Ελληνική οικονομία: Οι 3+1 κίνδυνοι – Ποιοι τομείς βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού
Η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις σε ένα εξαιρετικά δυσάρεστο διεθνές περιβάλλον, σε δύο πολεμικές συγκρούσεις.
Η ύπαρξη υψηλού ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, το σημαντικό επενδυτικό κενό, η χαμηλή παραγωγικότητα και το ζήτημα της μακροχρόνιας ανάπτυξης αναδεικνύονται σε καίρια ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν για την αποφυγή της «βαλκανοποίησης» της οικονομίας λόγω των μνημονίων (η αγοραστική δύναμη στην Ελλάδα είναι παρόμοια με αυτή της Βουλγαρίας σύμφωνα με τη Eurostat και το ΚΕΠΕ).
Οι πρόσφατες εκθέσεις του ΔΝΤ και του ΙΟΒΕ, όπως και οι τοποθετήσεις του προέδρου του ΣΕΒ, Σπύρου Θεοδωρόπουλου, τονίζουν τις ανησυχίες για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.
Θέματα ανάπτυξης
Παρά το ότι η ελληνική οικονομία εμφανίζει ρυθμό ανάπτυξης ανώτερο του μέσου όρου της ευρωζώνης, τίθενται ερωτήματα για τη μελλοντική της πορεία, ειδικά μετά την εξάντληση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, έχει επισημάνει κινδύνους όπως η χαμηλή δυναμική των παραγωγικών επενδύσεων και το υψηλότερο έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο, ενώ σημείωσε πως ο πληθωρισμός βελτίωσε προσωρινά τα δημοσιονομικά μεγέθη της χώρας.
Αναλύοντας τα πρόσφατα στοιχεία, ο κ. Ο Βέττας ανέφερε ότι οι συνολικές επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 29%, ωστόσο οι πάγιες επενδύσεις ήταν μόλις στο 4%, με το υπόλοιπο να αφορά αποθέματα. Παρά τη μικρή άνοδο στις εξαγωγές, οι εισαγωγές υπερβαίνουν κατά πολύ, δημιουργώντας ανισορροπία στο εμπορικό ισοζύγιο.
Μεσοπρόθεσμες Προκλήσεις
Η ελληνική οικονομία καλείται να ενισχύσει τις παραγωγικές επενδύσεις, να εξισορροπήσει το εξωτερικό του ισοζύγιο και να διατηρήσει τη δημοσιονομική σταθερότητα. Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, είναι απαραίτητη η προσαρμογή στις διεθνείς τάσεις, με έμφαση σε καινοτόμες τεχνολογίες και στον εξαγωγικό προσανατολισμό, ώστε η οικονομία να καταστεί λιγότερο ευάλωτη στις διεθνείς αναταράξεις.
Ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών προβλέπεται να μειωθεί με αργούς ρυθμούς από το 6,7% της ΑΕΠ το 2023 στο 5,3% το 2025, ενώ πρέπει να παραμείνει σε επίπεδα άνω του 3,4% έως το 2029 .
Ο κ. Θεοδωρόπουλος τόνισε επίσης την ανάγκη για βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και την αύξηση της παραγωγικότητας, υπογραμμίζοντας πως η χώρα πρέπει να αυξήσει τις εξαγωγές και να μειώσει τις εισαγωγές, παράγοντας προϊόντα με υψηλή προστιθέμενη αξία. Τέτοιου είδους επενδύσεις μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα, έναν κρίσιμο παράγοντα για τη βελτίωση των εισοδημάτων των εργαζομένων.
Αναφερόμενος στη Βιομηχανία, ο κ. Θεοδωρόπουλος επισήμανε ότι ο κλάδος συνεισφέρει πολλαπλώς, στηρίζοντας την οικονομία και την απασχόληση. Όπως ανέφερε η βιομηχανία αντιπροσωπεύει το 13,4% του ΑΕΠ της Ελλάδας, απασχολεί, άμεσα ή έμμεσα, 1,1 εκατομμύρια εργαζομένους, κατέχει την πρώτη θέση στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών της χώρας και καταγράφει τριπλασιασμό των δαπανών για Έρευνα & Ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια.
Ωστόσο, τόνισε ότι, παρά την πρόοδο, τα περιθώρια βελτίωσης παραμένουν σημαντικά και αναφέρθηκε τόσο στα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις όσο και στα νέα, όπως το υψηλό κόστος ενέργειας και οι μεγάλες διακυμάνσεις του, η έλλειψη εργαζομένων όλων των ειδικοτήτων και η δυσκολία των ΜμΕ (μικρομεσαίων επιχειρήσεων) να εξασφαλίσουν επαρκή τραπεζική χρηματοδότηση.
«Ταυτόχρονα, η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αντιμετωπίζει δύο κρίσιμες προκλήσεις: τη βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και την αύξηση της παραγωγικότητας. Πρέπει ως χώρα να παράγουμε περισσότερα διεθνώς ανταγωνιστικά προϊόντα, προκειμένου να αυξήσουμε τις εξαγωγές και να υποκαταστήσουμε τις εισαγωγές. Χρειάζεται αλματώδης και άμεση αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων και δη εκείνων που δημιουργούν υψηλότερη εγχώρια προστιθέμενη αξία. Τέτοιου είδους επενδύσεις θα επιτρέψουν την αύξηση της παραγωγικότητας που αν και βαίνει βελτιούμενη, παραμένει χαμηλή». Συμπλήρωσε ότι η παραγωγικότητα είναι ο πλέον κρίσιμος παράγοντας για τη βελτίωση των εισοδημάτων των εργαζομένων.
