Η αύξηση του κόστους κατασκευής αποτελεί επιπλέον παράγοντα. Το 23% των συμμετεχόντων σημειώνει ότι η άνοδος των τιμών στα οικοδομικά υλικά και τα έξοδα κατασκευής αυξάνουν την τιμή των νέων ακινήτων, επηρεάζοντας συνολικά τη διαμόρφωση των τιμών στην αγορά.
Οι πολίτες προτείνουν λύσεις για την αποκλιμάκωση των τιμών. Το 41,5% θεωρεί ότι η αξιοποίηση των κενών ή ανεκμετάλλευτων ακινήτων, με κατάλληλα κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες, μπορεί να αυξήσει την προσφορά κατοικιών. Σημαντικό μέρος των συμμετεχόντων υποστηρίζει τη δημιουργία προγραμμάτων κοινωνικής ή προσιτής κατοικίας (36,5%), ενώ το 31,9% θεωρεί ότι οι φορολογικές ελαφρύνσεις θα συμβάλουν θετικά στην αγορά. Παράλληλα, αρκετοί προτείνουν κίνητρα για την κατασκευή νέων κατοικιών ή την ανακαίνιση υφιστάμενων.
Η έρευνα καταγράφει επίσης ότι οι μεσίτες συνεχίζουν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στις συναλλαγές. Περισσότεροι από έξι στους δέκα πολίτες που προχώρησαν σε αγορά, πώληση ή ενοικίαση ακινήτου τα τελευταία πέντε χρόνια αξιοποίησαν υπηρεσίες μεσιτών, με το ποσοστό να φτάνει το 61,5%.
Σχετικά με τις τιμές των ενοικίων, το 33,8% των συμμετεχόντων αποδίδει την άνοδο στην εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, οι οποίες περιορίζουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση. Η ανεπαρκής στεγαστική πολιτική αναγνωρίζεται ως δεύτερος παράγοντας (32,9%), ενώ η αυξημένη ζήτηση από ξένους επενδυτές επηρεάζει το 26,9% των ερωτηθέντων.
Η κινητικότητα στην αγορά ακινήτων παραμένει υψηλή. Το 49,4% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι έχει πραγματοποιήσει συναλλαγή με ακίνητο την τελευταία πενταετία, με τις ενοικιάσεις να υπερτερούν των αγοραπωλησιών.
Ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, τόνισε ότι το στεγαστικό ζήτημα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική κοινωνία. Η δυσκολία εξεύρεσης προσιτής κατοικίας, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος ζωής, μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική συνοχή. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Μεσιτών Αστικών Συμβάσεων του ΕΕΑ, Γιάννης Ζιάβρας, σημείωσε ότι οι τελικές τιμές διαμορφώνονται κυρίως από τους ιδιοκτήτες και όχι από τους μεσίτες, όπως συχνά πιστεύεται.
