Έμπολα: Ρεκόρ κρουσμάτων στη ΛΔ Κονγκό

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή έξαρση του ιού Έμπολα, καθώς τα επιβεβαιωμένα κρούσματα ξεπέρασαν τα 3.500 μέσα σε λίγους μήνες, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που έδωσαν στη δημοσιότητα οι αρχές της χώρας. Ο αριθμός αυτός είναι ήδη μεγαλύτερος από τον συνολικό αριθμό κρουσμάτων της προηγούμενης πιο θανατηφόρας επιδημίας που έπληξε τη χώρα μεταξύ 2018 και 2020, όταν είχαν καταγραφεί περίπου 3.500 κρούσματα και 2.300 θάνατοι.

Η τρέχουσα επιδημία, η 17η στη ΛΔ Κονγκό, εξαπλώνεται με ανησυχητικό ρυθμό, κυρίως στις ανατολικές επαρχίες της χώρας, όπου οι ένοπλες συγκρούσεις μαίνονται εδώ και δεκαετίες. Μέσα σε μόλις δυόμισι μήνες, έχουν επιβεβαιωθεί εργαστηριακά 3.532 κρούσματα, εκ των οποίων τα 1.556 ήταν θανατηφόρα, σύμφωνα με τα δεδομένα που ανακοινώθηκαν την Παρασκευή.

Ο ιός Έμπολα, ο οποίος μεταδίδεται μέσω της επαφής με σωματικά υγρά και προκαλεί αιμορραγικό πυρετό, έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 15.000 ανθρώπους στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια. Η φονική αυτή ασθένεια πλήττει κυρίως περιοχές όπου το κράτος είναι αδύναμο και οι υποδομές υγείας είναι ανεπαρκείς, όπως συμβαίνει στην Ιτουρί, την επαρχία που αποτελεί το επίκεντρο της τρέχουσας επιδημίας.

Η επιδημία στην Ιτουρί και οι προκλήσεις

Η εστία της επιδημίας εντοπίζεται στην Ιτουρί, στο βορειοανατολικό τμήμα της ΛΔ Κονγκό, κοντά στα σύνορα με το Νότιο Σουδάν και την Ουγκάντα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), σχεδόν το 90% των κρουσμάτων είναι συγκεντρωμένο σε αυτή την περιοχή, όπου οι ένοπλες οργανώσεις δρουν με απόλυτη ατιμωρησία, διαπράττοντας σφαγές και δημιουργώντας ένα εξαιρετικά επικίνδυνο περιβάλλον για τους υγειονομικούς.

Οι οργανώσεις που συμμετέχουν στην προσπάθεια περιορισμού της επιδημίας χαρακτηρίζουν τα μέσα που έχουν αναπτυχθεί ως εντελώς ανεπαρκή. Οι υγειονομικοί προσπαθούν να οργανώσουν ασφαλείς ταφές, τηρώντας αυστηρά υγειονομικά πρωτόκολλα, αλλά αντιμετωπίζουν μεγάλη δυσπιστία από τον τοπικό πληθυσμό. Σε πολλές περιπτώσεις, ο ιός μεταδίδεται κατά τη διάρκεια κηδειών που οργανώνονται από τις οικογένειες των θυμάτων, γεγονός που καθιστά την επιδημιολογική επιτήρηση ακόμη πιο δύσκολη.

Η επιδημία, που κηρύχθηκε στις 15 Μαΐου, οφείλεται στο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, για το οποίο δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο ή θεραπεία. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κήρυξη της επιδημίας καθυστέρησε αρκετές εβδομάδες, επιτρέποντας στον ιό να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα.

Εξάπλωση σε άλλες επαρχίες και περιφερειακές απειλές

Ο Έμπολα έχει εξαπλωθεί και σε άλλες τέσσερις επαρχίες, συμπεριλαμβανομένων του Βόρειου Κίβου και του Νότιου Κίβου, όπου οι πρωτεύουσες ελέγχονται από το αντικυβερνητικό ένοπλο κίνημα M23, το οποίο υποστηρίζεται από τον στρατό της Ρουάντας. Η κατάσταση αυτή περιπλέκει ακόμη περισσότερο την πρόσβαση των ανθρωπιστικών οργανώσεων και των υγειονομικών ομάδων στις πληγείσες περιοχές.

Επιπλέον, τις τελευταίες ημέρες, περισσότεροι από τριάντα πολίτες σκοτώθηκαν στην Ιτουρί σε επιθέσεις που αποδίδονται στην ένοπλη οργάνωση ADF (Συμμαχικές Δημοκρατικές Δυνάμεις), η οποία έχει δηλώσει πίστη στο Ισλαμικό Κράτος. Η βία αυτή επιδεινώνει την ήδη τραγική ανθρωπιστική κατάσταση και δυσχεραίνει το έργο των υγειονομικών.

Στην Ουγκάντα, το υπουργείο Υγείας ανακήρυξε την Τρίτη το τέλος της επιδημίας του Έμπολα στην επικράτειά της, ωστόσο ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος εξακολουθεί να υπάρχει, καθώς η περιοχή είναι άμεσα συνδεδεμένη με τις πληγείσες επαρχίες της ΛΔ Κονγκό.

Εμβόλια και ερευνητικές προσπάθειες

Στο μέτωπο της αντιμετώπισης, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει παρουσιάσει ένα εμβόλιο που χαρακτηρίζεται ως το πιο υποσχόμενο εναντίον της επιδημίας. Το εμβόλιο αυτό, που αναπτύχθηκε από τη Hilleman Laboratories με έδρα τη Σιγκαπούρη, θα αρχίσει να χορηγείται σύντομα, σύμφωνα με ανακοίνωση της φαρμακευτικής εταιρείας.

Παράλληλα, την περασμένη εβδομάδα, ο πρώτος εθελοντής έλαβε την πρώτη δόση ενός άλλου εμβολίου εναντίον του στελέχους Μπουντιμπουγκιό, το οποίο αναπτύχθηκε από το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και βασίζεται στην ίδια τεχνολογία με το εμβόλιο της AstraZeneca κατά της COVID-19. Οι ερευνητικές αυτές προσπάθειες δίνουν ελπίδες για την ανάσχεση της επιδημίας, αλλά οι προκλήσεις στο πεδίο παραμένουν τεράστιες.