Η Ελλάδα 2.0 παρουσιάστηκε ως υπόσχεση επανεκκίνησης. Ως το αισιόδοξο σύνθημα μιας χώρας που, υποτίθεται, άφησε πίσω της τη χρεοκοπία, τον κοινωνικό πόνο και τη θεσμική απαξίωση. Όμως, όσο πιο έντονα προβάλλεται το επικοινωνιακό περιτύλιγμα της «ανάπτυξης», τόσο πιο σκληρή γίνεται η σύγκρουση με την πραγματικότητα. Διότι κάτω από τα ψηφιακά dashboards, τα powerpoints και τα μεγάλα λόγια, αναδύεται μια κοινωνία σε σήψη. Μια Ελλάδα που δεν θυμίζει επανεκκίνηση, αλλά επαναφορά στο μηδέν.
Η καθημερινότητα της αποσύνθεσης
Η φτώχεια δεν είναι στατιστικό μέγεθος· είναι βιωμένη εμπειρία. Νοικοκυριά που αδυνατούν να καλύψουν βασικές ανάγκες, εργαζόμενοι που ζουν με μισθούς εξαντλημένους πριν τελειώσει ο μήνας, νέοι χωρίς προοπτική. Οι πλειστηριασμοί πρώτης κατοικίας δεν αποτελούν «παράπλευρη απώλεια» της ανάπτυξης, αλλά κεντρικό της χαρακτηριστικό. Η στέγη μετατρέπεται σε εμπόρευμα, το δικαίωμα σε αριθμό φακέλου και ο άνθρωπος σε στατιστική εκκρεμότητα.
Την ίδια στιγμή, η κοινωνική βία κλιμακώνεται. Η ενδοοικογενειακή βία παίρνει διαστάσεις επιδημίας, οι δολοφονίες πληθαίνουν, η εγκληματικότητα παύει να είναι εξαίρεση και γίνεται μέρος της καθημερινής ειδησεογραφίας. Όχι επειδή «οι Έλληνες έγιναν πιο βίαιοι», αλλά επειδή μια κοινωνία χωρίς σταθερά, χωρίς θεσμική εμπιστοσύνη και χωρίς ελπίδα παράγει βία. Όταν το κράτος απουσιάζει ως προστάτης, επανεμφανίζεται μόνο ως τιμωρός.
Στο ίδιο τοπίο προστίθεται η ανεξέλεγκτη λαθρομετανάστευση. Όχι ως ανθρωπιστικό ζήτημα με σχέδιο και διαχείριση, αλλά ως παράγοντας περαιτέρω αποσύνθεσης. Γκέτο, παραοικονομία, πολιτισμική σύγκρουση και αίσθηση ανασφάλειας συνθέτουν ένα εκρηκτικό μείγμα, το οποίο καμία επικοινωνιακή καμπάνια δεν μπορεί να εξωραΐσει.
Από την πόλη του φωτός στη χώρα του σκοταδιού
Η Ελλάδα υπήρξε ιστορικά σύμβολο φωτός. Όχι μόνο ως γεωγραφικός τόπος, αλλά ως πολιτισμική αναφορά. Δημοκρατία, λόγος, μέτρο, κοινότητα. Σήμερα, όμως, μοιάζει να έχει παραδώσει αυτό το φως. Όχι επειδή «οι καιροί άλλαξαν», αλλά επειδή το πολιτικό σύστημα επέλεξε τη διαχείριση αντί της αναγέννησης. Επέλεξε τους δείκτες αντί των ανθρώπων, τις αγορές αντί της κοινωνίας, την εικόνα αντί της ουσίας.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ζούμε στην Ελλάδα 2.0. Το ερώτημα είναι αν έχουμε διολισθήσει στην Ελλάδα 0. Σε μια χώρα όπου η πρόοδος μετριέται σε bytes και όχι σε ποιότητα ζωής, όπου η «σταθερότητα» σημαίνει σιωπή και η «ανάπτυξη» συνυπάρχει με την απόγνωση.
Χωρίς κοινωνική συνοχή, χωρίς δικαιοσύνη, χωρίς αίσθηση κοινού μέλλοντος, καμία εκδοχή «2.0» δεν έχει περιεχόμενο. Μόνο έναν αριθμό. Και μια κοινωνία που σβήνει, ενώ της λένε ότι προχωρά μπροστά.
