Αντιμέτωπα με μια σύνθετη και επιβαρυμένη καθημερινότητα βρίσκονται τα Ελληνικά Ταχυδρομεία, καθώς το εγχείρημα αλλαγής του επιχειρησιακού τους μοντέλου εξελίσσεται παράλληλα με σοβαρές δυσλειτουργίες, ελλείψεις προσωπικού και έντονη φθορά της αξιοπιστίας τους.
Οι μεγάλες καθυστερήσεις στην επίδοση δεμάτων, που σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνουν τον ενάμιση μήνα, η αδυναμία τήρησης ακόμη και των βασικών στόχων για την απλή αλληλογραφία και η συσσώρευση αντικειμένων στα κέντρα διαλογής με μειωμένο ανθρώπινο δυναμικό συνθέτουν μια εικόνα που απέχει σημαντικά από τον επίσημο σχεδιασμό περί σταδιακού και κοινωνικά ισορροπημένου μετασχηματισμού.
Εργαζόμενοι, πελάτες και εκδότες του Περιφερειακού Τύπου περιγράφουν ένα σύστημα που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις στοιχειώδεις υποχρεώσεις του. Σε χαρακτηριστικές περιπτώσεις, εβδομαδιαία φύλλα εφημερίδων παραδόθηκαν μαζικά, έπειτα από καθυστερήσεις εβδομάδων, γεγονός που υπονομεύει τη βιωσιμότητα μικρών εκδοτικών επιχειρήσεων.
Το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο προβλέπει ότι το μεγαλύτερο μέρος της επιστολικής αλληλογραφίας πρέπει να επιδίδεται εντός τριών έως πέντε εργάσιμων ημερών. Τα στοιχεία του 2024, ωστόσο, καταγράφουν σοβαρή απόκλιση, καθώς μόλις ένα μικρό ποσοστό αποστολών παραδόθηκε εντός των προβλεπόμενων χρονικών ορίων.
Στην πράξη, σε ορισμένες περιοχές, οι χρόνοι παράδοσης φτάνουν τον έναν ή και τους δύο μήνες. Στο κέντρο διαλογής της Λένορμαν έχει συσσωρευτεί μεγάλος όγκος αδιάθετων δεμάτων, ενώ η αναστολή λειτουργίας μεγάλου πρακτορείου courier στους Αμπελοκήπους επιβάρυνε περαιτέρω το ήδη πιεσμένο σύστημα.
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στον βασικό κόμβο διαλογής του Κρυονερίου, όπου, σύμφωνα με εργαζομένους, το προσωπικό έχει μειωθεί σημαντικά. Από το φθινόπωρο, όταν είχε ανακοινωθεί η πρόθεση κλεισίματος δεκάδων καταστημάτων, έληξαν συμβάσεις χωρίς να ανανεωθούν, ενώ αρκετά ιδιωτικά πρακτορεία δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στον αυξημένο φόρτο εργασίας. Την ίδια στιγμή, πράκτορες σε πολλές περιοχές εκφράζουν αδυναμία συνέχισης της λειτουργίας τους λόγω των νέων όρων προμηθειών.
Η έκταση του προβλήματος αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Σχεδόν τα μισά παράπονα που καταγράφηκαν το 2024 για τις ταχυδρομικές υπηρεσίες αφορούσαν καθυστερήσεις στην επίδοση, ενώ σημαντικό ποσοστό σχετιζόταν με ελλιπή ενημέρωση και δυσκολία επικοινωνίας με τον πάροχο.
Πρόσφατα, το ρυθμιστικό πλαίσιο ενισχύθηκε με προβλέψεις για αποζημιώσεις των χρηστών σε περιπτώσεις καθυστέρησης ή μη ορθής παράδοσης, χωρίς ωστόσο αυτό να έχει μέχρι στιγμής αντιστρέψει την καθημερινή εικόνα δυσλειτουργίας.
Ιδιαίτερα πιεστική είναι η κατάσταση στη διανομή. Στην Αττική υπηρετούν περιορισμένοι μόνιμοι και εργολαβικοί διανομείς, ενώ πανελλαδικά ο αριθμός τους παραμένει χαμηλός σε σχέση με τις ανάγκες. Οι τελευταίες μαζικές προσλήψεις πραγματοποιήθηκαν πριν από δύο δεκαετίες, με αποτέλεσμα το προσωπικό να εμφανίζει πλέον υψηλό μέσο όρο ηλικίας και αυξημένες μετακινήσεις λόγω προβλημάτων υγείας.
Σε αρκετές περιοχές, ένας ταχυδρόμος καλείται να εξυπηρετήσει δεκάδες χιλιάδες κατοίκους, ενώ οι τομείς διανομής έχουν διευρυνθεί, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη συχνότητα επίδοσης. Οι αυξημένες απαιτήσεις από το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις ειδικές υπηρεσίες επιβαρύνουν ένα ήδη αποδυναμωμένο σύστημα.
Παράλληλα, μεγάλο τμήμα της Αθήνας εξυπηρετείται πλέον μέσω πρακτόρευσης. Η διοίκηση υποστηρίζει ότι το μοντέλο αυτό μειώνει το κόστος και αυξάνει την ευελιξία, ωστόσο εργαζόμενοι επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιώτες συνεργάτες δεν διαθέτουν την απαραίτητη εμπειρία στην επιστολική διανομή, γεγονός που επηρεάζει την ποιότητα της υπηρεσίας.
Σε ορισμένες περιοχές όπου αξιοποιήθηκαν έμπειροι πρώην ταχυδρομικοί, τα αποτελέσματα κρίνονται καλύτερα. Εκεί όπου η ανάθεση έγινε αποκλειστικά με οικονομικά κριτήρια, καταγράφεται αύξηση παραπόνων και καθυστερήσεων. Αντίστοιχα προβλήματα αναφέρονται και στη μερική ανάθεση της χειροκίνητης διαλογής σε ιδιωτική εταιρεία.
Το δίκτυο εξυπηρέτησης έχει ήδη συρρικνωθεί, με δεκάδες καταστήματα να έχουν αναστείλει τη λειτουργία τους και νέες αποχωρήσεις να έχουν ανακοινωθεί. Το επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπει περαιτέρω μεταφορά έργου σε πρακτορεία και ανάπτυξη σημείων shop-in-shop, εξέλιξη που προκαλεί έντονες αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο.
Σε περιοχές της περιφέρειας, το κλείσιμο καταστημάτων δημιουργεί σοβαρά προβλήματα πρόσβασης, ιδίως σε περιοχές με γεωγραφικές δυσκολίες και περιορισμένη συγκοινωνιακή σύνδεση, εντείνοντας την ανησυχία για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η πίεση στον Περιφερειακό Τύπο, καθώς οι καθυστερήσεις στη διανομή εφημερίδων έχουν λάβει συστηματικό χαρακτήρα. Εκδότες κάνουν λόγο για απώλεια συνδρομητών, μείωση διαφημιστικών εσόδων και σοβαρή απειλή για τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεών τους, παρά την κρατική επιδότηση για τη στήριξη της διανομής.
Η εικόνα που διαμορφώνεται καταδεικνύει ότι η προσπάθεια μετασχηματισμού των ΕΛΤΑ εξελίσσεται σε ένα περιβάλλον αυξημένων πιέσεων, με τη λειτουργική επάρκεια, την αξιοπιστία και τη σχέση εμπιστοσύνης με τους πολίτες να δοκιμάζονται καθημερινά.
