Ελληνικοί Patriot για τους νέους εταίρους της Τουρκίας – Το Μαξίμου οφείλει εξηγήσεις

Υπάρχουν επιλογές στην εξωτερική πολιτική που μπορεί να αποδειχθούν λανθασμένες στην πορεία. Υπάρχουν όμως και αποφάσεις που, όταν οι γεωπολιτικές συνθήκες μεταβάλλονται ριζικά, επιβάλλεται να επανεξετάζονται χωρίς καθυστέρηση. Σε διαφορετική περίπτωση, το αρχικό λάθος παγιώνεται και μετατρέπεται σε επικίνδυνη στρατηγική εμμονή.

Η παρουσία της ελληνικής συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον ακριβώς σε αυτή την κατηγορία. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια για ποιο λόγο ένα κρίσιμο ελληνικό αντιαεροπορικό σύστημα και το εξειδικευμένο προσωπικό που το υποστηρίζει εξακολουθούν να βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την ελληνική επικράτεια και ποιο συγκεκριμένο εθνικό όφελος παράγει σήμερα αυτή η αποστολή.

Τα δεδομένα έχουν αλλάξει αισθητά σε σχέση με την περίοδο κατά την οποία ελήφθη η αρχική απόφαση. Η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει συστηματικά την παρουσία και την επιρροή της στον μουσουλμανικό κόσμο, δημιουργώντας νέα δίκτυα στρατηγικών, αμυντικών και πολιτικών συνεργασιών.

Ο Χακάν Φιντάν προωθεί ενεργότερη περιφερειακή συνεννόηση και εμφανίζεται να επιδιώκει τη συμμετοχή ακόμη και της Αιγύπτου σε σχήματα που μπορούν να μεταβάλουν τις ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα δεν έχει αποσύρει το casus belli απέναντι στην Ελλάδα για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ούτε έχει εγκαταλείψει τη γνωστή ατζέντα διεκδικήσεων στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο.

Ελληνικοί Patriot σε μια Σαουδική Αραβία που πλησιάζει την Τουρκία

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αναδεικνύεται μια σοβαρή στρατηγική αντίφαση. Ελληνικό αντιαεροπορικό σύστημα εξακολουθεί να προστατεύει κρίσιμες εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, την ώρα που το Ριάντ εμφανίζεται να αναπτύσσει ολοένα στενότερες σχέσεις με την Τουρκία.

Η Αθήνα οφείλει επομένως να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία για το εθνικό συμφέρον που εξυπηρετεί σήμερα η παραμονή της συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία. Η πολιτική αυτή δεν μπορεί να συνεχίζεται με βάση τους συσχετισμούς μιας προηγούμενης περιόδου, εφόσον ο γεωπολιτικός χάρτης γύρω από την Ελλάδα έχει ήδη μεταβληθεί.

Οι πληροφορίες περί μηνιαίας επανεξέτασης της συμφωνίας ενισχύουν τις αμφιβολίες αντί να τις περιορίζουν. Η ίδια η ανάγκη για τόσο συχνή αξιολόγηση αποδεικνύει ότι το περιβάλλον έχει γίνει περισσότερο σύνθετο και ότι η σκοπιμότητα της ελληνικής αποστολής δεν μπορεί πλέον να θεωρείται αυτονόητη.

Εφόσον οι γεωπολιτικές μεταβολές είναι τόσο σημαντικές ώστε να επιβάλλεται συνεχής επανεξέταση, η κυβέρνηση πρέπει να αιτιολογήσει γιατί δεν έχει εξεταστεί σοβαρά η άμεση επιστροφή του συστήματος και κυρίως του πολύτιμου ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων στην Ελλάδα.

Εδώ αποκαλύπτεται μία από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Στο εσωτερικό κυριαρχούν οι διακηρύξεις περί «ισχυρής Ελλάδας», αποτροπής και αδιαπραγμάτευτων κόκκινων γραμμών. Στην πράξη, κρίσιμες στρατηγικές επιλογές εμφανίζονται να παρατείνονται μηχανικά, ακόμη και όταν οι συνθήκες που τις γέννησαν έχουν αλλάξει.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη σοβαρότερη καθώς η Τουρκία δεν αποκρύπτει τις περιφερειακές της φιλοδοξίες. Επεκτείνει τις συμμαχίες της, οικοδομεί νέες στρατιωτικές συνεργασίες, επενδύει μαζικά στην αμυντική της βιομηχανία και επιχειρεί να κατοχυρωθεί ως αναντικατάστατος παίκτης από τη Μέση Ανατολή έως την ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα, αντιθέτως, δεν διαθέτει την πολυτέλεια να κρατά κρίσιμα μέσα εθνικής άμυνας εκτός επικράτειας με βάση παλαιότερες ισορροπίες και συμφωνίες που μπορεί να έχουν ήδη ξεπεραστεί από τις εξελίξεις.

Συμμαχία σημαίνει αμοιβαιότητα, όχι μονόπλευρες παραχωρήσεις

Η επανεξέταση της αποστολής Patriot δεν συνεπάγεται διακοπή ή υποβάθμιση των σχέσεων Ελλάδας και Σαουδικής Αραβίας. Οι στρατηγικές συνεργασίες είναι χρήσιμες και αναγκαίες όταν στηρίζονται στην αμοιβαιότητα και όταν υπηρετούν με μετρήσιμο τρόπο τα συμφέροντα και των δύο πλευρών.

Η στρατηγική συνεργασία, όμως, δεν ταυτίζεται με τη μόνιμη διάθεση ενός πολύτιμου αντιαεροπορικού συστήματος σε μια περίοδο κατά την οποία το ίδιο κράτος ενισχύει τις σχέσεις του με την Τουρκία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης οφείλει να εξηγήσει ποιον ακριβώς προστατεύουν σήμερα οι ελληνικοί Patriot, ποιες συγκεκριμένες δεσμεύσεις έχει λάβει η Αθήνα από το Ριάντ και ποιο είναι το στρατηγικό κέρδος για τη χώρα.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με λογική κεκτημένης ταχύτητας και επικοινωνιακών συμβολισμών. Απαιτεί συνεχή αξιολόγηση κινδύνων, δυνατότητα αλλαγής πορείας και κυρίως προτεραιότητα στην εθνική ασφάλεια.

Η Ελλάδα κινδυνεύει διαφορετικά να βρεθεί μπροστά σε μια παράλογη γεωπολιτική εξίσωση: η Τουρκία να ενισχύει σταθερά τη θέση και τις συνεργασίες της απέναντι στην Αθήνα και η ίδια η Ελλάδα, μέσω κρίσιμων δικών της στρατιωτικών μέσων, να προστατεύει τις υποδομές ενός εταίρου που πλησιάζει όλο και περισσότερο την Άγκυρα. Σε αυτό το σημείο η λανθασμένη επιλογή παύει να είναι αφέλεια και μετατρέπεται σε στρατηγικό κίνδυνο για τη χώρα.